NIEUWSNOBELPRIJS ECONOMIE

Nobelprijs voor ‘veilingeconomen’ die de schatkist 200 miljard dollar opleverden

Geen politiek omstreden thema, zelfs niet de minste hint naar de actualiteit van de coronacrisis: de Nobelprijs voor de economie is maandagochtend toegekend aan Paul Milgrom en Robert Wilson. Beide Stanford-hoogleraren maakten naam met de zoektocht naar de perfecte veiling: wat is de sleutel tot de ultieme opbrengst?

Beeld AP

‘Van hun ontdekkingen hebben verkopers, kopers en belastingbetalers over de hele wereld geprofiteerd’, aldus de jury. ‘Veilingen zijn overal’. Ze worden niet alleen gebruikt om groente, fruit of bloemen te slijten, maar ook elektriciteit, visquota en staatsschulden. Het doel is vaak maximale winst. Maar veilingen kunnen ook in dienst staan van bredere maatschappelijke doelen. Zo veilt de Europese Unie uitstootrechten om de opwarming van de aarde tegen te gaan.

De twee economen worden in het bijzonder geprezen omdat zij vanuit de taaie theorie tot concrete toepassingen zijn gekomen. In 1994 gebruikten de Verenigde Staten voor het eerst een door hen ontworpen veilingformat om radiofrequenties te verkopen aan mobiele telefoniebedrijven. Tot die tijd gebeurde dat via een soort schoonheidswedstrijd. Later werd het een loterij. In beide gevallen leverde het de schatkist amper iets op. Dat veranderde met Milgroms en Wilsons telecomveiling. Tot op de dag van vandaag heeft dit mechanisme overheden wereldwijd al meer dan 200 miljard dollar opgeleverd.

Amerikaanse mannen

De juryleden ontkenden tijdens de persconferentie dat zij Amerikaanse economen voortrekken die zich toespitsen op thema’s als veilingen, speltheorie en prijsvorming. Dat verwijt is niet nieuw. ‘Voorspellingen zijn zinloos’, stelde econoom Eugene Fama over de Nobelprijs die hij in 2013 zelf won. Maar in de praktijk gaat de eer zelden níet naar witte mannen op leeftijd die verbonden zijn aan een Amerikaanse topuniversiteit.

Vorig jaar week het comité af van dat behoudende patroon. Toen werden drie ontwikkelingseconomen gelauwerd voor hun ‘experimentele aanpak van het verlichten van wereldwijde armoede’. Onder hen was Esther Duflo, die niet alleen pas de tweede vrouw was, maar met haar 46 jaar ook de jongste winnaar ooit. Met de 72-jarige Milgrom en de 83-jarige Wilson ligt dit jaar de gemiddelde leeftijd weer flink hoger.

Vloek van de winnaar

Wilson verklaart in zijn werk onder meer waarom mensen vaak minder bieden voor bijvoorbeeld een kunstwerk of juweel dan ze denken dat het mag kosten. Ze zijn bang voor ‘winner’s curse’. De vloek van de winnaar, die achteraf ontdekt dat hij in zijn enthousiasme meer heeft betaald dan zijn concurrenten het object waard achtten.

In een eerste, telefonische reactie op de onderscheiding toonde Wilson zich maandag verrast. ‘Ik geloof niet dat ik zelf ooit heb deelgenomen aan een veiling om iets te kopen’, antwoordde hij op een vraag van een journalist. Om daar even later op terug te komen. ‘Mijn vrouw wijst erop dat we skischoenen op eBay hebben gekocht. Dat is ook een soort veiling.’

Lees meer over de Nobelprijzen

Interview met de vorige Nobelprijswinnaar, ontwikkelingseconoom Esther Duflo: ‘Intuïtie kan zó schadelijk zijn’

Het had weinig gescheeld of er waren geen Nobelprijzen geweest, toont deze fascinerende nieuwe biografie ★★★★★

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden