'Niveau van het onderwijs gedaald'

Kinderen komen gemakkelijker op de havo en vwo dan vroeger, blijven minder vaak zitten en slagen makkelijker. Dat kan volgens Greetje van der Werf maar een ding betekenen: het niveau is gedaald....

Van onze verslaggever Gerard Reijn

'Het is geen goed idee dat kinderen in de hoogste klassen van havo envwo zelfstandig moeten leren werken. Ze zijn niet in staat hun eigenleerdoelen te stellen en leerprocessen in te richten. Uit leerpsychologischonderzoek blijkt dat het overdragen van kennis effectiever is. Leerlingengeven daaraan trouwens ook de voorkeur.'

Greetje van der Werf (52), hoogleraar Onderwijzen en Leren aan deRijksuniversiteit Groningen en gespecialiseerd in schoolloopbanen in hetvoortgezet onderwijs, heeft het niet zo op het studiehuis. Zeven jaargeleden werd dat ingevoerd in de hoogste klassen van havo en vwo.

Deze week bleek uit een evaluatie van al deze vernieuwingen door hetTweede Fase Adviespunt dat hogescholen en universiteiten steen en beenklagen over de resultaten ervan.

Die vernieuwingen moesten er komen omdat het hoger onderwijs zo klaagde.Nu zijn ze er, en nu klaagt het hoger onderwijs. Professoren lijken netboeren: ze klagen altijd.

'Ik denk dat dat deels waar is. Ik zou zeggen: baseer nieuw beleid nietop een paar klachten uit het hoger onderwijs, maar onderzoek eerst.Analyseer het niveau van de examens. Of toets het niveau van de eerstejaarsdie binnenkomen.

'Kinderen komen makkelijker op het vwo en de havo dan vroeger, blijvenminder vaak zitten en slagen makkelijker. Dat kan maar een ding betekenen:het niveau is gedaald. Dat past ook in het beleid. De regering wil dat60 procent van de leerlingen naar het hoger onderwijs gaat. Diedoelstelling is alleen te halen als het niveau daalt.'

Waar zit dan de fout in het systeem?

'Er wordt vooral geklaagd over vakinhoudelijke kennis. Bij Nederlandszie je een ideologische discussie over wat vakinhoudelijke kennis is. Hetgaat daar niet meer om spellen en grammatica, maar het gaat erom dat deleerling gedachten leert overbrengen.

'Dat heeft natuurlijk effect op de leerlingen. Ze hoeven veel minderboeken te lezen, dus is het geen wonder dat ze veel Nederlandse schrijversniet meer kennen. Bovendien: er zijn veel meer vakken dan vroeger, en diekosten allemaal tijd. Dus resteert minder tijd per vak.'

Kan het ook komen door de destijds ingevoerde profielen?

'Daar heb ik nooit iets slechts over gehoord. Het lijkt me prima, zokunnen kinderen niet meer voor een pretpakket kiezen. Al kunnen ze nog weleen pretprofiel kiezen. Wat ik veel gevaarlijker vind, is dat de wiskundeuit een deel van die profielen helemaal wordt weggehaald.'

De didactische aanpak zint u niet?

'Nee. Mijn dochter zit in het studiehuis, dus ik zie dat gebeuren. Neemal die tijd die ze aan werkstukken moet besteden. Veel van die werkstukkendienen geen enkel doel. Ze krijgt er geen cijfer voor, en ze weet ook nietwat ze ervan moet leren. Moet ze leren een probleemstelling op te zetten?Moet ze leren samen te werken? Ze weet het niet. Ik zou voor veel van diewerkstukken zeggen: weg ermee. Wie zegt dat kinderen daardoor zo goedinformatie hebben leren opzoeken: dat hoeven ze nauwelijks te leren, wantdat kunnen ze al.'

Dus kinderen moeten maar weer stilzitten en luisteren?

'Dat is een onzinnige karikatuur. De docent kan heel goed kennisoverbrengen zonder dat de kinderen passief moeten zijn.'

De middelbare scholen klagen ook dat ze niet genoeg geld hebben gekregenom het studiehuis goed in te voeren.

'Het zou kunnen dat er is bezuinigd. Er zijn minder contact-uren, dusheb je minder docenten nodig. Maar ik weet niet of het beter wordt als jeer meer geld in steekt, daar geloof ik niets van. In zo'n klas werktiedereen in zijn eigen tempo. Als iemand iets wil vragen, gaat hij naar dedocent toe, maar die legt dat dus maar aan één leerling uit. Dat is heelinefficiënt.

Bovendien stellen veel kinderen al het leren uit tot een week voor detoets, en dan leren ze alles in één keer. Het is bekend dat kennis dieje op die manier leert, weer snel is verdwenen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden