NieuwsEuropese missie in de Straat van Hormuz

Nog geen Europese missie in de Straat van Hormuz, EU is te verdeeld

Er komt vooralsnog geen Europese maritieme missie in de Straat van Hormuz. De EU is te verdeeld. Sommige landen vrezen dat zo’n missie slechts de spanningen verhoogt. Bovendien willen de EU-ministers niets doen dat een mogelijk diplomatieke opening tussen Amerika en Iran kan frustreren.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas (rechts) liet vrijdag weten dat de standpunten over een Europese missie uiteen liepen. Beeld AFP

‘De standpunten lopen uiteen’, zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Heiko Maas, vrijdag na overleg met zijn EU-collega’s in Helsinki. Na afloop van de G7-top in Biarritz, begin deze week, verklaarde de Amerikaanse president Trump open te staan voor een ontmoeting met zijn Iraanse collega Rohani. Europa vindt nu dat het deze poging om tot een dialoog te komen moet steunen. Dat heeft ‘onze prioriteit’, zei minister Maas.

Daarmee komt het organiseren van een maritieme missie voorlopig op het tweede plan. De Amerikanen zijn verder: zij lanceerden woensdag hun eigen missie, met deelname van Groot-Brittannië, Australië en Bahrein.

Het draait allemaal om de bescherming van olietankers en koopvaar­dijschepen. De situatie in het gebied rond de Perzische Golf, met name in de nauwe Straat van Hormuz, is gespannen sinds Amerika zich terugtrok uit het nucleaire akkoord met Iran en probeert met sancties de olie-export van dit land stil te leggen. De afgelopen maanden werden verscheidene aanslagen op tankers gepleegd. Vermoed wordt dat Iran daarachter zat.

Confrontatiepolitiek 

De Amerikanen deden een oproep aan de bondgenoten, waaronder Nederland, om gezamenlijk de voor de olievoorziening in de wereld cruciale vaarroutes te beveiligen door schepen te escorteren. Zoals ook in Helsinki bleek, voelen veel Europese landen er weinig voor zich aan te sluiten bij de Amerikaanse missie. Zij zijn bang te worden meegezogen in Trumps harde confrontatiepolitiek jegens Iran.

Vanwege deze reserves aan Europese kant pleitte Duitsland in de Finse hoofdstad voor een minder vergaande missie dan die van de Amerikanen. Europese marineschepen zouden geen tankers escorteren, zoals bij de Amerikaanse operatie, maar slechts ‘aanwezig zijn ter afschrikking’, zei de Franse minister van Defensie, Florence Parly, tegen het Franse persbureau AFP. Zelfs over deze ‘waarnemersmissie’ werden de EU-ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie het de afgelopen dagen niet eens.

In zijn algemeenheid is het voorzichtigheid troef bij Europa als het om Iran gaat. Het wil per se het nucleaire akkoord met dat land overeind houden, ook al heeft Trump zich daaruit teruggetrokken. De EU acht bescherming van de vrijheid van de scheepvaart belangrijk, maar zij is huiverig voor acties die de spanningen met het Iraanse bewind kunnen doen escaleren. Teheran heeft gewaarschuwd dat ‘vreemde mogendheden’ niets te zoeken hebben in het gebied van de Perzische Golf.

Het verklaart de behoedzame ‘Don’t mention the war’-houding van de EU tegenover Iran. Het gevolg is dat ‘Helsinki’ niet duidelijk heeft gemaakt of en zo ja wanneer er een Europese missie komt. Nederland wil die EU-missie wel, want dan kan het op het Amerikaanse verzoek om iets te doen, antwoorden dat dit langs ‘Europese weg’ gebeurt, wat meer draagvlak heeft in de Tweede Kamer. Valt die EU-optie weg, dan moet het bepalen of het zich alsnog aansluit bij de Amerikanen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden