Nog altijd huilt Brazilië om Barbosa's blunder

TERESÓPOLIS - Zijn soms fenomenale reddingen maakten hem een van de beste doelmannen van de jaren vijftig. Maar Moacir Barbosa leeft vooral voort in de herinnering dankzij een fatale onoplettendheid. In de WK-finale van 1950 misrekende hij zich bij een schot van de Uruguayaan Alcides Ghiggia, die met zijn 2-1 het Maracanã van Rio de Janeiro stil kreeg.


Gerehabiliteerd werd Barbosa nooit. Toen hij in 2000 op 79-jarige leeftijd stierf, was hij een leven lang beschimpt en met de nek aangekeken. De doelman gebruikte vaak hetzelfde voorbeeld om zijn lijdensweg te illustreren. Een vrouw stootte ooit haar zoontje aan toen ze Barbosa opmerkte: 'Kijk, dat is de man die heel Brazilië aan het huilen heeft gebracht.'


Waar een gevangene zijn straf kan uitzitten, had Barbosa naar eigen zeggen levenslang gekregen voor die ene misstap, gadegeslagen door 200 duizend toeschouwers. Nu het WK voor de tweede keer in Brazilië wordt gehouden, leek het daarom een prikkelende gedachte: is doelman Julio Cesar bereid om een zesde wereldtitel aan Barbosa op te dragen?


De keeper reageerde voorzichtig. 'Als de kans zich voordoet, moet je het niet laten', zei hij slechts. Ook de twee reservedoelmannen, onder wie Jefferson, kozen hun woorden zorgvuldig.


Drie jaar geleden was Jefferson openhartiger. Natuurlijk zag hij zo'n eerbetoon zitten, klonk het. Al zei hij een eventueel WK-succes niet alleen aan Barbosa op te zullen dragen, maar 'aan alle andere zwarte keepers over de hele wereld'.


Jefferson is zwart, net als Barbosa dat was. Hij zegt geregeld bedankt te worden door andere donkere keepers, die hem vertellen dat hij barrières in het Braziliaanse voetbal slecht. Het racisme in de sport is volgens Jefferson teruggedrongen, zeker in vergelijking met 54 jaar geleden. Barbosa was destijds de eerste zwarte doelman in de nationale ploeg. Zijn fout zou hem daarom extra zwaar zijn aangerekend.


Over de beroemdste nederlaag uit de Braziliaanse voetbalgeschiedenis mag dit WK niet meer worden gesproken door de spelers. Bondscoach Scolari heeft het toernooi van 1950 taboe verklaard. Hij wil zijn selectie niet opzadelen met extra ballast uit een ver verleden.


In alle motivatietrainingen die hij buitenstaanders in Teresópolis laat geven, ontbreekt elke verwijzing naar het 'Maracanazo'. Zijn voorganger Mario Zagallo voelde er in 1994 ook al weinig voor om Barbosa zijn verhaal te laten vertellen aan de nationale ploeg. De bondscoach greep zelfs in, toen Barbosa doelman Claudio Taffarel succes wilde wensen voor een WK-kwalificatiewedstrijd.


Toch gaat de ploeg het thema niet helemaal uit de weg. Op een persconferentie gaf Julio Cesar onlangs toe dat een eerbetoon aan Barbosa wel degelijk door de drie keepers is besproken. Maar of hun voorganger daadwerkelijk postuum genoegdoening vindt in het Maracanã, wordt pas duidelijk als Brazilië de finale heeft gespeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden