Nog geen scheepsverkeer mogelijk door grote schade aan stuw in Maas

De schipper van de tanker die donderdagavond de stuw in de Maas bij Grave ramde, heeft in de waterkering een gat van 25 tot 30 meter breed geslagen. Daardoor daalde het waterpeil tussen Sambeek en Grave afgelopen weekend naar 5,14 meter waar dat eigenlijk 7,9 meter moet zijn. Dat kan nog verder zakken naar 4,9 meter. Woonarken kwamen droog te liggen, de scheepvaart is gestremd en moet omvaren.

Rijkswaterstaat adviseert bezoekers van het getroffen landschap om niet op drooggevallen oevers te wandelen 'of crossen', zolang niet duidelijk is of kades, dijken en loswallen door het plotselinge droogvallen van de oevers onbetrouwbaar zijn geworden. Over de oorzaak van de aanvaring doet de politie vandaag nadere mededelingen, meldt een woordvoerder van de politie-eenheid Brabant Oost. Feit is dat de schipper donderdag voer in zeer dichte mist. Er is een bloedmonster bij hem afgenomen ter controle op alcoholgebruik.

De schade aan de stuw is groot. Zaterdag inspecteerden duikers van Rijkswaterstaat met camera's en sonarapparatuur het getroffen waterbouwwerk. Zes 'jukken', de sponningen rond de beweegbare schuiven die het rivierwater tegenhouden of doorlaten, zijn door de aanvaring beschadigd. Twee daarvan moeten geheel worden vervangen. De andere vier worden vandaag omhoog getakeld voor nadere inspectie. De schade aan de schuiven, die uit meerdere delen bestaan, is nog niet in beeld gebracht. Een nog onbekend aantal schuifdelen hangt niet meer in de sponningen, maar ligt op de bodem van de Maas. 'Wellicht zijn sommige schuiven helemaal weggeslagen', zegt een woordvoerder.

Tijdelijke herstelmaatregelen zijn niet mogelijk, zegt een woordvoerster van Rijkswaterstaat. Daarvoor is de schade te groot. Over de precieze reparatie van de stuw, de duur daarvan en de kosten wil Rijkswaterstaat nog geen uitspraken doen. Maar dat de schade is aanzienlijk is, blijkt uit het feit dat een telefoonnummer (0800-8002) is opengesteld waar iedereen met schade zich kan melden. Vanaf vandaag zal water worden overgepompt vanuit de Maas naar het Maas-Waalkanaal. Daarvoor worden twee omvangrijke pompen op pontons geplaatst in de oude sluiskolk in Heumen. Dat overpompen zal een aantal dagen in beslag nemen. Als het waterpeil in het Maas-Waalkanaal op 7,8 meter boven NAP komt, zal de scheepvaart beperkt weer mogelijk zijn - de sluizen zullen zo min mogelijk worden bediend om niet nog meer water te verliezen.

Een knal in de mist, en de Maas loopt leeg (+)

'We voelden onze ark helemaal wegglijden', zegt Jolanda Sluiters vrijdag, staand op de dijk van de Rijksvluchthaven in het Limburgse Maasdorpje Heijen. 'Deuren sloegen open, spullen verschoven.'

Omvaren

De grote scheepvaart (klasse III en hoger) moet nu omvaren via Rotterdam en Antwerpen. Kleinere schepen kunnen sinds zondagochtend gebruikmaken van Brabantse kanalen. De bediencentrale in Tilburg draait extra diensten om bruggen en sluizen in die kanalen te bedienen. Rederijen moeten de schade op de verzekeraar van de eigenaar van de benzeentanker verhalen, zegt een woordvoerster van Rijkswaterstaat.

Afgelopen weekend is onderzocht of het waterpeil bij de stuw in Lith met een meter kan worden verhoogd om drooggevallen woonboten drijvend te krijgen, maar dat heeft geen zin - het effect is volgens berekeningen verwaarloosbaar omdat de afstand tussen de stuwen in Lith en Grave te groot is.

Afgelopen weekend is onderzocht of het waterpeil bij de stuw in Lith met een meter kan worden verhoogd om drooggevallen woonboten drijvend te krijgen, maar dat heeft geen zin

Geen gevaar

De beschadigde stuw bij Grave stamt uit 1929. Het is een van de zeven stuwen in het Limburgse en Noord-Brabantse deel van de Maas die de rivier bevaarbaar houden - door hoogteverschillen in Frankrijk, België en Limburg stroomt deze regenrivier op sommige plekken sneller, waardoor het waterpeil niet stabiel is. De stuwen houden het water tegen, via sluizen worden schepen van hoger- naar lagergelegen rivierdelen overgezet. De stuw bij Grave regelt bovendien ook het waterpeil van het Maas-Waalkanaal. De Thompsonbrug over de Maas tussen Grave en Nederasselt, waaraan de kapotte stuw hangt, was een dag gesloten voor inspectie. Het verkeer over de provinciale weg N325 lag daardoor stil en moest omrijden. Maar de brug is nog gewoon intact, aldus Rijkswaterstaat. Auto- en vrachtverkeer kan er zonder risico's overheen.

De tanker van de schipper die de stuw ramde, geladen met benzeen, is na onderzoek zaterdagavond naar de overslaghaven in Moerdijk gesleept. Daar werd de lading overgepompt naar een ander schip. Uit metingen van Rijkswaterstaat blijkt dat in het getroffen gebied geen benzeen is vrijgekomen. Direct na de aanvaring, donderdag, adviseerde de burgemeester van Grave alle inwoners om ramen en deuren te sluiten. Maar er is geen gevaar geweest voor de volksgezondheid. De bemanning van de Slowaakse tanker kwam met de schrik vrij.

Ruim 35 jaar geleden werd de stuw bij Grave eveneens geramd, door een Duits jacht. Dat liep minder goed af; daarbij vielen onder de bemanning drie doden. De schipper bleek te hebben gedronken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden