Nog 394 dagen tot de EMU

Lang heeft alles wat zich monetair deskundig acht gedacht dat met de komst van de euro de rente omhoog zou gaan....

Eurorente

Dit idee van een hogere rente als prijs voor de euro beginnen de Europese centrale bankiers langzaam maar zeker te ontkrachten. In een soort publiciteitsoffensief hebben zij, met de president Tietmeyer van de Bundesbank voorop, de afgelopen weken verkondigd dat de rente laag zal blijven, zeker voor leningen met een korte looptijd. In een interview met de Portugese krant Diario Economico zei de president van het Europees Monetair Instituut, Wim Duisenberg, het zo: 'Ik denk dat de convergentie zal gaan in de richting van de niveau's zoals die gelden op de grootste markten.'

Europrijzen

De verklaring voor dit veranderde vooruitzicht ligt vooral bij de inflatie. In de afgelopen jaren zijn de prijsstijgingen in de kandidaat-eurolanden steeds minder hard gegaan en zijn ze ook steeds dichter bij elkaar gekropen.

Die steeds lagere inflatie, en de kandidatuur voor de euro, heeft in de landen zijn uitwerking op de rente niet gemist. Zeker in de harde eurokern (waartoe volgens De Nederlandsche Bank behalve Nederland ook Duitsland, Frankrijk, België, Oostenrijk, Denemarken en Finland wordt gerekend) zijn de rentevoeten nagenoeg gelijk geworden. Aan de Middellandse Zee ligt de rente nog wel wat hoger, maar het peil is daar de afgelopen twee jaar spectaculair gezakt.

De Europese centrale bankiers maken van deze gunstige inflatie- en rente-ontwikkeling dankbaar gebruik om nog eens liefkozend over de euro te spreken. 'Gelet op de rentestanden in de aanloop tot de monetaire unie wil ik het graag hebben over de al te eenvoudige misvatting dat de toekomstige rente in de deelnemende landen een soort gemiddelde zal zijn', zei Age Bakker, onderdirecteur van De Nederlandsche Bank vorige week in Luxemburg. Integendeel, 'de relevante rente zal de rente zijn van de kernlanden, want de euro zal de stabiliteit erven van de harde valutalanden en vooral van de ankervaluta van Europa. Anders dan wat sommigen hebben gevreesd zijn de inflatievoeten niet naar een soort gemiddelde toegegroeid, maar naar een zeer laag niveau. Gemiddelden zijn gewoonweg niet goed genoeg.'

Omlaag

Het idee dat de eurorente een soort gemiddelde zal worden van de rentes in de eurolanden is versterkt door het rondje renteverhogingen van een paar maanden geleden. Die maatregel, zo was alom de analyse, was de eerste gecoördineerde stap van de centrale banken op weg naar de nog hogere eurorente.

Een deel van deze verklaring klopt. De centrale banken werken inderdaad samen, maar wel met de bedoeling om de eurorente laag te houden. Goldman Sachs vermoedt dat achter deze benadering politieke motieven schuilgaan, maar zeker weten doen ze het ook niet. Het resultaat is in ieder geval dat zij hun verwachting voor de rente-ontwikkeling voor het komende jaar hebben bijgesteld . De korte rente zal, denken zij, niet een heel maar een half procent omhoog gaan.

Biljoenen

Kortom, de euro is een zegen als hij er komt. En dat hij er op tijd komt, staat inmiddels vast. 'Alle twijfel is verdwenen', om met Duisenberg in zijn Portugese interview te spreken. Dat zal tot grote veranderingen op de Europese financiële markt leiden. In plaats van de nu bestaande verbrokkelde nationale markten zal er een grote euromarkt ontstaan. Niet alle markten zullen even snel samenklonteren. Op de aandelenmarkt zal het aanzienlijk minder snel gaan dan op bijvoorbeeld de geld- en kapitaalmarkt.

Die Europese geldmarkt is, als de markten van de tien tot elf eurolanden bij elkaar worden opgeteld ongeveer twee biljoen gulden groot. Dat lijkt veel, maar vergeleken met de VS is dat een schijntje. De Amerikaanse geldmarkt is naar schatting twee keer zo groot.

Het verschil zit vooral in de positie die ondernemingen op deze markt innemen. In de VS is het voor bedrijven veel makkelijker en daarom ook gebruikelijker om zelf met kortlopende leningen de markt op te gaan. De verbrokkelde Europese markt, met al die wisselkoersen, lokt aanzienlijk minder.

Met de euro wordt dat naar verwachting anders. Ook in Europa zullen bedrijven zelf de geldmarkt gaan aftappen in plaats van bij banken om geld te gaan vragen. Banken zullen nog wel om hulp worden gevraagd bij de hele afhandeling van de lening, maar dat is voor een bank toch minder lucratief dan zelf het geld uitlenen aan een bedrijf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden