NOC*NSF eist niet langer vormbehoud voor Spelen

Maurits Hendriks, technisch directeur van sportkoepel NOC*NSF, heeft woensdag de kwalificatienormen voor de Olympische Spelen van Rio de Janeiro (2016) gepresenteerd. De term 'vormbehoud' komt daarin niet langer voor.

Zwemster Ranomi Kromowidjojo Beeld Michel Kooren

Hendriks, in Rio chef de mission, is van de veeleisende soort. Als hij zich kritisch had willen uitlaten, was het in de weken kort na de tegenvallende WK's judo en roeien van augustus. 'Maar de realiteit van vandaag kan een dag later anders zijn', wees Hendriks op de verandering van stemming die vorige week plaatshad.

De Nederlandse hippische ploeg won onder zijn ogen twee titels bij de Wereldruiterspelen. Er kwamen vervolgens zonnige lijstjes van sportdatabedrijf Infostrada, waarin Nederland op plaats vijf van de succesvolle sportlanden bleek neergestreken. 'Zo snel kan dat gaan', aldus Hendriks.

De technisch directeur, woensdagmiddag op Papendal de presentator van de 'normen en limieten' voor Rio 2016, uitte zijn zorgen over roeien, judo en zwemmen. Dat zijn drie van de acht kernsporten uit zijn topsportbeleid.

'Die sporten maken een moeilijk jaar door.' De meevaller in deze: 'Ze hebben eerder met dit bijltje gehakt. Er zijn uit het verleden snel lessen geleerd. Ze hebben de zaak weer snel op de rit. Dat geldt voor alle drie.'

Roeien had volgens Hendriks last van 'het vergrootglas dat op een thuis-WK wordt geplaatst'. 'Duiken is er dan niet meer bij. Bij een toernooi in Korea zou het minder zijn opgevallen.'

De broers Muda tijdens de WK op de Bosbaan in Amsterdam. De Nederlandse roeiploeg presteerde daar in augustus teleurstellend. Beeld EPA

Presteren

Zwemmen, tegenvallend bij de EK in Berlijn, was na het vertrek van technisch directeur Jacco Verhaeren al gaan uitkijken naar een reddingsboei. 'Joop Alberda is erin gedoken en met een fijne analyse gekomen van wat er dient te gebeuren. Zwemmen heeft net als de andere kernsporten de taak te presteren, maar dient ook voor een continue instroom van talent te zorgen. Als de grote kanonnen na Rio stoppen, dan moeten we talenten krijgen van wereldniveau. Maar daar mogen het huidige topzwemmen en de voorbereiding op Rio niet onder lijden.'

De problematiek van judo, met de vertrokken technisch directeur Ben Sonnemans, is anders, meent Hendriks. 'Judo is internationaal verbreed de laatste jaren. Het is moeilijker vaarwater. We hebben meer gekwalificeerde technisch directeuren en coaches nodig. Daarom is de mastercoach-opleiding uitgebreid naar 150 mensen per jaar. Dat waren er acht.'

Twee jaar voor Rio moet Hendriks steeds voorzichtiger met zijn geld omspringen. 'In de vorige cyclus had ik zo'n 5 miljoen euro vrij budget te besteden. Nu heb ik 96 procent van mijn geld al toegewezen en heb ik nog een miljoen over voor noodplannen, trainingskampen en plotseling opkomend talent zoals Eric Pang, die zesde van de wereld blijkt in badminton.'

Hendriks heeft geld opzij gehouden voor het aantrekken van een extra technisch adviseur. De laatste jaren zijn de prestatiemanagers Roelant Oltmans en Ad Roskam vertrokken. Voormalig technisch directeur Charles van Commenée is de eerste aanwinst van NOC*NSF. Namen die worden genoemd voor de tweede positie zijn die van schaatstrainer Gerard Kemkers en hockeycoach Marc Lammers.

Hendriks, sinds 2008 werkzaam voor NOC*NSF, zegt op zoek te zijn naar zulk, zeer gekwalificeerd personeel. Dat moet werk van hem overnemen. Hij heeft nog niet besloten of hij voor de Winterspelen van Pyeongchang (2018) de chef de mission wil zijn.

NOC*NSF heeft de laatste jaren veel aandacht besteed aan de herschikking van de financiële middelen voor de topsport. De sportkoepel besloot de top-tien-ambitie na te jagen door meer geld aan minder sportbonden te geven: acht in totaal.

Hendriks hechtte er woensdag aan te benadrukken dat hij de topsport van Nederland niet wenst te versmallen, maar te verbreden. Het is volgens hem een misverstand dat er op Papendal slechts aandacht zou zijn voor de 'grote acht'. 'Uit de studie Nederland in de top 10 volgt ook de opdracht het aantal topsporten in Nederland duurzaam te verbreden en te vergroten.'

Het geld daarvoor is beperkt. Van de 39 miljoen van 2012 is door bezuinigingen al 13 procent, een slordige 5 miljoen euro, ingeleverd. Hendriks zegt voortdurend contact te hebben met Den Haag en noemt het ministerie van Sport zijn stabielste partner.

Voor Rio ziet hij niets veranderen. Er is deze zomer geen alarm afgekondigd. Er is geen tegenactie nodig. 'Steady go denken ze, nu alles zo goed gaat. Wij beheren in Nederland een efficiënt model. We hebben internationaal gezien een klein budget, waar we veel uit halen.'

De Poolse judoka Kataryna Klys (in het wit) verslaat Kim Polling in augustus tijdens de WK in Tsjeljabinsk. Na het toernooi vertrok technisch directeur Ben Sonnemans bij de judobond. Beeld AFP

'Vormbehoud leidde af van het doel: presteren'

Sporters kunnen zich voortaan direct kwalificeren voor de Olympische Spelen. Sportkoepel NOC*NSF heeft een einde gemaakt aan het systeem van nomineren (een eerste prestatie leveren die voldoet aan de kwalificatie-eisen) en in het jaar van de Spelen vormbehoud tonen.

Volgens chef de mission Maurits Hendriks is vormbehoud een residu uit de tijd dat olympische sporters nog geen profs waren die elk uur van de dag aan hun vak besteedden. 'De eis van vormbehoud leidde af van het doel, optimaal presteren op de Spelen. Het zat een goede voorbereiding in de weg', aldus Hendriks.

De stroomlijning van de olympische kwalificatie was ook nodig omdat liefst vier sporters in aanloop naar de Spelen van Londen naar de rechter stapten. Ze wilden daar hun uitzending afdwingen.

Hendriks heeft zijn sportbonden opgedragen de interne procedures correct te voeren. Wie dat niet goed doet, zou wat hem betreft beter uit Rio kunnen wegblijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.