NMa-topman per direct met verlof om verdenking meineed

De mooie loopbaan van NMa-topman Pieter Kalbfleisch (64) dreigt in het zicht van de haven alsnog te stranden. De bestuursvoorzitter van de Nederlandse Mededingingsautoriteit is donderdag met verlof gestuurd, omdat justitie hem verdenkt van meineed. In juni zou hij feestelijk afscheid nemen.

AMSTERDAM - De rijksrecherche onderzoekt of Kalbfleisch heeft gelogen als getuige in de Chipsholzaak. Recent beschuldigde een griffier hem van vriendjespolitiek; hij zou zich als rechter schuldig hebben gemaakt aan belangenverstrengeling. Dat heeft Kalbfleisch onder ede tegengesproken.


Beide getuigen moesten de afgelopen tijd opdraven op verzoek van gebiedsontwikkelaar Chipshol, van Jan en Peter Poot. Tijdens openbare verhoren proberen zij bewijsmateriaal te verzamelen om hun schadeclaim te onderbouwen. Chipshol zou miljoenen euro's zijn kwijtgeraakt door tegenwerking van de staat.


De grote tegenstrever van de familie Poot was de invloedrijke Harry van Andel, een voormalige zakenpartner. Ze hadden een conflict over de 600 hectare grond die Chipshol bij de nationale luchthaven had gekocht. Van Andel wilde het gebied snel verkopen, maar Jan Poot had ambitieuze toekomstplannen.


Het conflict belandde bij de Haagse rechtbank, waar rechter Hans Westenberg in 1996 oordeelde in Van Andels voordeel. Toen dit vonnis in beroep werd teruggedraaid, was het te laat. De helft van de grond was al verkocht. Sindsdien pogen vader en zoon Poot aan te tonen dat ze bewust door Westenberg zijn benadeeld.


Vorige week vertelde een 64-jarige griffier dat Kalbfleisch en Westenberg onder één hoedje hebben gespeeld. Westenberg was bevriend met Kalbfleisch, die weer bevriend was met de familie Van Andel, aldus deze getuige. Kalbfleisch zou hebben geregeld dat Westenberg als rechter oordeelde over de Chipsholzaak en hem hebben bijgepraat over de belangen van de Van Andels.


De griffier is niet zomaar een getuige. Het is een keurige dame die 33 jaar een belangrijke functie had bij de Haagse rechtbank. Met haar toenmalige collega Kalbfleisch had ze twee jaar een relatie. 'Daarna stonden we nog lang op vertrouwelijke voet', zei ze. Samen verbleven ze ooit gratis een week in een vakantiehuisje van de broers Van Andel. Kalbfleisch zou haar in vertrouwen hebben genomen over de Chipsholzaak.


'Liegende rechter'

Hun relatie is bekoeld sinds hij is getrouwd. Jaren later, in 2007, las de griffier in Nieuwe Revu een onthullend verhaal over Chipshol en Westenberg ('De liegende rechter'). Toen vielen alle puzzelstukjes ineens in elkaar, stelt ze. Ze werd boos en stuurde een anonieme brief aan het blad, waarin ze Kalbfleisch en Westenberg beschuldigde van vriendjespolitiek.


Onlangs besloot de griffier na mediapublicaties opnieuw aan de bel te trekken. Ze nam een collega in vertrouwen, omdat ze haar 'grote geheim' met iemand moest delen. Toen uitlekte dat zij de anonieme brief had geschreven, moest ze getuigen.


Beide heren hebben de beschuldigingen tijdens verhoren tegengesproken. Westenberg schamperde dat de familie Poot echt met iets beters moest komen dan dit briefje. Kalbfleisch noemde het geschetste scenario 'kletskoek'.


Westenberg is beschadigd door de zaak. Tegen hem loopt een strafrechtelijk onderzoek wegens meineed en valsheid in geschrifte. Hij ging in 2009 met vervroegd pensioen.


Nu zit Kalbfleisch diep in de problemen. Dinsdag eiste de Tweede Kamer opheldering van minister Verhagen (Economische Zaken) over de rol van de NMa-topman. Het is de vraag of ooit zal blijken wie de waarheid spreekt: hij of zijn ex-geliefde. Maar hoe dan ook heeft zijn reputatie een kras opgelopen. Pijnlijk voor een man die talloze prominente (neven)functies bekleedde en een geziene gast is op societyfeestjes.


De NMa-topman heeft een pr-bureau ingehuurd. Dat liet donderdag weten dat Kalbfleisch bij zijn onder ede afgelegde verklaring blijft. 'Hij werkt mee aan het onderzoek van de rijksrecherche en hij ziet de resultaten met vertrouwen tegemoet.'


Tijdens de getuigenverhoren zijn meer gevoelige kwesties aan de orde gekomen. Kalbfleisch gaf toe dat hij via een bijbaan als commissaris van supermarktconcern Vomar betrokken was bij het verwerven van belangen in Chipshol, 20 jaar geleden.


Aanzien geschaad

Pikant is dat hij namens de NMa in 2007 juridisch advies heeft gevraagd aan Westenberg. Deze rechter heeft een vonnis bestudeerd van een collega bij de Haagse rechtbank, over een boete die de NMa had opgelegd aan een fietsfabrikant. Kalbfleisch wilde weten of het zinnig was in hoger beroep te gaan tegen dit vonnis. Westenberg vond van niet; hij stuurde de NMa een factuur van 1.600 euro.


De Raad voor de Rechtspraak sprak er schande van. Door advies te geven over de zaak van een collega heeft Westenberg 'het aanzien van de rechtspraak geschaad'. Als dit eerder bekend was geweest, zou een disciplinaire maatregel zijn opgelegd.


Over Kalbfleisch zweeg de raad. Toch is het opmerkelijk dat hij het geen probleem vond Westenberg in te huren. Dat lijkt niet in overeenstemming met de gedragscode van rechters.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden