RECONSTRUCTIE

Nog één dag en dan is Hunnik geen moordenaar meer

Het kon niet meer misgaan, wist Martien Hunnik: vandaag zou het gerechtshof een streep zetten door zijn veroordeling voor de 'showbizzmoord'. En zo geschiedde. Waarom moest hij daar 33 jaar op wachten?

Martien Hunnik is voor de moord veroordeeld op basis van een bekentenis die hij zegt te hebben afgelegd onder druk van rechercheurs. De bekentenis rammelt volgens deskundigen aan alle kanten.Beeld Mike Roelofs

Vandaag trekt Martien Hunnik zijn blauwe pak aan. Napolitaans blauw. De kleur die maffiosi dragen als ze onschuld willen uitstralen, grapt hij. Vannacht heeft de 57-jarige Hunnik geslapen als een roos - dankzij een uitgekiende pillenmix van zijn huisarts.

'Nog één dag', zal hij vanochtend tegen zijn echtgenoot Ivo zeggen.

Nog één dag. Hij weet het zeker, bijna zeker: ditmaal kan het niet meer fout gaan.

Nog één dag. En dan zal hij voorgoed gezuiverd zijn van de smet die hij al 33 jaar met zich meedraagt. Na een jarenlange strijd zal er - zeer waarschijnlijk - een streep gezet worden door zijn veroordeling. En is Hunnik officieel geen moordenaar meer.

Want vandaag zal het gerechtshof zich uitspreken over de showbizzmoord, een zaak die mogelijk de boeken in zal gaan als de zesde grote dwaling die sinds 2002 aan het licht is gekomen. Het Openbaar Ministerie vroeg twee weken geleden al om vrijspraak. Want, erkende het OM, het bewijs waarop Hunnik in 1983 is veroordeeld, staat op drijfzand.

Hij is veroordeeld op basis van zijn toenmalige bekentenis: eentje die hij zegt te hebben afgelegd onder druk van rechercheurs, in een tijd waarin hij leed aan depressies, en fictie en werkelijkheid lastig uit elkaar kon houden. Het is een bekentenis waarover deskundigen oordelen dat-ie aan alle kanten rammelt, en tegenstrijdig is met andere bewijsmiddelen. Zo blijkt Hunnik een alibi te hebben voor het moment waarop de moord hoogstwaarschijnlijk is gepleegd. Sterker nog: justitie denkt te weten welk drietal de inmiddels verjaarde moord op platenbaas Bart van de Laar in 1981 in Hilversum wél op zijn geweten heeft.

Wat gebeurde er ten tijde van de showbizzmoord? En waarom moest Hunnik zo lang wachten voordat zijn naam gezuiverd kon worden?

1981. De moord op de platenbaas

Het is dinsdag 10 november 1981. De destijds 22-jarige Hunnik - met nog een volle bos donkere krullen op zijn hoofd - is kribbig. Het is een 'fucking koude dag' en daar houdt de theatrale twintiger niet van. Hunnik is die ochtend met de bus vanuit zijn woonplaats Hilversum vertrokken naar het bejaardenhuis Theodotion in Laren. Daar verzorgt hij deze ochtend als uitzendkracht het ontbijt. Hunnik heeft het druk: maaltijden moeten worden uitgedeeld, medicijnen moeten worden ingenomen door de bewoners.

Een paar kilometer verderop, in de villa van Bart van de Laar in Hilversum, trekt een vrouw de voordeur achter zich dicht om naar haar werk te gaan. Het is zojuist acht uur geweest. Ze is de huisgenote en secretaresse van de 'wonderboy van de showbizz'. Van de Laar is de man achter het succes van Luv, Benny Neyman en Corry Konings, en hij schreef dit jaar zelfs mee aan het Eurovisiesong festival-liedje van Linda Williams. Hij is ook de man met een uitbundig uitgaansleven. Op een van die avonden belandde hij in bed met Hunnik, die destijds ook als schandknaap werkte. Het was een eenmalige affaire.

Van de Laar staat nog in de badkamer als zijn secretaresse de woning verlaat. Hij heeft een drukke dag voor de boeg, zal zij later verklaren. Die dag zou de muziekproducent naar Duitsland vliegen om met investeerders te praten over de financiële problemen van zijn bedrijf. De platenbaas zou problemen hebben met een van zijn partners, hij verdenkt hem van frauduleus handelen. Deze partner verwijt Van de Laar op zijn beurt juist dat de 'wonderboy' met geld smijt. Vliegen met de Concorde, reizen per limousine, hij zou zelfs eens een kreeft thuis hebben laten bezorgen per limousine, aldus een artikel uit De Telegraaf uit die tijd.

Hoe het ook zij: Van de Laar krijgt de kans niet om de problemen te bespreken met de investeerders. Als de secretaresse vijf uur later terugkeert naar de villa vindt ze hem op de keukenvloer, ineengezakt als een pudding, in een plas bloed. Met zijn badjas en pyjamabroek nog aan. Hij is door zijn hoofd geschoten, en buiten bewustzijn. Drie dagen later overlijdt hij.

Op het aanrechtblad ziet ze een geopende pot melkpoeder staan - alsof de muziekproducent op het punt stond koffie te zetten voor gasten.

Er wordt een grootschalig onderzoek opgetuigd. Desondanks lukt het de rechercheurs niet de zaak op te lossen. Ruim een jaar later belt een verwarde Hunnik - in de hoop op aandacht - de politie. Hij claimt informatie te hebben en wordt uitgenodigd op het bureau. Nog dezelfde dag bekent hij de moord op de platenbons. Niet veel later volgt een veroordeling: twee jaar cel en tbs. Acht jaar zal het duren voordat Hunnik weer buiten staat.

'Ik voelde me door de bekentenis voor het eerst belangrijk'

Het Openbaar Ministerie erkent dat bij de roemruchtige Hilversumse showbizzmoord sprake is geweest van een gerechtelijke dwaling en eiste maandag vrijspraak voor de man die bijna acht jaar in detentie en tbs-klinieken vastzat. Volgens het OM is het enige harde bewijs in de zaak - een schuldbekentenis van de verdachte - onbetrouwbaar vanwege diens psychische problemen. Justitie zet haar dwaling recht. (+)

2012. Het genegeerde rapport

Het is op grond van de beschikbare informatie niet mogelijk en niet aannemelijk dat de heer Hunnik het delict heeft gepleegd. Zo luidt op 25 juni 2004 de conclusie van een groep rechercheurs van de Regiopolitie Gooi- en Vechtstreek. In opdracht van toenmalig CIE-officier Frits van Straelen hebben ze een 120 pagina tellende analyse gemaakt die Hunnik vrijpleit.

Aanleiding voor het onderzoek zijn twee proces-verbalen van de Criminele Inlichtingen Eenheid die in 2002 en 2003 zijn binnengekomen. Daarin vertelt een bron dat niet Hunnik, maar een andere man verantwoordelijk was voor de moord. De bron zegt ook dat deze man zijn daad aan twee anderen heeft bekend.

Advocaat Geert-Jan Knoops staat de pers te woord na afloop van de tweede openbare zitting in de strafzaak tegen Wilders. April 2016.Beeld anp

Het is een tijd waarin het maatschappelijk debat over gerechtelijke dwalingen hevig wordt gevoerd - in datzelfde jaar komt aan het licht dat Cees B. in de Schiedammerparkmoord vier jaar lang ten onrechte vastzat als gevolg van tunnelvisie door justitie.

Toch besluit het OM niets met het rapport over Hunnik te doen: officieren van justitie vinden het rapport te mager om een herziening van deze afgesloten strafzaak aan te vragen. Er zou geen sprake zijn van 'flagrante missers in het opsporingsonderzoek, tunnelvisie, onvoldoende onderzoek ter terechtzitting of iets dergelijks'. Bovendien is de zaak verjaard: en dat betekent volgens het OM dat de nieuwe informatie over mogelijke andere daders niet met derden kan worden gedeeld. Hun privacy moet worden beschermd, oordeelt het OM, aangezien ze geen kans zullen krijgen zichzelf in de rechtbank te verdedigen.

2012. De zaak wordt toch heropend

'Ik heb goed nieuws en slecht nieuws', zegt Frits van Straelen. Gehuld in een sweater zit de baas van het Amsterdamse ressortpakket in het justitiegebouw aan de Amsterdamse Prinsengracht. Voor hem zitten Martien Hunnik en diens advocaten Geert-Jan Knoops en Lizette Vosman. Het is 21 december 2012: de wetgever heeft de regels voor het heropenen van afgesloten strafzaken versoepeld en dus is het OM van gedachten veranderd.

'Geef me eerst het slechte nieuws maar', antwoordt Hunnik die vanaf 1998 voor eerherstel strijdt.

'Ik heb al sinds 2004 een rapport liggen over uw zaak', antwoordt Van Straelen. 'Het goede nieuws is dat het rapport u vrijpleit.'

'Dat ik onschuldig ben?', vraagt Hunnik.

'Ja', antwoordt Van Straelen.

Vanaf dat moment komt Hunniks strijd in een stroomversnelling: het rapport wordt naar de Hoge Raad gestuurd, er wordt opnieuw onderzoek gedaan en er worden nieuwe getuigen gehoord.

2014. De echte dader? zijn zus verklaart

'Ik was niet van plan iets te vertellen', zegt de zus van de vermoedelijke schutter op 20 maart 2014. Zelfs vlak voordat ze vertrok, heeft ze nog te horen gekregen dat ze niets moest vertellen, vertelt ze aan de onderzoekers die de showbizzmoord opnieuw onder de loep nemen. Maar, zegt ze, 'eigenlijk weet ik hoe het zit: mijn broer heeft mij verteld dat hij Bart van de Laar heeft doodgeschoten. We waren samen in de auto. Hij moest het kwijt.'

Haar verhaal wordt bevestigd door een andere broer. Deze broer wist zelfs vooraf van de moordplannen. Hij zou een week voor de moord in de tuin van de platenbons hebben gestaan om te observeren. Zelf voelde hij weinig voor dit 'vieze klusje'. Uiteindelijk heeft zijn broer een ander gevraagd mee te doen. Die man zou de trekker overhalen. 'Bart van de Laar was met de koffie bezig, zijn metgezel durfde niet. Toen heeft mijn broer het gedaan', aldus de zus.

De reden? 'Geld. Ze kregen geld.' 60 duizend gulden zou haar broer - die overigens net als zijn metgezel ontkent - hebben gehad van een inmiddels overleden zakenpartner van Van de Laar.

2016. Nog één dag, en daarna?

'Wat komt er na vandaag?' Die vraag houdt Martien Hunnik afgelopen dagen bezig. Jarenlang hebben hij en zijn partner Ivo elkaar moed in gesproken, dagelijks citeerden ze de bekende zin uit Les Misérables: 'One day more'. Nog één dag.

'Ik heb straks een leven zonder strijd. Ik weet niet meer hoe dat is', zegt hij. Hij vreest vanavond naar bed te gaan en niet meer wakker te worden. 'Dat hoor je ook weleens over mensen die smachten naar hun pensioen, maar als het dan zover is, sterven ze. Want, ja, wat komt er na vandaag?' Er zal in ieder geval duidelijkheid zijn voor zijn man, kinderen en familie, hoopt hij. 'Martien Hunnik is geen moordenaar. Hear, hear.'

Martien Hunnik in mei.Beeld anp

Zesde dwaling die sinds 2002 aan het licht is gekomen?

De aandacht voor gerechtelijke dwalingen nam sinds 2002 geleidelijk toe. Dat jaar werden de Puttense zwagers Herman du Bois en Wilco Viets vrijgesproken van de moord op de 23-jarige stewardess Christel Ambrosius. Zij hadden al tweederde van hun straf van 10 jaar uitgezeten. Later bleek dat Ron P. de moord op zijn geweten had. Voor die tijd stonden dwalingen te boek als zeldzaamheid. Maar enkele jaren later volgde een tweede dwaling als gevolg van tunnelvisie door justitie: in een park in Schiedam werden in 2000 twee kinderen seksueel misbruikt. Eén van hen werd vermoord. Cees B. werd veroordeeld. Hij zat ruim 4 jaar vast totdat Wik H. de moord bekende. Als gevolg van deze zaak werd onder meer de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken (CEAS) opgericht om zaken waarover twijfel bestaat nog eens onder loep te nemen, deze commissie is inmiddels opgeheven, inmiddels is er een Adviescommissie Afgesloten Strafzaken (ACAS). In de jaren daarna kwamen nog meer dwalingen aan het licht. Zo werd verpleegkundige Lucia de Berk in 2008 vrijgelaten en twee jaar later vrijgesproken van een reeks moord(poging)en. In 2010 werd bejaardenverzorgster Ina Post alsnog vrijgesproken van doodslag op een cliënt. In 2012 werden de regels aangepast zodat het makkelijker werd om voor een herziening in aanmerking te komen, het zogenoemde 'novumbegrip' werd verruimd. Nieuw ontlastend bewijs kan hierdoor eerder als nieuw feit worden aangemerkt. Ook op de Nederlandse Antillen is een dwaling aan het licht gekomen: in 2013 werden Andy Melaan en Nozai Thomas alsnog vrijgesproken. Ze waren ten onrechte veroordeeld op Bonaire wegens medeplichtigheid aan een dubbele moord in de zogenoemde Spelonk-zaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden