Nog geen schot gelost, maar de oorlog op de Krim is eigenlijk al verloren

Op de Krim maken inwoners selfies met Russische soldaten in de lentezon, in de Oekraïnse hoofdstad Kiev is de stemming een stuk bedrukter. Reservisten moeten zich daar melden bij een speciaal kantoor. Mogelijk worden ze zo snel mogelijk naar de Krim gestuurd om korte metten te maken met de Russen. Maar of ze een schijn van kans maken? 'De Russen laten ze nooit binnen.'

Onderdeel van de carnavalsoptocht in Düsseldorf: Poetin toont zijn spierballen terwijl de bom op de Krim bijna explodeert. Beeld ap

De woorden Koude Oorlog worden al in de mond genomen als er gesproken wordt over de crisis in Oekraïne. De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague sprak zelfs van 'de ergste crisis van deze eeuw'. Maar op de Krim zelf, het autonome schiereiland dat is overgenomen door de Russen, is de situatie rustig en kalm.

Correspondent Olaf Koens vanuit de kustplaats Sebastopol (19 graden, stralend zonnetje): 'Het leger loopt over straat, marineschepen navigeren over het water. Maar dat is niets bijzonders. Dat gebeurt hier al eeuwen.'

Dat de Russen hun invloedssfeer de afgelopen dagen verder hebben uitgebreid op de Krim, stemt de bevolking (die voor zestig procent uit etnische Russen bestaat) alleen maar bijzonder vrolijk. Er heerst een bijna feestelijk stemming.

'In de havenstad Sebastopol worden concerten gegeven en loopt de halve stad in de lentezon over de boulevard', schrijft Olaf Koens vandaag in de Volkskrant. 'In de hoofdstad Simferopol patrouilleren de soldaten door de afgezette straten in het centrum. Ze worden met open armen ontvangen. Iedereen wil met de jongens op de foto. Selfies met de soldaten zijn goed voor veel 'likes' op Instagram.'

Russische aanwezigheid steeds prominenter
Op een veiligere plek dan op de Krim kun je op dit moment niet zitten, grinnikt Koens. De tot de tanden toe bewapende Russische militairen zorgen er wel voor dat 'hun gebied' goed beveiligd wordt. Om de etnische Russen te beschermen, heet het in officiële taal, maar ondertussen breiden de Russische militairen hun aanwezigheid stilletjes uit.

Strategische punten zoals vliegvelden, het parlement, de toegangswegen, maar ook het telecombedrijf en de televisietoren zijn in beslag genomen door ernstig zwijgende militairen zonder herkenbare outfit. Hoewel over hun identiteit eerst nog wat onduidelijkheid heerste, wordt er nu geen geheim meer van gemaakt dat het Russische militairen zijn. Ze dringen Oekraïense legerbases binnen en dwingen de militairen om hun wapens in te leveren. Sommige militairen kennen elkaar nog van gezamenlijke militaire oefeningen uit het verleden. Maar de vriendschap heeft plaatsgemaakt voor een ijzige verhouding.

 
Selfies met de soldaten zijn goed voor veel 'likes' op Instagram.

Reservisten in Kiev opgepiept
Terwijl op de Krim de onderhuidse spanningen verder oplopen, worden in de hoofdstad Kiev reservisten opgeroepen om zich te melden. Oekraïne kent een militaire dienstplicht, dus dat zijn er nogal wat: één miljoen zielen zouden in potentie naar het strijdveld kunnen trekken.

Maar al die militairen hebben wel een uniform, eten en wapens nodig. Niet alleen logistiek een enorme opgave, het zou het noodlijdende Oekraïne financieel ook niet bepaald goed uitkomen.

Tot nu toe loopt het nog geen storm bij het kantoor in Kiev waar dienstplichten zich moeten melden, vertelt Volkskrant-redacteur Bert Lanting, die ter plaatse is. 'Er is een regelmatige stroom mannen van verschillende leeftijden die zich hier komen melden. Sommigen hebben ervaring, anderen worden voor het eerst opgeroepen of melden zich vrijwillig.'

De mannen vullen in hokjes hun gegevens in en krijgen later een belletje voor een medische test. Diegenen die nog geen ervaring hebben, krijgen een militaire training. Als dat nodig is, althans. 'Op dit moment kijken ze vooral naar de mannen die zo snel mogelijk inzetbaar zijn', aldus Lanting. 'Dat zijn dus de mannen die hun dienstplicht al hebben doorlopen en nu verplicht hun werkplek moeten verlaten om zich te melden. Daar zitten ook ingenieurs en dokters tussen.'

Ze tonen zich allemaal bereid om te vechten voor hun vaderland, maar hopen tegelijkertijd dat het zover niet komt. Lanting: 'De reacties zijn gematigd. De mensen die ik spreek zeggen: laten we vooral niet op provocaties van de Russen ingaan. Ze denken dat westerse druk ervoor kan zorgen dat Poetin zijn troepen zal terugtrekken.'

'Geen schijn van kans'
In feite is de Krim al verloren, denkt Olaf Koens. 'In Kiev komt langzaamaan het besef dat de Krim nooit meer terugkeert naar Oekraïne. Zolang de Russen niemand binnenlaten, is het gebied in Russische handen. De Oekraïense soldaten die een poging doen om via de schaarse toegangswegen het schiereiland te bereiken, maken geen schijn van kans. Die worden gewoon tegengehouden. Zo simpel is het.'

Tot nu toe is er nog geen schot gelost, maar zodra dit het geval is, kan de situatie binnen korte tijd escaleren. 'Dan knalt Moskou meteen door tot Kiev', voorspelt Koens. 'Vooral in het Oosten van Oekraïne zou de strijd dan kunnen oplaaien, maar hier op de Krim maakt niemand zich daar zorgen over.'

 
In Kiev komt langzaamaan het besef dat de Krim nooit meer terugkeert naar Oekraïne.
Een vrouw passeert de barricades in Kiev die zijn opgezet door betogers die aanvankelijk protesteerden tegen het leiderschap van Janoekovitsj. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.