Nijver

Majesteit mag tevreden zijn: we zijn een vlijtig volk. Geen verwachte 300, maar ruim 2.100 inzendingen kwamen er binnen voor de tentoonstelling Het beeld van Beatrix, een vorstelijke vondst van de lakeien uit het NOS-paleis.


Iedereen, amateur en prof, mocht zijn visie op de jarige Beatrix geven. Mits het maar door de deur kon. De 'arme jury' bestond uit 'fotograaf-presentator' Sacha de Boer ('Ik ga vooral letten op wat er met mij gebeurt, wanneer ik naar de beelden kijk'), binnenhuisarchitect Jan des Bouvrie ('De creativiteit is fabelachtig') en Marieke Spliethoff van Paleis Het Loo, waar de werken te zien zijn.


In de tv-uitzending ervan was de knipoog niet ver weg, mede door de speelse gesprekjes van Herman van der Zandt met de gespannen deelnemers. Ook voor het overige leek de vorm een milde pastiche op het genre van Tussen kunst en kitsch tot De nieuwe Rembrandt en Sterren op het doek.


Even leek zelfs afzeik-tv weer terug, toen we juryleden verzuchtingen hoorden slaken als: 'Dit zou ik toch nooit boven de bank hangen' (Sacha de Boer) en 'Hoe durven ze het in te zenden!' (Jan des Bouvrie). Maar gelukkig, even later kregen alle deelnemers op wie dit betrekking leek te hebben, te horen: jullie zijn allemaal door. Het beeld moest wel een beetje hoffelijk blijven immers. En het was waar, wat Spliethoff met majesteitelijke dictie zei: 'Wat is er toch een creativiteit onder de mensen.'


Serieuzer en eerlijker was toch het tweede deel van Het beeld van Beatrix, waarin kunstenaars als Jeroen Henneman, Marte Röling, Luc Tuymans en fotograaf Vincent Mentzel vertelden. Je hoefde geen monarchist te zijn om te leren waarderen hoe de vaklieden de koningin in beeld wisten te vatten.


Opmerkelijk nijver was ook de DWDD-redactie, die deze week maar liefst driemaal Ramsey Nasr aan tafel had, dichter des vaderlands. Maandag bracht het multitalent samen met het Metropole Orkest een gezongen aubade (I'll be home) aan de koningin - een nijver stukje huisvlijt. Woensdag declameerde hij er zijn afscheidsgedicht, over Beatrix. O, rijmelrammelende zwijmelzwam - er is inderdaad een hoop creativiteit onder de mensen.


Zijn abdicatie, vandaag op Gedichtendag, luidde het begin in van een hoop poëzie op tv, die er sinds enkele jaren steeds beter in slaagt zichzelf een plek te verwerven buiten de Dode dichters almanak. Televisie kent zelfs een vaste 'huisdichter'.


Aan het einde van de avond bezorgden regisseurs Bob Visser en Michael Barzilay hun beeld op een andere dichter, in de Holland Doc Mijn leven als Deelder. Met knipschaar, een flinke pot oude fragmenten en wat visueel fraaie eigen beelden (de zwartbepakte Deelder in een spierwitte ruimte etend, drummend) schiepen zij een herkenbaar portret van het Rotterdamse fenomeen. Net te laat voor de oorlog, waar hij een jeugd lang ooms en tantes over hoorde vertellen. 'Ergens had ik gewoon de tering in dat ik hem had gemist.'


Niet verrassend, maar dat is ook moeilijk met een man die de grote zelfinzichten mijdt in gesprekken. Zodat ook uit dit portret het beeld rees van hoe hij zichzelf omschreef: 'Directeur, grootaandeelhouder, eigenaar en chauffeur van Deelder BV.' 'Wat bedoelt de dichter? Gewoon wat er staat.' Niet lullen, maar poetsen - de dichter is een vlijtige onderdaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden