Nikolaj Znaider ***

De Deense snarentovenaar was deze week voor het eerst zonder viool te gast.

Door de klassiekemuziekwereld waart een virus dat het vooral heeft gemunt op jeugdige vioolvirtuozen. Die pikken het op terwijl ze als twintiger over de aardbol razen, triomfen boekend van concertzaal tot concertzaal. Zijn ze eenmaal de 30 gepasseerd, dan slaat het toe. Voornaamste symptoom: twijfel over de vraag of je het met je viool wel uithoudt tot je pensioen. Niet zelden volgt een artistieke heroriëntatie, waarna de violist zijn strijkstok soms verruilt voor het stokje van de dirigent.


Nieuw is het fenomeen niet, zoals de carrières van Yehudi Menuhin en Itzhak Perlman bewijzen. Maar de laatste tijd hopen de gevallen zich wel op. Verse geïnfecteerden luisteren naar namen als Maxim Vengerov en Leonidas Kavakos, en sinds kort ook Nikolaj Znajder, de Deense snarentovenaar die deze week voor het eerst zonder viool te gast is bij het Koninklijk Concertgebouworkest.


Ook in München en Los Angeles hebben ze de 37-jarige strijker inmiddels leren kennen als dirigent. In Sint-Petersburg heeft Valeri Gergjev hem zelfs al een stek gegund bij het orkest van het Mariinski Theater.


Helaas nam Znaider naar Amsterdam slechts randrepertoire mee. Kodály, Bloch, een bewerkte Brahms: het wekt de indruk dat hij het grote symfonische werk vooralsnog mijdt. De Deen heeft een keurige slag, al zal de tv-jury van Maestro wellicht iets roepen over stijfheid in de knie- gewrichten en de schouders. In elk geval kan hij er een orkest mee laten gloeien als een zigeunerviool. In Kodály's Dansen uit Galánta haalde een magnifieke klarinetsolo het Hongaarse platteland extra dichtbij.


Dezelfde elektriciteit knisperde in het slotdeel van Brahms' Eerste pianokwartet, een zigeunerrondo georkestreerd door Arnold Schönberg. Maar daarmee is Znaider nog geen veelzijdige klankenkneder. Leg hem naast generatiegenoten als Andris Nelsons en Yannick Nézet-Séguin, en je mist halfschaduw en tussentint.


Gregor Horsch, de solocellist van het Concertgebouworkest, kreeg het podium in Schelomo, een 'rhapsodie hébraïque' van de Zwitser Ernest Bloch. Het smartelijkste van alle intervallen, de overmatige secunde, vierde hoogtij. Maar al speelde Horsch zich de blaren op de vingers, Blochs welluidendheid lijkt vooral gemaakt om bij weg te soezen. Overigens verliet Znaider donderdag spoorslags Amsterdam, omdat zijn vrouw eerder dan verwacht is bevallen van een dochter. Jurjen Hempel neemt de resterende concerten over.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden