No-flyzones zeldzaam: Irak, Kosovo, Bosnië en Libië

NEW YORK - In de afgelopen twintig jaar zijn er tijdens militaire conflicten vier no-flyzones afgekondigd. Een overzicht:

BritseTornados. Beeld ap

Irak
In Irak dwingen westerse mogendheden, met name de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, een no-flyzone af in 1991 in het noorden en in 1992 in het zuiden van Irak. Hun optreden is een gevolg van de ambivalente uitkomst van de Golfoorlog van 1991, waarmee een door de VS aangevoerde internationale coalitie de Iraakse bezetters uit Koeweit verdreef. De mogendheden willen eerst Koerden in het noorden en later sjiieten in Zuid-Irak beschermen en humanitaire operaties vrijwaren van eventuele Iraakse aanvallen. Maar al snel gebruiken Washington en Londen de zones om druk uit te oefenen op Bagdad. Daarop volgen jarenlange bombardementen op Irak. De zones zijn fel omstreden en zijn nooit gerechtvaardigd door een speciale resolutie van de Veiligheidsraad. Ze duren tot de Amerikaanse aanval op Irak in maart 2003.

Bosnië
De Veiligheidsraad kondigt in 1992 een verbod af voor alle militaire vluchten boven Bosnië-Herzegovina waar geen toestemming voor was gegeven. De NAVO houdt het luchtruim in de gaten zonder op te treden. In 1993 besluit de raad tot actie met een nieuwe resolutie die 'alle noodzakelijke maatregelen' toestaat om het verbod af te dwingen. Dit duurt tot 1995.

Kosovo
In 1999 kondigt de NAVO op eigen houtje een vliegverbod boven de Servische provincie Kosovo en Metohija af. Het vormt de inleiding op een reeks luchtaanvallen op Joegoslavië waarmee het Servisch gezag in Kosovo wordt verjaagd.

Libië
Tijdens een opstand in Libië tegen het dictatoriale bewind van Moammar Kadhafi besluit de Veiligheidsraad op 17 maart 2011 tot het instellen van een no-flyzone boven Libië. De maatregel wordt ingegeven door de angst dat de troepen van Kadhafi zich wreken op de bevolking van de tweede stad van het land en de 'rebellenhoofdstad', Benghazi. Daar was half februari de opstand uitgebroken. De resolutie staat de lidstaten toe 'alle noodzakelijke maatregelen te nemen' ter bescherming van burgers tegen een aanval in Libië.: In Irak dwingen westerse mogendheden, met name de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, een no-flyzone af in 1991 in het noorden en in 1992 in het zuiden van Irak. Hun optreden is een gevolg van de ambivalente uitkomst van de Golfoorlog van 1991, waarmee een door de VS aangevoerde internationale coalitie de Iraakse bezetters uit Koeweit verdreef. De mogendheden willen eerst Koerden in het noorden en later sjiieten in Zuid-Irak beschermen en humanitaire operaties vrijwaren van eventuele Iraakse aanvallen. Maar al snel gebruiken Washington en Londen de zones om druk uit te oefenen op Bagdad. Daarop volgen jarenlange bombardementen op Irak. De zones zijn fel omstreden en zijn nooit gerechtvaardigd door een speciale resolutie van de Veiligheidsraad. Ze duren tot de Amerikaanse aanval op Irak in maart 2003.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden