Nog genoeg te doen - al is ook veel bereikt

Mensen met een andere seksuele geaardheid hebben de laatste tien jaar veel meer rechten gekregen. Zijn we er al? Bij lange na niet, zal zaterdag blijken in Amsterdam. Door

ROB VREEKEN

In de wereldwijde strijd voor het recht op seksuele diversiteit werd deze week een belangrijk punt gescoord. Barack Obama sprak zich maandag uit tegen welke discriminatie ook van niet-heteroseksuele burgers.

Niet eerder had een Amerikaanse president in zijn inaugurele rede aandacht besteed aan de rechten van homo's en lesbiennes. 'Onze reis is nog niet voltooid', zei Obama, 'voordat onze homoseksuele broeders en zusters voor de wet hetzelfde worden behandeld als ieder ander.'

Het is hard gegaan met de emancipatie van de 'LHBT', de verzamelafkorting van lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders. De recente verworvenheden waren nog maar een kwart eeuw geleden volstrekt ondenkbaar.

Het homohuwelijk begon zijn opmars, met Nederland als voorloper, in 2001. In elf landen kunnen mensen van hetzelfde geslacht inmiddels trouwen, alsook in delen van de Verenigde Staten en Mexico. Opmerkelijk is de liberale sfeer in het katholieke machocontinent Latijns-Amerika. Argentinië behoort tot de elf.

In juni 2011 spraken de Verenigde Naties zich voor het eerst uit voor gelijke rechten van LHBT. De resolutie in de VN-mensenrechtenraad was ingediend door Zuid-Afrika, een land met in de grondwet verankerde homorechten.

Maar gelijkberechtiging is niet het hele verhaal. De emancipatie van de seksuele geaardheid roept ook verzet op - kijk naar Frankrijk, waar deze maand honderdduizenden de straat op gingen tégen het homohuwelijk. In landen waar het bestaan van homoseksualiteit niet lang geleden nog werd ontkend, stuit de ontluikende homobeweging op vijandige, niet zelden gewelddadige tegenreacties.

Vooral in Afrika, Azië en Oost-Europa hebben homo's en lesbiennes het moeilijk. Afkeer van homo's is daar een breed gedeeld sentiment, en vaak dragen de autoriteiten het hunne bij aan uitstoting van seksuele minderheden. Rechtse militanten sloegen dinsdag in Moskou in op mensen die vreedzaam betoogden tegen het wetsvoorstel om 'homoseksuele propaganda' strafbaar te maken.

De Oegandese lesbische activiste Kasha Nagabesera zal zaterdag tijdens de Globaliseringslezing in Amsterdam, waar zij een van de sprekers is, ingaan op een voorliggend wetsvoorstel dat nog veel verder gaat. Mogelijk kiest het parlement van Oeganda voor de doodstraf op 'de zwaarste gevallen' van seks tussen mensen van gelijk geslacht.

38ste Globaliseringslezing

Thema: homo-, lesbo-, bi- en transgenderrechten wereldwijd

Opkomen voor vrijheid van seksuele voorkeur, vrijheid om zelf te kiezen welk geslacht je hebt en vrijheid met wie je wilt verkeren: het lijkt vanzelfsprekend. De mensenrechten van lesbiennes, homo- en biseksuelen en transgenders (kortweg LHBT-rechten) zijn ook belangrijk in het Nederlandse buitenlands beleid. Maar zitten activisten elders in de wereld wel te wachten op onze solidariteit? Veel strafwetgeving daar dateert nog uit de (Britse) koloniale tijd. Wie zijn wij om daar nu op terug te komen? De 'export' van onze eigen 'verlichte' ideeën valt niet altijd in goede aarde en voedt antiwesterse sentimenten. Zo is het praktiseren van 'tegennatuurlijke seks' al verboden in Oeganda, maar er is een wetsontwerp in de maak dat nog veel verder gaat dan dat. Omdat, zoals de indiener van het wetsontwerp stelt, het on-Afrikaans is. Internationale verontwaardiging hierover en druk hebben in dit geval averechts gewerkt. Wat kan de internationale gemeenschap wel doen om LHBT-rechten te steunen? Wie bepaalt dat? Zijn we in het Westen wel zo verlicht?

Argentinië is het eerste land waar je zelf mag bepalen - zonder inmenging van deskundigen - tot welk geslacht je wenst te behoren, terwijl in Nederland sterilisatie hierbij nog steeds vereist is. Drie activisten, Dawn Cavanagh van de Coalition of African Lesbians uit Zuid-Afrika, Colin Robinson van Caiso uit Trinidad en Tobago en Kasha Jacqueline Nagabesera van Freedom and Roam uit Oeganda, voeren in de 38ste Globaliseringslezing het woord over emancipatie, internationale solidariteit en diplomatie.

Organisatie De Globaliseringslezing is een samenwerking van NCDO, de Volkskrant, VPRO/Tegenlicht, Felix Meritis, Uitgeverij Lemniscaat, Lokaal Mondiaal en Sandra Rottenberg. De 38ste Globaliseringslezing is voor deze gelegenheid georganiseerd in samenwerking met COC Nederland.

Wanneer zaterdagmiddag 26 januari 2013

WaarFelix Meritis, Keizersgracht 324 te Amsterdam

Aanvang lezingen en debat: 15.00 uur

Toegang € 13,50 / € 10,00 met korting

ReserverenKaarten te koop aan de kassa of via: www.felix.meritis.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden