ANALYSE

Niveau moet omhoog over de hele linie

Drie doelpunten in vier duels is de score van de vrouwen op het WK in Canada. Dat houdt niet over.

Sherida Spitse en bondscoach Roger Reijners na het verlies tegen Japan. Beeld anp

Op een stralende avond in Vancouver hield het bijna volleerde Japan de debutanten uit Nederland de spiegel van de toekomst voor. Zo kan vrouwenvoetbal zijn: elegant, technisch begaafd, artistiek, met het vermogen in tempo te wisselen en de tegenstander te ontregelen.

Nederland is onderweg, stapje voor stapje en zal eens aansluiten bij de wereldtop. Met al die speelsters, jong en oud, die de kicksen aantrekken, kan dat bijna niet anders. Maar dat is de toekomstmuziek.

'Eenvoud in voetbal is extra moeilijk', constateerde aanvoerder Mandy van den Berg, na het aanschouwen van Japan. Juist wat zo eenvoudig oogt, is het moeilijkst.

Verslagenheid van bij Mandy van den Berg. Beeld anp

Leerschool

Dus ontwaakte Nederland met betraand gezicht uit de WK-droom. Tranen van frustratie bij een enkeling, omdat ze niet speelde. Anders van teleurstelling in eigen prestaties of van weemoed, na dat voor de nationale ploeg unieke avontuur in Canada. Gelukzalig had de ploeg het toernooi ondergaan, mogelijk iets te vrijblijvend.

Het is het lot van de overweldigde debutant, met een bondscoach, Roger Reijners, die het WK vooral als een leerschool beschouwde. Dat mag zo zijn, roep het niet telkens.

Al die verkeerde passes ontsierden het Nederlandse spel, in tegenstelling tot het gestroomlijnde teamwerk van Japan. Het waren foute passes die ogenschijnlijk makkelijk lijken. Dat zijn ze ook, tegen een mindere tegenstander. Maar nu, tegen Japan, moest alles sneller, in een kleinere ruimte.

Slordig, pleegt menig trainer dan te concluderen. Nee, slordig impliceert gebrek aan concentratie. Het is een gebrek aan kwaliteit. Die moet omhoog, over de hele linie.

De vrouwen hadden gestreden, dat zeker, en genoten van bijna elke WK-minuut. Uiteindelijk was dat niet genoeg voor een plaats in de kwartfinales, in een duel met de wereldkampioen: 2-1. Een eervolle nederlaag was het zeker, hoe weinig je daarmee ook opschiet. Zo gaat dat in sport: de een is beter, de ander knokt, zwicht en vertrekt, al dan niet met geheven hoofd. Of anders met een diepe snee onder het oog, zoals Daniëlle van de Donk. De nagel van een Japanse speelster, zei ze, en volgens haar was het expres gebeurd.

Ja, het ging ook veelvuldig over bondscoach Roger Reijners in de catacomben, de wat kleurloze trainer die in alle omstandigheden vasthield aan zijn speelwijze; dominant willen zijn, hoe moeilijk dat ook is als de tegenstander beter is. De vraag was onder meer of hij niet wat meer lef had moeten tonen, bijvoorbeeld door de aangever van de geïsoleerde Miedema te brengen, de 18-jarige Jill Roord.

Anouk Hoogendijk en Merel van Dongen. Beeld anp

Ontzag

Een jaar geleden waren ze samen Europees jeugdkampioen. Reijners hield een wissel over en speelde pas vanaf de 86ste minuut va banque, waarna Nederland zowaar nog bijna tot 2-2 terugkwam, hoewel dat puur toeval zou zijn geweest. Doelman Kaihori liet de kopbal van Van de Ven los als een hete kroket en Miedema kwam net tekort voor de gelijkmaker.

Het ging ook over vrouwen die net een beetje gif in hun spel misten, met net wat te veel ontzag voetbalden. En Manon Melis begreep ook niet waarom ze die eerste kans miste, toen ze na acht minuten in de lucht maaide in plaats van scoorde.

Vlak daarna was het 1-0, nadat Van Dongen de bal wel heel beroerd wegwerkte na een kopbal van Ogimi tegen de lat. Een bespiegeling was de schitterende 2-0 van Sakaguchi waard, vrucht van een heerlijke aanval met hakballetje en overstapje, die weer viel vlak na dé kans op 1-1 van Nederland.

Al die verhalen van als en eventueel deden niets af aan de speltechnische superioriteit van Japan, Nadeshiko zoals de bijnaam van de ploeg luidt. Bondscoach Sasaki heeft alle 23 spelers al gebruikt, hetgeen ook iets zegt over de diepte van zijn selectie. De ploeg is misschien niet zo goed meer als vier jaar geleden, maar dat zal de nabije toekomst uitwijzen.

Achtste finale bereikt, dat is best goed voor een debutant. Maar verder? Vier duels, slechts drie doelpunten, waarvan twee van invaller Van de Ven. Dat houdt niet over.

De voorhoede met de drie M's viel het meest tegen. Martens deed het nog aardig, hoewel vrijwel onzichtbaar tegen Japan. Miedema, aanvankelijk geblesseerd en ziek, miste vertrouwen, hoewel ze elke wedstrijd iets beter werd. Ze is pas 18 en haar zelfbeeld is nog niet volledig ontwikkeld, want ze vond dat ze prima speelde tegen Japan. Geen doelpunt, nauwelijks kansen en een houding die oproept tot verbetering. De bal krijgen is niet alleen een zaak van de gever, ook van de ontvanger.

Ze zei ook dat het WK een leerschool was geweest. Dat was al eerder vernomen uit de ploeg.

Kwartfinales WK voetbal vrouwen

Tussen trots en tranen

Moet de bondscoach nu weg, luidde de mannenvraag aan de aanvoerster van de vrouwenploeg, Mandy van den Berg. 'Nee', zei ze, bijna geschrokken. 'Hij houdt vast aan een bepaalde manier van spelen. Wij voelen daarin vertrouwen.'

De vraag was gesteld omdat de ploeg faalde tijdens het EK twee jaar geleden en bij het WK niet boven zichzelf uitsteeg. Met name de veelgeprezen voorhoede bleef ver achter bij de verwachtingen. Reijners kreeg van verschillende kanten kritiek, onder meer omdat hij opnieuw slechts tweemaal wisselde.

Met name middenvelder Jill Roord was teleurgesteld dat ze niet eenmaal de kans kreeg. Ze vormde vorig jaar tijdens het gewonnen jeugd-EK een succesvolle tandem met topschutter Miedema, die dit toernooi slecht werd bereikt. Met tranen in de ogen van teleurstelling en ook wel boosheid verliet Roord het stadion.

Reijners benadrukte ondanks de uitschakeling vooral zijn trots op de ploeg. Hij zal het toernooi met anderen evalueren, maar gaat ervan uit dat hij zijn in 2010 aangegane contract uitdient, tot 2016.

Nederland krijgt nog een herkansing om zich te plaatsen voor de Olympische Spelen van Rio de Janeiro, waartoe de beste drie landen van Europa toegang hebben. De ploeg had zich kwalificatie voor Rio ten doel gesteld.

Duitsland en Frankrijk zijn al geplaatst, door hun entree in de kwartfinales van het WK. Ook Engeland bereikte de laatste acht, maar komt niet in aanmerking voor de Spelen, want Engeland heeft aan de kwalificatie voor het WK met aparte 'landen' meegedaan en niet als Groot-Brittannië. Zo schakelde Nederland in de play-offs Schotland uit.

De vier andere Europese landen uit de achtste finales spelen derhalve een toernooi om één olympisch ticket, ergens in het voorjaar van 2016. Die landen zijn: Zweden, Noorwegen, Zwitserland en Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden