Nijlpaardtanden lijken de vervanger te worden van olifantenivoor

De tanden van nijlpaarden zijn een gewilde bron van ivoor. Nu de olifant in Afrika strenger wordt beschermd, lijkt de handel in nijlpaardentanden een ongecontroleerde vlucht te nemen. Een onlangs gehouden onderzoek wijst uit dat er in importplaats Hongkong meer nijlpaardentanden binnenkomen dan exportlanden Oeganda en Tanzania zeggen te verhandelen.

Beeld UIG via Getty Images

Nijlpaardentanden worden vooral gebruikt voor uitgesneden ornamenten. Ze zijn goedkoper en beter te vervoeren dan de grote slagtanden van olifanten. Bovendien worden nijlpaarden minder goed beschermd en zijn ze gemakkelijker te vangen: de dieren zijn minder groot en zitten vaak op een kluitje bij elkaar in water. Onderzoeksbureau Traffic van het WNF schrijft dat nijlpaardentanden de laatste jaren steeds vaker worden gesignaleerd. 'Ze lijken de plaatsvervanger van olifantenivoor te zijn geworden.'

Aangezien nijlpaarden een 'kwetsbare' status hebben en niet 'bedreigd', mag er tot bepaalde quota in hun tanden worden gehandeld. Oeganda besloot in 2014 na de afname van nijlpaarden de tandenhandel in zijn geheel te verbieden. Hongkong is het wereldcentrum van de handel in wilde dieren. Van de handel in nijlpaardentanden loopt 90 procent via deze Chinese stad. Voor het grootste deel, 75 procent, komen de tanden uit Oeganda en Tanzania, zelfs na het in Oeganda ingestelde verbod.

Onderzoekers Alexandra Andersson en Luke Gibson van Hong Kong University rapporteren in het African Journal of Ecology dat de officiële import van nijlpaardentanden in Hongkong een stuk hoger ligt dan Oeganda en Tanzania zeggen te exporteren. De onderzoekers bestudeerden handelsregisters van de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (Cites) en vonden 14 duizend onverklaarbare kilo's aan nijlpaardentanden in Hongkong. Het onderzoek suggereert dat de twee Afrikaanse landen de controle op de handel niet op orde hebben.

Koos Biesmeijer, bijzonder hoogleraar functionele biodiversiteit aan de Universiteit van Amsterdam, zegt dat steun aan Afrikaanse overheden bij de handhaving vanuit de hele wereld moet komen. 'Cites staat een kleine handel in nijlpaardentanden toe en hoopt daarop zicht te houden. Nu blijkt dat de controle in Afrika ontbreekt. Alle landen willen dat nijlpaarden blijven bestaan op de wereld, dus we moeten daar allemaal bij helpen.'

'De dieren zijn heel belangrijk voor het toerisme. Afgezet tegen ivoor, levert dit de landen uiteindelijk veel meer geld op. Ook dat is een reden om het nijlpaard te beschermen,' voegt Biesmeijer toe.

De internationale natuurorganisatie IUCN schatte het aantal nijlpaarden (Hippopotamus amphibius) onlangs tussen de 115 en 130 duizend. De status van de diersoort is volgens de IUCN 'kwetsbaar'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden