'Noem het maar de Grote Appels en Perenprijs'

De mediacampagne van de kanshebbers voor een publieksprijs wordt steeds belangrijker.

Mirjam Rotenschreich, de moeder van Tonio, zat vier dagen voor de uitreiking van de NS Publieksprijs bij Pauw&Witteman. Ze beloofde het prijzengeld aan de Vereniging Verkeersslachtoffers te zullen geven als de roman Tonio van haar man A.F.Th. van der Heijden zou winnen. Wordt de publieksprijs een lobbyprijs?


Herman Meijer, eindredacteur Pauw & Witteman:

'Om eerlijk te zijn: wij waren er ons wel terdege van bewust dat Mirjam Rotenstreich waarschijnlijk kwam met deze datum in haar achterhoofd. We zitten al vrij lang achter A.F.Th van der Heijden zelf aan omdat we het met hem in ons programma over Tonio willen hebben. Maar zelf wilde hij nooit. Nu Mirjam er wel behoefte aan had, vond ik het geen enkel probleem meer om haar uit te nodigen. Het is onderdeel van het spel. Noem mij één boekenprogramma waar diegene die te gast is niet als doel heeft meer boeken te verkopen; dat bestaat niet. Wij vinden het interessant om in ons programma aandacht aan literatuur te besteden; en de literatuur vindt een talkshow pas interessant als er wat verkocht kan worden.'


Eppo van Nispen, directeur van het CPNB, de organisator van de NS Publieksprijs:

'Wij laten de genomineerden naar eigen inzicht campagne voeren. Als ze niets aan actie voeren willen doen, is het wat ons betreft prima. Wie twaalf miljoen te besteden heeft voor marketing, laten wij ook zijn gang gaan.


'Het is pertinente onzin dat de afzonderlijke acties van de schrijvers de waarde van de NS Publieksprijs uithollen. Wie op een boek stemt, heeft het boek ook gelezen, daar gaan wij althans vanuit. Staat je lievelingsboek niet in de lijst van genomineerden, dan kun je zelf ook nog een titel invullen, zodat het echt een publieksprijs wordt. Een schrijver kan dit niet winnen met alleen een goede campagne, het moet ook een heel goed boek zijn.'


Ernest van der Kwast was in 2010 genomineerd met Mama Tandoori. Hij beloofde destijds voor iedere stem honderd roepie aan de Stichting Onderwijs voor India te geven:

'De NS Publieksprijs heeft z'n waarde allang verloren. Ik denk niet dat er auteurs zijn die hem graag willen hebben. De Grote Appels en Perenprijs zou het eigenlijk moeten heten, want het veegt alles op een grote hoop: thrillers, columnboeken en literatuur. De AKO literatuurprijs of de P.C. Hooftprijs is veel belangrijker. Mijn actie in 2010 was ludiek, want ik was toch de underdog: ik had de minste boeken verkocht van alle genomineerden. Mensen zijn niet gek, die laten zich niet omkopen. Ik wilde hiermee de kans aangrijpen om zoveel mogelijk mensen met mijn boek in aanraking te laten komen. Maar na een dag campagne voeren voelde ik me een prostituée.'


Franca Treur was ook in 2010 genomineerd voor haar roman Dorsvloer vol Confetti en schreef naar aanleiding van de actie van Van der Kwast een opiniestuk in nrc.next: 'Campagnes horen niet bij literaire prijzen':

'Een literaire prijs is voor je wat je geschreven hebt, niet voor je goede bedoelingen. Wil je het prijzengeld aan arme kindjes geven? Ga je gang, maar heb het er niet over. Kunst beoordelen blijft moeilijk. Of een lezer van het boek genoten heeft, is best een mooi criterium. Maar helaas is het zo corrupt als wat: je hoeft nu niet één boek te hebben gelezen om te kunnen stemmen. De NS Publieksprijs heeft een tweehonderd-koppige jury die bestaat uit mensen die van lezen houden. Maar waarom telt hun stem maar voor vijfentwintig procent? Niet dat een hoger percentage voor mij in 2010 iets had uitgemaakt overigens. Simone van der Vlugt en ik hadden bijna evenveel stemmen, maar juist die jury was voor Van der Vlugt.'


Van der Heijden wint met Tonio NS Publieksprijs


A.F.Th. van der Heijden heeft maandagavond met Tonio de NS Publieksprijs gewonnen, de grootste Nederlandse publieksprijs voor boeken. Het publiek verkoos het requiem van Van der Heijden boven onder meer En Dan Nog Iets van Paulien Cornelisse, Tegenlicht van Esther Verhoef en In Mijn Dromen van Simone van der Vlugt. Tonio is geschreven ter nagedachtenis van de zoon van de schrijver die op 21-jarige leeftijd fietsend in Amsterdam werd geschept door een auto. Met dit veel geprezen boek won Van der Heijden eerder de Libris Literatuur Prijs. Mirjam Rotenstreich, de vrouw van Van der Heijden, nam de prijzen (een sculptuur van Jeroen Henneman, 7.500 euro en een eersteklasjaarabonnement van de NS) in ontvangst. Ruim 70 duizend mensen brachten hun stem uit. Mart Smeets trok enkele uren voor de prijsuitreiking zijn boek De Lance-factor terug uit de lijst van genomineerden, vanwege het dopingschandaal rond de wielrenner Lance Armstrong.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden