ReportageIJsbaan van Haarlem

Niks schaatsen in de zomer, van Milieudefensie moet de gemeente Haarlem het ijs weer laten smelten

De kunstijsbaan in Haarlem.Beeld Klaas Jan van der Weij

Het leek een charmant idee. Lekker schaatsen in de zomer, op de half overdekte ijsbaan van Haarlem. Maar Milieudefensie vond het juist in deze tijden een krankzinnig plan en sleept de gemeente voor de rechter. ‘De gemeente doet geen flikker.’

Buiten is het 26 graden, binnen zit directeur Rob Kleefman in zijn kantoor van de Haarlemse ijsbaan, met uitzicht op de ijsvloer waar deze maandagmiddag net een Zamboni de boel glad trekt. Dik vier weken is het middengedeelte van zijn ijsbaan nu open, op de 400-meterbaan ligt geen ijs.

‘We bestaan al 40 jaar, maar we hebben nog nooit in de zomer ijs gehad’, zegt Kleefman enthousiast.

Dus zette hij begin juli een juichend berichtje op Facebook. ‘Primeur. Zomerijs in Haarlem. De eerste proefrondjes zijn door de Nederlandse kampioen van Kunstschaatsvereniging Haarlem (KSVH) gereden. Het ijs is door haar goedgekeurd! Er ligt een mooie, harde ijsvloer. Geweldig.’

Hommeles

Toen had Kleefman er helemaal niet bij stilgestaan dat het hommeles zou worden. Het leek toen nog een normale Nederlandse zomer, met van dat weer waarbij kamperen in eigen land doorbijten is. Wist hij veel dat er een paar weken later een recordhittegolf zou losbarsten. En mensen vervolgens met een buitentemperatuur van 34 graden rondjes op zijn ijsvloer konden draaien.

Maar inmiddels heeft hij een iets vervelender gevoel bij zijn zomerijs. En dat komt door de plaatselijke afdeling van Milieudefensie. Die vindt het totaal onverantwoord dat in deze tijden van klimaatcrisis midden in de zomer machines volle bak staan te ronken om een ijsvloer voor elkaar te krijgen. Dus vroeg Karel van Broekhoven de vergunning op bij de gemeente. ‘Nou, en daar blijkt dus uit dat ze helemaal geen ijsvloer mogen leggen in de zomer’, vertelt hij aan de telefoon.

Handhavingsverzoek

Dus diende Milieudefensie een handhavingsverzoek in bij de Omgevingdienst, die namens de gemeente toezicht houdt, om de ijsbaan zo snel mogelijk dicht te doen en het ijs te laten smelten. Van Broekhoven: ‘De klimaatambitie van de gemeente Haarlem is heel groot, maar ze doen geen flikker. En dan staan ze ook nog zo’n ijsbaan toe. Dat kost heel veel energie en veroorzaakt veel CO2-uitstoot.’

Maar de Omgevingsdienst wees het handhavingsverzoek af, met allerlei argumenten. De kern: de ijsbaan heeft sinds 2018 een andere technische installatie, waardoor er geen aparte vergunning meer nodig is en de baan onder het zogeheten activiteitenbesluit valt, een soort generieke regelgeving. De oude vergunning moet nog wel worden ingetrokken, maar om dan nu nog op basis daarvan in te grijpen; dat leek de toezichthouder niet opportuun. Een ‘smerige truc’, noemt Van Broekhoven het. ‘Ineens komen ze met het activiteitenbesluit aanzetten.’

Milieudefensie stapte daarom naar de rechter. Dan moet die de ijsbaan maar sluiten.

IJsbaan-directeur Kleefman snapt goed dat - om even in de sfeer te blijven – hij zich met uitspraken over CO2 en het milieu op glad ijs begeeft. Daar begint hij dus niet aan. Voor hem is het heel simpel, zegt hij. ‘Wij zijn een ijsbaan, dus wij maken ijs.’ En toen er in juni door sportclubs gevraagd werd of hij ijs kon maken, deed hij dat. ‘We zijn ook een open baan, met een soort overkapping. Maar het waait bij ons lekker door.’ Dus had hij ook geen last van de hele aerosolendiscussie en bijbehorende restricties.

Gokje

Kijk, hij begrijp ook wel dat ze bij Milieudefensie ‘elke kilowatt uur minder’ mooi meegenomen vinden, maar hij wil ze er wel even aan herinneren dat de ijsbaan door de hele coronatoestand ook eerder dichtging. ‘Daar hebben we toen behoorlijk wat energie mee gewonnen.’ Kleefman gokt zo dat-ie nu met z’n zomerijs dat weer verbruikt.

Eigenlijk, zegt Kleefman, is hij helemaal geen partij. ‘Het is iets tussen de gemeente en Milieudefensie. Ik zie de uitspraak met vertrouwen tegemoet.’

Aan de rand van de boarding staan de zussen Trudy (70) en Ans (74) naar hun 9-jarige kleindochter Liv te kijken die over het ijs glijdt. Ze zijn net anderhalf uur komen rijden om hun kleindochter in Haarlem - ‘echt een goed niveau hier’ - op het ijs te kunnen zetten. Dat mensen proberen het zomerijs weg te krijgen, hadden ze nog niet meegekregen. Maar in het algemeen worden ze ‘nogal moe’ van al die discussies over wat wel en niet goed is voor het klimaat.

Trudy: ‘Doe zelf dingen waarvan je denkt dat het goed is en laat anderen dan met rust, denk ik dan.’

Ans: ‘Wat denk je van al die zwembaden in de tuin? Is dat niet slecht dan?’

Trudy: ‘Ja, of in de winter zwemmen in een verwarmd zwembad.’

Wellicht zijn de mensen gewoon jaloers, oppert Ans nog. ‘Want het is heerlijk verkoelend hier langs de baan.’

‘Ach’, zegt Trudy terwijl ze nog even naar Liv zwaait die net door de bocht komt, ‘ik zeg altijd maar live en let live’.

Een dag later, op dinsdagmiddag, zit Kleefman in de rechtbank van Haarlem te luisteren naar de medewerker van de Omgevingdienst die aan de rechter uitlegt dat er niets aan de hand is. Het komt erop neer dat formeel de vergunning nog ingetrokken moet worden, maar dat die op zich niet meer nodig is. Dus op basis van die vergunning hoeft niet gehandhaafd te worden.

Bij de Omgevingdienst begrijpen ze ook wel dat het laten loeien van koelmachines in de zomer wellicht niet aansluit bij de klimaatambities van de gemeente Haarlem. ‘Dat het niet aansluit bij de wens van CO2-reductie, dat kan zo zijn. Maar dat is hier de kwestie niet’, aldus de Omgevingsdienst. Want zij kijken gewoon naar de regeltjes. ‘In het activiteitenbesluit staan geen normen voor CO2-uitstoot. Duurzaamheid is niet het toetsingskader.’

De rechter doet donderdag uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden