NOG 387 DAGEN TOT DE EMU

Hoe staat het met de kansen van Wim Duisenberg op het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank? Volgens minister Van Mierlo goed, want 'veertien landen zijn voor Duisenberg', zoals de bewindsman gisteren in Brussel herhaalde....

Vijftien min een

Hij is kwaad op VVD-leider Bolkestein die dit weekeinde verklaarde dat Van Mierlo de Nederlandse onderhandelingspositie uitholt door al in een vroeg stadium over een compromis te praten. 'Het is onzin wat Bolkestein zegt. We hebben geen compromis op tafel gelegd. Er is geen enkele reden om nu al over concessies te praten', aldus Van Mierlo.

Maar er komt natuurlijk een moment dat er een compromis op tafel komt. De Europese regeringsleiders willen dat de kwestie zo snel mogelijk wordt opgelost. De komende Europese Top in Luxemburg biedt daar een uitgelezen kans voor.

Compromis

De vraag is: welk compromis? Volgens hardnekkige geruchten zouden bondskanselier Kohl en president Chirac het tijdens de werkgelegenheidstop van vorige maand op een akkoordje hebben gegooid. De ambtstermijn van acht jaar zou kunnen worden verdeeld: Duisenberg de eerste vier jaar, Trichet de volgende vier. 'Er is nog niet gesproken over een halve termijn', zei Van Mierlo. 'Maar wat andere landen hebben besproken, weet ik natuurlijk niet.'

Zo'n compromis lijkt ook het enige dat zowel voor Nederland als Frankrijk acceptabel is. En Kohl duidde daar tijdens zijn persconferentie na de werkgelegenheidstop ook al op. Hij had het over een 'verstandig compromis' dat geen enkel land voor het hoofd stoot. En over het voorkomen van 'een breuk die niet meer te lijmen is'.

Maar zo'n oplossing druist in tegen het Verdrag van Maastricht. Dat stelt dat de president van de Europese Centrale Bank voor acht jaar wordt benoemd, punt uit. (In het Verdrag staat overigens ook dat de vice-president voor een periode van vier jaar wordt benoemd en dat zou weer goed uitkomen.)

Geen gesjoemel met de ambtstermijn van de president, vindt Europees Commissaris De Silguy. Want dat wekt slechts wantrouwen op de financiële markten en komt ook de continuïteit van het monetaire beleid niet ten goede. Sommige juristen menen zelfs dat het Verdrag van Maastricht moet worden gewijzigd om Kohls compromis (als het waar is) mogelijk te maken. Maar anderen menen dat de leiders dat ook wel met een politieke verklaring afkunnen.

Eettafel

Of de regeringsleiders komende vrijdag of zaterdag de knoop al doorhakken, is onzeker. De strategie voor de uitbreiding van de Europese Unie levert al genoeg hoofdbrekens op. Maar Kohl en de andere leiders zijn zich ervan bewust dat de ECB-vacature niet mag uitlopen op een lang voortdurende strijd. De topbenoeming is Chefsache. Alle lobbies op een lager niveau kunnen natuurlijk geen kwaad. Maar het zijn uiteindelijk de leiders zelf die beslissen. En die zitten toevallig eind deze week allemaal bij elkaar aan de vergader- en eettafel.

Ook de benoeming van de opvolger van Jacques de Larosière als topman bij de Oosteuropabank moet nog worden geregeld. EU-voorzitter Luxemburg heeft de Belgische minister van Financiën Maystadt gevraagd om zich kandidaat te stellen. Maystadt wil wel en binnen de Belgische regering schijnt zijn opvolging al te worden voorbereid. De Larosière wil per 1 januari weg. Dus moeten de Europese leiders snel beslissen over zijn opvolging.

Maystadt is dus favoriet. Maar er worden ook andere kandidaten genoemd, zoals de Franse nutsbankier La Gayette, de Italiaan Savona, de Spanjaard Solbes en de Duitser Köhler. Een aloude Europese traditie wil dat compromissen ook kunnen worden gesmeed tussen twee of meerdere benoemingen. In dat geval zou Frankrijk bijvoorbeeld de kandidatuur van Trichet voor de ECB kunnen intrekken om La Gayette naar de Oosteuropabank te kunnen sturen. Maar verschillende landen willen, na Attali en De Larosière, niet alweer een Fransman in Londen.

REDACTIE: HARKO VAN DEN HENDE

M.M.V. PETER DE GRAAF

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.