NIOD doet nieuw onderzoek naar 'geheime afspraken' Srebrenica

Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) gaat mogelijk weer onderzoek doen naar de val van Srebrenica. Dat gebeurt op verzoek van het kabinet, zo meldde minister Jeanine Hennis van Defensie woensdag aan de Tweede Kamer. In eerste instantie worden alle nieuwe beschikbare bronnen bekeken, wat uiteindelijk tot een nieuw, uitvoerig onderzoek kan leiden.

Voormalig Defensie-minister Joris Voorhoeve. Beeld anp

Aanleiding zijn opmerkingen van haar voorganger Joris Voorhoeve eerder dit jaar. Die verklaarde op 29 juni van dit jaar in het VPRO/HUMAN-onderzoeksprogramma Argos dat een geheime afspraak tussen Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten de reden is geweest dat Nederlandse VN-militairen in de Bosnische moslimenclave in juli 1995 geen luchtsteun hebben gekregen. Die landen zouden op voorhand hebben besloten dat die luchtsteun niet werd verleend.

In de documentaire zegt Voorhoeve: 'Het besluit zoals in de tekst is vastgelegd, daar komt het hele woord Nederland niet in voor. Persoonlijk vind ik dat buitengewoon ernstig. En ook dat dit niet aan Nederland is medegedeeld. Je bent bondgenoot en Nederland had de moeilijkste taak in Oost-Bosnië. Dus dat had wel moeten gebeuren.'

Inzet is nu anders
VVD en PvdA wilden een onderzoek naar de bewering van Voorhoeve en dat onderzoek komt er nu. De directeur van het NIOD, Marjan Schwegman, zei vanmorgen in het NOS Radio 1 Journaal dat het in eerste instantie alleen gaat om een verkennend onderzoek naar nieuw beschikbare bronnen. 'De inzet is nu anders, want de uitzending van Argos was gebaseerd op nieuwe documenten. Daar gaan we naar kijken. Het is sowieso goed om na zoveel jaar opnieuw te kijken naar wat er nu extra aan bronnen beschikbaar is.'

Volgens Schwegman staan twee onderwerpen centraal: de eventuele voorkennis die er was over het uitblijven van luchtsteun en de eventuele geheime afspraken daarover. Vooral nieuwe bronnen van het Joegoslavië Tribunaal zullen daarbij worden bekeken. Ook zal gekeken worden naar mogelijke afspraken tussen Parijs, Londen en Washington over luchtsteun aan Srebrenica en voorkennis bij westerse inlichtingendiensten over de aanval op de VN-enclave. 'Voorhoeve weet duidelijk meer, en dat geldt voor meer mensen, genoeg aanleiding om dat opnieuw te onderzoeken.' Het NIOD stelt ook gegevens op te zullen vragen bij de Nederlandse en andere inlichtingendiensten.

Nieuwe inzichten
'Als blijkt dat er geheime afspraken waren, zou dat nieuwe inzichten geven ten opzichte van ons rapport uit 2002', besloot Schwegman op Radio 1. Het NIOD publiceerde in april 2002 een uitgebreid rapport over de val van Srebrenica, dat leidde tot de val van het tweede kabinet-Kok. Het bronnenonderdoek moet in september gereed zijn. Daarna besluit het kabinet hoe het verdergaat.

De aanval op Srebrenica begon op 6 juli 1995. Toenmalig Dutchbatcommandant Thom Karremans vroeg een aantal malen om luchtsteun. De VN reageerden steeds negatief op die verzoeken. Op 11 juli viel de enclave. Daarna vermoordden Bosnisch-Servische troepen onder leiding van Ratko Mladic rond de 8000 moslimmannen en -jongens.

Bekijk de Argos-documentaire hier terug

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Een nabestaande van de val van Srebrenica en de daaropvolgende massamoord, deze week bij het blootleggen van een nieuw ontdekt, groot massagraf in Bosnië. Beeld reuters
Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden