NOCNSF laat voedingssupplementen onderzoeken

Nog nooit is er keihard bewijs geleverd dat sporters door het gebruik van 'vervuilde' voedingssupplementen positief hebben gereageerd op een dopingtest....

Van onze verslaggever Rolf Bos

Prohormonen zijn carrière-bedreigend voor een topsporter. Ze kunnen in het lichaam in hormonen omgezet worden, waardoor een plas bij een controle positief kan uitvallen. Berucht is inmiddels een prohormoon als 19-norandrosteron, dat een te hoge waarde nandrolon kan veroorzaken.

Recent zijn drie Nederlandse sporters positief getest op deze anabolica. In 1998 liep atleet Troy Douglas tegen de lamp, eerder dit jaar gaf de urine van Frank de Boer en Edgar Davids een te hoge waarde aan. In het buitenland waren er ook talloze sporters - atleten veelal, maar ook tennissers en voetballers - die in de problemen kwamen.

Uit onderzoek van het befaamde dopinglab in het Duitse Keulen bleek vorig jaar dat achttien voedingssupplementen (van een totaal aantal van 153) sporen van deze prohormonen bevatten. Veelal ging het daarbij om in de VS gefabriceerde supplementen, die via internet of sportscholen in Europa (semi-illegaal) verkrijgbaar zijn.

In de VS is het gebruik van hormoonachtige stoffen, in tegenstelling tot de EU, toegestaan in supplementen. En niet altijd is dat op het etiket vermeld.

Van Douglas is het niet helemaal duidelijk wat hij in 1998 allemaal gebruikte (hij was in ieder geval een grootgebruiker), Davids en De Boer gebruikten, volgens eigen zeggen althans, slechts Nederlands fabrikaat. Middelen dus die, zoals in de Warenwet wettelijk is vastgelegd, veilig (moeten) zijn.

Zoals gezegd, nooit werd de link gelegd tussen positieve plas en een (Nederlands) voedingssupplement. Sommige wetenschappers menen bovendien dat zaken als stress, vermoeidheid, extreme (trainings-)inspanning verhoogde nandrolon-waarden tot gevolg kunnen hebben. Er is, menen zij, nog te weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dat lichaamseigen hormoon.

Toch gaat NOCNSF nu, in eerste instantie alleen voor de wintersporters die genomineerd zijn voor de Spelen van Salt Lake City, supplementen laten testen. Verontruste sporters, coaches en bonden hadden de sportkoepel hierom gevraagd. 'Zie het als nieuwe vorm van dienstverlening', zei directeur topsport Marcel Sturkenboom bij de presentatie van de plannen.

Sporters is gevraagd naar de namen van hun middelen. 63 Van hen werden aangeschreven, 36 reageerden op het verzoek van het nationaal olympisch comité. De verstrekte informatie over hun supplementen is puur vertrouwelijk. Resultaten worden niet openbaar gemaakt.

Behalve het RIVM en TNO is ook het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo) bij het project betrokken. Een paar maanden geleden pleitte dat instituut nog voor een keurmerk voor supplementen, maar het afgeven van zo'n garantie blijkt nog lastig te zijn.

De ene zending supplementen van het zelfde merk kan in theorie nu eenmaal verschillen vertonen met een later aangemaakt product. Het TNO zal zelfs de komende weken binnen één blik verschillende tabletjes gaan 'bemonsteren'. Pas daarna is een en ander 'keuringstechnisch hard' te maken, aldus een woordvoerder van TNO.

Sporters doen er daarom goed aan een flinke voorraad aan te leggen van een product uit een gecontroleerde zending, zeker tot en met de komende Winterspelen. Op nieuwe, later aangekochte potten, al is het van hetzelfde merk, valt immers 'geen garantie' te geven.

Bovendien zal een sporter zich achteraf nooit en te nimmer kunnen beroepen op de testrapporten van NOCNSF, TNO en RIVM. Want ook als ze straks gecontroleerde voedingssupplementen slikken, ze blijven altijd ('100 procent', aldus Sturkenboom) verantwoordelijk voor de eventuele carrière-bedreigende gevolgen van het gebruik.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden