No-flyzone

Er staat een bloedstollend filmpje online dat opgenomen is door iemand die zich heeft verstopt achter een muurtje en zijn camera daar net boven houdt. Je ziet trillend beeld, veel muur en een auto met daarnaast enkele witgehelmde mannen in uniform. Ze staan om een man die op de grond ligt, de armen vastgebonden op de rug. De straat oogt verder verlaten. De witgehelmde mannen schoppen de liggende, geboeide man beurtelings tegen zijn hoofd - heel precies, heel hard, ze nemen de tijd. Zijn hoofd bonkt tegen het asfalt. Daarna tillen ze de man in de auto en rijden weg.


Het beeld komt uit Bahrein. Er circuleren veel van dit soort filmpjes op internet, soms geschoten door journalisten, vaak ook door anonieme burgers - helden die ijverig machtsmisbruik en schendingen van burgerrechten vastleggen en via sociale media met de wereld delen. Eens in de zoveel tijd betoogt iemand weer eens dat mensenrechten eigenlijk niet universeel zijn, maar een Westerse vinding waar veel andere volkeren en culturen 'nog niet klaar' voor zijn. Maar op die filmpjes zie je dat ook Bahreini en Libiërs het niet fijn vinden te worden geslagen en beschoten door hun eigen regering.


Niet doen joh, hebben de Amerikanen nog gezegd tegen hun oude bondgenoot Bahrein, dat door hun andere oude bondgenoot Saoedi-Arabië is voorzien van manschappen en (Amerikaanse) wapens om de rebellen weg te vegen uit de straten. Maar de despoten die nog in het zadel zitten, hoe verlicht ze ook mogen zijn, hebben een waardevolle les getrokken uit de volksopstanden in Egypte en Tunesië: geef de om een beetje meer vrijheid vragende demonstanten 1 vinger, en voor je het weet ben je een asielzoekende ex-dictator met wie de leiders van de vrije wereld niet meer op de foto willen.


Kadhafi had nog zo gewaarschuwd: hij zou van deur tot deur gaan om de opstand neer te slaan. Hij heeft woord gehouden. Nu hij het laatste restje rebellie bijna heeft weggevaagd, is de rest van de wereld zo ver dat het 'alle noodzakelijke maatregelen' wil treffen om mensenlevens te redden.


Die no-flyzone is boven alles een bewijs geworden van de eigen goedheid. Wie voor is, staat 'aan de goede zijde van de geschiedenis' - wat ietwat prematuur lijkt, want deze geschiedenis is nog lang niet voorbij. Wie voor is, hoopt te zullen worden vergeven voor het feit dat hij zich ooit glimlachend met Kadhafi liet vereeuwigen, de hoofden intiem tegen elkaar, de armen gebroederlijk om elkaar heen, de handen ineen geklonken.


Het had allemaal niet zover hoeven komen, als het Westen zijn vrienden wat zorgvuldiger had gekozen, zo suggereerde F. W. de Klerk onlangs in een genoeglijk gesprek met The New York Times. Het ging over de verschillen tussen de Arabische revoltes en het relatief vreedzame einde aan de Apartheid in Zuid-Afrika, na jaren van externe druk. 'Amerika, de Europese Unie en andere vooraanstaande landen in de wereld, moeten zich mischien afvragen of ze niet net zoveel druk hadden moeten uitoefenen op hun vrienden in het Midden-Oosten als destijds op Zuid-Afrika', adviseert De Klerk.


Dan waren 'alle noodzakelijke maatregelen om mensenlevens te redden' wellicht niet nodig geweest. Dan hoefden we ons ook niet het hoofd te breken over vervelende vervolgvragen, zoals hoe lang, wat dan, wat doen we met Bahrein en wanneer sturen we politietrainers om aan de ordetroepen uit te leggen dat een geboeide arrestant tegen zijn hoofd schoppen niet netjes is.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden