Nieuwsbreak

Nilgün Yerli: 'Een wup? Ahold moest zich schamen'

Terwijl men in Turkije goud hamstert, wordt hier - met nog één dag te gaan - druk naar oranje artikelen gegraaid. En bij de PvdA zitten ze al met een kater van het congres van afgelopen weekend. Schrijfster en cabaretier Nilgün Yerli over het nieuws.

Nilgün YerliBeeld Govert de Roos,

Hoe staat het met uw Oranjekoorts?
'Ik kwam in 1980 uit Turkije naar Nederland, in het jaar dat Beatrix gekroond werd. Ik herinner me de grachten en de koeien en dat dit land dus ook nog eens een koningin had. Wat doet de koningin?, vroeg ik aan mijn moeder. 'Dat is de moeder van alle moeders', was het antwoord. Op mijn 15de stierf mijn moeder en ik schreef Beatrix een brief. Die brief kwam in mijn boek De Garnalenpelster. Vele jaren later, tijdens een banket voor de president van Turkije, riep de koningin mij bij zich. Dat ze de brief nooit had gekregen, maar wel mijn boek had gelezen. Ik was in tranen. Het koningshuis heeft iets sprookjesachtigs.'

Tegen dat sprookje wordt flink aangetrapt. Die drie vingers in de lucht uit het Koningslied vertoont een opvallende gelijkenis met de nazigroet, schrijft onze columnist Jan Bennink.
'Je moet niet achter alles wat zoeken, vind ik. Ik heb in mijn column op de radio mijn excuses aangeboden aan Willem-Alexander. Dat ons eerste cadeau aan hem zo verpest is. Bij het Oranjegevoel gaat het niet over ratio. Ik voorspel: de helft van het land gaat morgen janken bij dat lied. Het gaat er niet om of je republikein bent of niet, het gaat dan om de eenheid van het land die ontroert.'

Beeld anp

Nog iets interessants gelezen vandaag?
'Het interview met Diederik Stapel in de Volkskrant. Je moet enige intelligentie bezitten om goed te kunnen liegen, maar er is flink wat lef nodig om eerlijk te zijn. Dat die man heeft gelogen en ziekelijk op zoek was naar erkenning, dat is des mens. Wat ik kwalijk vind, is dat vakbladen, faculteiten en de pers zijn werk nooit gecheckt hebben.'

Politiek nieuws. Tijdens het PvdA-congres legde Samsom de kritiek van de leden op het strafbaar stellen van illegaliteit naast zich neer. Boegeroep als gevolg. De eerste scheurtjes in zijn imago?
'Er bestaat het clichébeeld dat de politicus als een geblinddoekte Vrouwe Justitia moet zijn, en naar objectiviteit moet streven. Samsom zei beloofd is beloofd. Dat de wetten vaststaan dat begrijp ik, maar ook wetten zijn gemaakt door mensen om mensen te dienen, en als je merkt dat een wet der gewoonte boven een geschreven wet staat dan moet je dat aanpassen, een woord wat we in dit land heel goed kennen.

'Ik denk dat het niet veel zin heeft illegaliteit strafbaar te stellen. In Nederland heerst het idee dat we allemaal gelijk zijn. Ook een ober wil uit de hoogte doen tegen een klant. We zijn als mens gelijk, maar in functies niet, een dienende functie behoort dan ook dienend te zijn, daar is niks minzaam aan. Men is de handelsgeest en de verzorgende geest totaal kwijtgeraakt. De gemiddelde Nederlander voelt zich te goed voor bepaalde baantjes. Een Turkse vriendin vroeg laatst: dus drugs is legaal, maar werk verschaffen aan mensen dat anders niemand wil doen, mag niet?'

Beeld anp

De goudprijs in Turkije daalde, met een heuse goudkoorts tot gevolg. 'Typisch Turks', zeiden deskundigen. Hebben ze gelijk?
'Goud betekent zekerheid in Turkije, dat stamt uit een lange traditie. Turken zijn geen spaarders, zoals Nederlanders. Ze zijn leners. 'We leven nu en betalen later.' De bruiloft met de bruidsschat - met goud- wordt gezien als een essentieel startpunt van het gezamenlijk leven. Daarom worden er ook altijd duizend mensen uitgenodigd. Dat de prijs van goud daalt en dan weer stijgt, is van alle tijden. Je leest er alleen nu over omdat Turkije belangrijker wordt.'

Merkt u dat de aandacht voor Turkije in het buitenland groeit?
'Erdogan stond op de cover van Time Magazine. De laatste leider die dat overkwam, was Atatürk. Als het met de economie goed gaat, doe je opeens mee. Lange tijd werd het land met dedain bekeken als een derdewereldland. Dat kwam omdat de ongeschoolde, arme Turken naar Nederland kwamen. Dat is anders in Londen, waar geleerde Turken heen trokken. Daar vindt iedereen hen 'fantastisch'.'

Nog nieuws waar u zich zorgen om maakt?
'Het meest zorgwekkende vind ik de column van Bram Bakker, over dat de noodzaak om met jongeren over zelfmoord te praten steeds groter wordt. De eigenwaarde van vele jongeren worden bepaalt door het internet. Heb je veel volgers op Facebook, Hyves, Twitter etc. daar gaat het om. De digitale wereld heeft natuurlijk veel opgeleverd maar de ware zintuigen, daar is het nogal wat aan verloren gegaan. En ondanks dat zintuigen minder en minder gevoed worden, blijft voelen nog altijd een essentieel primaire behoefte. We moeten met z'n allen meer luisteren en elkaar ontmoeten, een alledaagse zin, maar hoe maak je het waar?'

Om welk nieuws moest u vandaag lachen?
'Ik moest om iets lachen dat in de supermarkt gebeurde. Ik stond in de Albert Heijn toen de vrouw achter de kassa vroeg of ik een wup wilde. Ik vroeg: een wup? Ze deed alsof ik achterlijk was dat ik daar nog nooit van had gehoord. Dat hoorde toch bij het koningshuis? Wat heeft Koningsdag met een wup te maken?, zei ik. Het slaat nergens op, heeft geen enkele symboliek. Het is achterlijk dat een bedrijf als Ahold zo'n oranje beest inzet.'

Dit is aflevering 70 van de dagelijkse rubriek 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld afp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden