Nixons rechter leidt impeachment Clinton

Opperrechter William Rehnquist gaat leiding geven aan de impeachment-procedure tegen president Clinton. Rehnquist staat bekend als zeer conservatief. Maar hij wil graag een onpartijdig oordeel van de Senaat....

OP HET eerste gezicht moet het de droom van iedere rechter zijn 'het proces van de eeuw' voor te zitten: het impeachment-proces tegen president Clinton. Maar voor opperrechter William Rehnquist betekent het waarschijnlijk een kwelling wekenlang voor het oog van de televisiecamera's te staan.

De 74-jarige opperrechter staat bekend als iemand die een grondige hekel heeft aan publiciteit. Hij werkt het liefst in de plechtige stilte van het Hooggerechtshof.

De ironie wil dat Rehnquist het voor een belangrijk deel aan zichzelf te wijten heeft. Als het Hooggerechtshof onder zijn leiding niet had bepaald dat Paula Jones een proces tegen president Clinton mocht aanspannen, zou er nu geen impeachment-procedure tegen de president lopen.

Rehnquist was tamelijk onbekend toen Nixon hem in 1972 voordroeg als lid van het Hooggerechtshof, zo onbekend zelfs dat Nixon hem Renchburg noemde. Maar ook al vergiste Nixon zich in de naam, Rehnquist bleek inderdaad de conservatief te zijn die Nixon in het Hof wilde hebben als tegenwicht tegen de verfoeide liberalen.

Tijdens het debat in de Senaat over zijn benoeming kreeg Rehnquist het verwijt dat hij de rassenscheiding op scholen had verdedigd in een notitie voor het Hof. Daarin schreef hij dat het Hooggerechtshof moest erkennen dat de blanken in het Zuiden 'nu eenmaal niet van zwarten houden'. Maar Rehnquist schreef die opmerkingen toe aan de rechter bij wie hij destijds als assistent werkte.

De nieuwe rechter week in zijn eerste jaren zo vaak van de uitspraken van zijn liberale collega's af, dat hij een Lone Ranger-pop op zijn bureau had staan. Maar zijn eenzame strijd werd beloond toen president Reagan hem in 1986 voordroeg als opvolger van opperrechter Warren Burger.

Sindsdien is Rehnquist steeds meer naar het midden opgeschoven, al was het maar omdat er nu andere rechters zijn die de conservatieve idealen verdedigen in het Hooggerechtshof. Maar in zijn privéleven kiest hij zijn vrienden in oerconservatieve kringen, zoals William Bennet, de schrijver van een ronkend pamflet tegen Clinton.

In één opzicht is de opperrechter geknipt voor zijn rol als voorzitter van het proces tegen Clinton. In 1992 schreef hij een studie over het impeachment-proces tegen president Andrew Johnson. Daaruit blijkt overigens dat Rehnquist uiterst beducht is dat impeachment als politiek wapen tegen de president wordt gebruikt.

Verwacht wordt dat Rehnquist het proces met straffe hand zal leiden. De opperrechter houdt niet van gebeuzel en legt advocaten vaak het zwijgen op.

Om zijn eerbiedwaardige positie te onderstrepen draagt Rehnquist altijd een zwarte mantel met vier gouden strepen op de mouwen. Naar verluidt heeft hij die laten maken na een bezoek aan een musical van Gilbert en Sullivan.

Rehnquist voerde ook de regel in dat hij als opperrechter moet worden aangesproken en niet als rechter, zoals de andere leden van het Hof. Maar toen de pers daar kritiek op leverde, verscheen hij prompt op een receptie met de verentooi van een Indianen-opperhoofd op.

In de Senaat heeft Rehnquist echter veel minder te vertellen dan hij gewend is als opperrechter. Het verloop van het proces wordt bepaald door de senatoren zelf. Dat kan betekenen dat de opperrechter over het verhoor van Monica Lewinsky moet presideren.

Bert Lanting

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden