NOG 268 DAGEN TOT DE EURO

Italië is het best voorbereid op de nieuwe economische tijden die met de euro aanbreken. In die nieuwe tijd gaat het zeker niet alleen meer om financieringstekort of staatsschuld, waarvan nu iedereen de mond vol heeft, maar vooral om arbeidsmarkt....

Zwartwerkers

Niets is zo flexibel als de zwarte sector van de economie. Bijklussen betekent werken op ongebruikelijke uren, geen ontslagbescherming, geen administratieve lasten, vrije 'loonvorming', geen vakbonden, geen belastingen en premies, geen arbeidsomstandighedenwet, geen medische keuringen, kortom de euro-arbeidsmarkt in optima forma.

En welke van de eurolanden heeft, zo gedefinieerd, de meest flexibele arbeidsmarkt? Precies. Volgens een rapport opgesteld in opdracht van de Europees Commissaris Flynn van sociale zaken is alleen in Griekenland de omvang van de zwarte economie nog groter dan die in Italië. Maar Griekenland doet (voorlopig) niet mee. Volgens het rapport gaat in de Italiaanse zwarte sector ongeveer evenveel geld om als in een kwart van de officiële economie. Nederland hoort tot de categorie middenmoters met een zwarte sector van naar schatting een tiende van de 'echte' economie. Het minst zwart zijn de Scandinavische landen. De Europese schatting van de zwarte sector van Nederland is wel aanzienlijk hoger dan de raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het CBS houdt het erop dat de omvang van het werk waarover geen belastingen en premies worden betaald gelijk staat aan ongeveer een twintigste van de 'echte' economie.

Achterblijvers

Wel een financieel gezond beleid voeren maar niet willen deelnemen aan de euro kost geld. Dat ervaren Denemarken en Zweden nu. De twee landen voldoen, volgens het vorige week verschenen rapport van het Europees Monetair Instituut, ruimschoots aan de euro-eisen voor tekort en staatsschuld. Het EMI vond het zelfs niet nodig de Denen en Zweden aan te sporen tot extra bezuinigingen, een voorrecht dat slechts drie eurokandidaten (Finland, Luxemburg en Ierland) te beurt viel.

Zo'n voorbeeldige staat van overheidsfinanciën moet lonen. Waar doe je het anders als land voor? Als zelfs de meest bekritiseerde eurolanden als Italië en België een lage rente hebben, dan moet een door het EMI-geprezen land toch helemaal van bodemtarieven kunnen genieten?

Niet dus. Als even afgezien wordt van Groot-Brittannië, dat op dit moment een geheel eigen monetair beleid voert, ligt de rente in Denemarken en Zweden op of zelfs boven Italiaans niveau. Vergeleken met België en de rest van de eurolanden scoren deze twee landen beide slechter.

Het verschil is niet ontzettend groot, het gaat slechts om enkele tienden van procenten. Maar voor Deense en Zweedse bedrijven is elke extra kostenpost vergeleken met de concurrentie uit euroland er een teveel. Ze hebben al geen euro, dus moeten ze kosten maken om te wisselen en lopen ze een risico met de wisselkoers. Elk honderste procentje extra rente is er dan een teveel.

Zendingswerk

Het officiële enthousiasme over de komst van de euro was vorige week, direct na de publicatie van het EMI-rapport en het advies van de Europese Commissie overweldigend. Maar het volk mort. Het volk wil die euro niet zo erg. Het volk wil werken, zeggen ze in enquêtes.

Wim Duisenberg, kandidaat voor het eerste presidentschap van de Europese centrale bank, denkt dat het met de weerzin bij de Europeanen niet zo'n vaart zal lopen. Als de euro er eenmaal is, zal het rumoer snel verstommen, verwacht hij.

Misschien dat de grote eurocampagne die voor alle landen op stapel staat, ook nog een beetje zal kunnen helpen om de munt acceptabel te maken. Ondertussen heeft Europa het terrein voor het verrichten van zendingswerk alweer verlegd. Nu zal Azië bestookt gaan worden met euro-informatie.

Volgens Europese ambtenaren is er in Aziatische landen grote behoefte aan informatie over de muntunie. Door de financiële crisis in de regio is die vraag alleen maar toegenomen. 'In Zuidoost-Aziatische landen is het nu duidelijk welke voordelen een monetaire unie kan bieden', aldus een hoge eurocraat.

'Het aantal vragen uit Azië is daarom enorm groot. De crisis heeft ook Aziatische regeringen ervan overtuigd dat het harde Amerikaanse model niet zaligmakend is. Het Europese model, met meer aandacht voor sociale maatregelen, krijgt nu meer aandacht', zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden