Nobelprijs Scheikunde voor onderzoek naar eiwitten

De Nobelprijs chemie is dit jaar toegekend aan een Japanse, een Amerikaanse en een Zwitserse onderzoeker die analysetechnieken ontwikkelden om grote moleculen te karakteriseren.

De Amerikaan John Fenn (85) van de Virginia Commonwealth University in Richmond en de Japanner Koichi Tanaka (43) van het bedrijf Shimadzu in Kyoto hebben baanbrekend werk gedaan op het gebied van de massaspectrometrie, de Zwitser Kurt Wüthrich (64) van het instituut ETH in Zürich heeft belangwekkend onderzoek gedaan op het gebied van de NMR-spectroscopie, een techniek waarmee de structuuur van macromoleculen is te achterhalen.

Eiwitten, grote moleculen die zijn opgebouwd uit vaak honderden tot duizenden atomen, spelen een belangrijke rol in biologische processen. Kennis over de samenstelling en over de ruimtelijke structuur - de driedimensionale ordening van de atomen ten opzichte van elkaar - geeft meer inzicht in die processen.

Met massaspectrometrie is te meten wat moleculen wegen. Op basis daarvan is hun samenstelling te achterhalen. Met NMR is vervolgens de ruimtelijke structuur te bepalen. De drie Nobelprijswinnaars hebben nieuwe methodes ontwikkeld om dit soort analyses uit te voeren met een kleine hoeveelheid van het eiwit.

Prof. dr. Albert Heck, massaspectrometrist van de Universiteit Utrecht, roemt de Nobelprijswinnaars. Zij hebben het toepassingsgebied van de massaspectrometer enorm verbreed, meent hij, omdat nu kan worden volstaan met heel weinig materiaal. 'Elk ziekenhuis, elk biomedisch laboratorium beschikt inmiddels over een massapectrometer. Het aantal is de afgelopen tien jaar vertienvoudigd, dankzij hun technologische innovatie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden