Nigeria belooft vrijlating van alle politieke gevangen

De militaire junta van Nigeria heeft VN-secretaris-generaal Kofi Annan beloofd alle politieke gevangenen vrij te laten. Anan zei donderdag op een persconferentie in Abuja dat de regering van generaal Abubakar de vrijlatingen zal bekendmaken 'op een geschikt tijdstip'....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

De naam van oppositieleider Moshood Abiola werd niet expliciet genoemd. Maar uit de woorden van Annan, die gisteren een gesprek had met Abiola, viel op te maken dat ook Nigeria's beroemdste gevangene vrijkomt.

'Abiola heeft gezegd dat hij graag uit de gevangenis ontslagen wil worden om weer een normaal leven te leiden', zei Annan. 'Hij vertelde me: ''Ik ben niet zo naïef te denken dat ik dan ook president kan worden''.'

De 60-jarige multimiljonair Moshood Abiola won de verkiezingen van 1993, die door de militairen werden geannuleerd. Toen Abiola zich ondanks deze ingreep tot staatshoofd van Nigeria uitriep, werd hij door de toenmalige president generaal Sani Abacha gevangengezet.

Abacha gold als bikkelhard en onverzoenlijk. Vorige maand overleed hij op 54-jarige leeftijd aan een hartaanval en zijn opvolger generaal Abdulsalam Abubakar begon met iets wat inmiddels voorzichtig 'een democratiseringsproces' kan worden genoemd. Abubakar heeft sinds zijn aantreden ruim dertig politieke gevangenen vrijgelaten en is begonnen met de uitholling van de machtsbasis van zijn voorganger. Dinsdag ontsloeg hij de veiligheidsadviseur en drie andere secondanten van de overleden dictator.

De grote schoonmaak van het militaire establishment is volgens waarnemers de enige manier om een einde te maken aan de 'coup-cultuur' die de ontwikkeling van Nigeria al vanaf 1966 verlamt. Sinds de onafhankelijkheid van 1960 werd het land slechts tien jaar door burgerpresidenten geregeerd. Abubakars adviseurs zouden hebben geopperd 3,5 miljard gulden beschikbaar te stellen voor gouden handdrukken.

De ontmanteling van Abacha's machtsapparaat is bovendien een voorwaarde om de beoogde liberalisering en democratisering door te voeren. Die hervormingen stuiten op grote weerstand bij topmilitairen en de zaken-elite, die enorm verdienen aan de handel in olie en daarom belang hebben bij handhaving van de status quo.

Generaal Abubakar heeft na zijn aantreden beloofd dat Nigeria snel een burgerregering krijgt. Abacha had dit ook al beloofd. Onder hem zouden begin augustus verkiezingen plaatsvinden, waarna op 1 oktober een burgerpresident zou worden geïnstalleerd. Abacha stond slechts vijf partijen toe mee te doen aan de verkiezingen en hij was door deze partijen naar voren geschoven als de enige kandidaat.

Het is nog niet duidelijk welke plannen Abubakar heeft voor verkiezingen. Wel maakte Annan bekend dat Abiola afziet van zijn aanspraken op het presidentschap en bereid is met de junta samen te werken bij de voorbereidingen voor een vreedzame overgang naar een democratisch bestel.

Abiola's aanhang, die vooral sterk is in het zuidwesten van het land, eist echter dat hun leider president wordt van een interim-regering, die het land bestuurt tot nieuwe verkiezingen kunnen worden uitgeschreven. Maar het is voor Abubakar, een noordeling, onmogelijk een presidentschap van Abiola te slijten aan zijn noordelijke militaire collega's, omdat dit zou betekenen dat zij zeer snel veel van hun privileges kwijtraken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden