NOG 597 DAGEN TOT DE EMU

Eddie George, de governor van de Bank of England, was tot voor kort een beetje de sukkel van de centrale bankiers....

Sukkel af

Voor Britse begrippen was dat niet zo bijzonder. De governor van de Bank of England was al driehonderd jaar horig aan de politiek. Vandaar dat vorige week de term 'revolutie' wel op zijn plaats was toen de nieuwe Labourregering George onafhankelijk verklaarde.

Voortaan mag George zelf bepalen wanneer hij de rente zal en verhogen of verlagen, net als een echte centrale bankier.

Anders dan de echte centrale bankiers van de wereld moet George nog steeds toezien bij de formulering van de doelstelling van het monetaire beleid ('willen we dit jaar 2 of 3 procent inflatie?'). Dat blijft de taak van de minister van Financiën. Bovendien kan hij van de Treasury de opdracht krijgen ponden te kopen of verkopen op de valutamarkt om de koers te beïnvloeden, een dienstbevel waarmee bijvoorbeeld minister Zalm van Financiën niet bij Duisenberg hoeft aan te komen.

De meer onafhankelijke positie die de Bank of England nu heeft verkregen wordt gezien als (weer) een teken van de pro-Europese houding van Labour. Niet dat de Britten meteen al in 1999 tot de Economische en Monetaire Unie zullen toetreden. Dat wil Labour gewoon niet en als ze het wel zouden willen moet er nog heel wat meer veranderen bij de Bank of England.

Een land dat wil meedoen met de euro moet thuis een centrale bank hebben die net zo onafhankelijk is als de Europese centrale bank.

Verleidingen

Die onafhankelijkheid is een groot goed onder centrale bankiers. Zij hebben maar één taak, de inflatie onder controle houden. Om hun werk goed te kunnen doen hebben ze daar liever geen politieke pottenkijkers bij.

Want politici, is de gedachte, staan bloot aan vele verleidingen, kunnen deze niet allemaal weerstaan en nemen daarom beslissingen die (op korte termijn) misschien wel goed zijn voor de populariteit maar (op lange termijn) niet voor de inflatie.

Lage inflatie en onafhankelijke centrale bankiers gaan hand in hand, zegt deze theorie. De praktijk lijkt deze theorie gelijk te geven. Hoe onafhankelijker de centrale bank, des te lager de inflatie. Dat belooft veel goeds voor de euro.

Gezonde eetlust

Maar hoe onafhankelijk de Europese centrale bank ook mag zijn, zij heeft toch verantwoording af te leggen voor haar daden. De bank krijgt hierbij te maken met de 'informele stabiliteitsraad', een praatclub van ministers van Financiën die vooral op Frans verzoek is ingesteld. Verder zijn er nog de Ecofinraad, het officiële zusje van de informele stabiliteitsraad, de Europese Commissie en het Europees Parlement.

Er is nog wel een enorme witte plek in het functioneren van de centrale bank. Zoals president Duisenberg wekelijks probeert te lunchen met minister Zalm zal ook de president van de Europese centrale bank regelmatig met de Europese ministers van Financiën aan tafel kruipen om echt informeel bij te praten. Als met elke minister afzonderlijk wordt gegeten staat in ieder geval één ding vast: de nieuwe president, of dat nu Duisenberg wordt of niet, zal over een gezonde eetlust moeten beschikken.

REDACTIE: HARKO VAN DEN HENDE

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden