ReportageDen Haag

Nog even snel boeken hamsteren voordat de bieb weer op slot gaat

Sportscholen mogen open blijven omdat ze een fysieke en mentale uitlaatklep zijn, maar musea en bibliotheken moeten dicht. In de bieb van het Haagse Transvaalkwartier: ‘De bibliotheek is een belangrijke ontmoetingsplek, vooral voor moeders’.

Bibliotheek Den Haag Beeld
Bibliotheek Den Haag

Haar dochters van 10 en 8 hebben ieder een stapel van tien boeken in hun handen, ze kunnen hun armen er net omheen vouwen. De jongste van 6 sprokkelt ook wat boekjes bij elkaar. ‘Dat gaat er in twee weken zo doorheen’, zegt mevrouw Van de Bree (32), die geen mondkapje op hoeft omdat ze een nikab draagt die alleen haar ogen niet bedekt. Zelf leest ze nauwelijks. Ze knikt naar de kinderen en zegt: ‘Daar kom ik niet aan toe.’

Hier in de bibliotheek van Transvaal zal het, net als in de andere bibliotheken in het land, de komende weken erg stil zijn. Sinds half oktober gelden er al aangescherpte regels: het is een doorstroomlocatie, dus niemand mocht zitten. Hoogstens 30 mensen binnen. Activiteiten als knutselen en voorlezen waren geschrapt. Vanaf donderdag is de bieb helemaal dicht, in elk geval voor twee weken.

‘Ik ben bang dat we alles wat we hebben opgebouwd met de mensen uit de buurt kwijtraken’, zegt Mohammad Behshti (63), de programmaleider. De eerste lockdown was al lastig, hij hoopt dat de tweede niet te lang zal duren. ‘De bibliotheek is een belangrijke ontmoetingsplek in de buurt, vooral voor moeders. Die komen dankzij de kinderen. Die formule hebben we van McDonalds overgenomen: als je de kinderen lokt, komen de ouders vanzelf mee.’

Ashraf (11) komt drie keer per week in de bieb. Om boeken te lenen, maar ook om huiswerk te maken. ‘Hier geven ze uitleg erbij.’ Hij baalt van de sluiting en neemt vijf boeken mee, net genoeg voor twee weken. In Het leven van een loser begint hij het eerst.

Grote behoefte

De bibliotheken in Den Haag waren juist plannen aan het maken om vroeger open te gaan en later te sluiten, omdat veel mensen er in deze tijd een grote behoefte aan hebben. Eenzame ouderen die uitkijken naar hun wekelijkse uitje. Jongeren die hier komen leren omdat ze in een klein huis met veel broertjes en zusjes wonen. Studenten die anders hun kleine kamertje niet meer afkomen.

Er stonden, door de aanscherpingen van oktober, lange rijen voor het beperkte aantal studieplekken bij bibliotheken. In Rotterdam leverde dat zelfs opstootjes op. In Den Haag waren er een paar ‘meningsverschillen’, zegt Paul Broekhoff, directeur van Bibliotheek Den Haag. Er werd een reserveringssysteem ingevoerd om de toestroom te reguleren.

Het zegt wat over een land dat sportscholen in tijden van ernstige virusdreiging wel open blijven, omdat die een fysieke en mentale uitlaatklep zijn, maar musea en bibliotheken sluiten. Niet iedereen zal de bieb essentieel vinden, maar er zijn mensen voor wie dit de enige plek is waar ze op internet kunnen, brieven voor instanties kunnen uitprinten en waar ze warm binnen kunnen zitten.

Toch begrijpt directeur Broekhoff wel dat publieke gebouwen moeten sluiten. ‘Besmettingen zijn hier zover we weten nog niet voorgekomen, maar het aantal bewegingen in het hele land moet nu eenmaal omlaag. Normaal gesproken komen hier 4.000 mensen per dag. Begin oktober waren dat er nog zo’n 2.500. De komende twee weken even nul.’

Bezorg- en afhaalservice

Om de sluiting op te vangen is er een bezorg- en afhaalservice ingesteld en bellen gastvrouwen bijna dagelijks met oudere leden. Taallessen en huiswerkbegeleiding zijn voorlopig digitaal te volgen.

Op de laatste dag voor de sluiting zijn er in de Centrale Bibliotheek, aan het Haagse Spui, al minder studenten dan de laatste tijd. ‘De bieb zou prima open kunnen blijven’, zegt Emile Barbosa (18), die voor een schoolexamen wiskunde leert. ‘Iedereen zit hier meer dan twee meter uit elkaar.’

Veel bezoekers komen op woensdag ‘nog even hamsteren’. Zo ook Frank Lioni. ‘Ik ben een van de oudste leden hier’, zegt de 92-jarige. ‘Sinds 1947 sta ik ingeschreven, een jaar nadat ik als 18-jarige uit Indië kwam.’ Hij heeft zijn boodschappentrolley volgeladen met boeken, onder meer van Tom Clancy. ‘Van hem lees ik alles. Dan kun je wel een tijdje door, want hij heeft veel geschreven.’

Om de paar weken gaat hij naar de bibliotheek, vaak met zijn zoon, Frank jr. (47), die vandaag ook mee is en een paar boeken over militaire medailles leent. Vader Lioni vindt het erg jammer dat de bieb sluit, maar zoals velen vandaag zegt hij: ‘Twee weken is wel te overzien.’

Ook Sophie kent het belang van de bieb, vertelt ze op de eerste verdieping. Toen ze 22 jaar geleden uit El Salvador kwam leerde ze Nederlands via de kinderboeken die ze leende. Soms deed ze ook een taalles in de bibliotheek. Inmiddels leest ze literaire romans, in haar handen houdt ze Gloria van Koen Sels en Hartenvrouw van Iulian Ciocan. ‘Ik hou van romantische en echte gebeurde verhalen.’

‘Die zijn zo uit hoor’, zegt haar ex-man Louis Matthijs (70) over de vier boeken die hij leent voor de komende weken, thrillers en detectives. Sinds hij gepensioneerd is leest hij veel, iedere week gaat hij naar de bieb. ‘Zo kom je ook nog eens buiten.’

Na New York, Washington en Tilburg pakt Mecanoo nu ook de bibliotheek van Den Haag aan
De bieb is de grootste huiskamer van de stad, een veilige plaats waar iedereen welkom is, aldus Francine Houben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden