NIEUWS

Nigel Farage, boegbeeld van Brexit en strijder tegen de woke-beweging, legt leiderschap van zijn partij neer

Hij is weleens eens de Frank Sinatra van de Britse politiek genoemd vanwege zijn vele comebacks, maar nu heeft Nigel Farage beloofd echt afscheid te nemen. Van de partijpolitiek althans. Niet langer is de oer-Brexiteer leider van Reform UK, de opvolger van UKIP en The Brexit Party.

Nigel Farage in 2016. De man die het Brexit-referendum afdwong is niet langer leider van Reform UK, de opvolger van UKIP en The Brexit Party. Beeld AP
Nigel Farage in 2016. De man die het Brexit-referendum afdwong is niet langer leider van Reform UK, de opvolger van UKIP en The Brexit Party.Beeld AP

De 56-jarige Farage is een van de belangrijkste, of misschien wel de belangrijkste Britse politicus geweest in de afgelopen kwart eeuw. Zonder deze voormalige beurshandelaar zou het Verenigd Koninkrijk waarschijnlijk nog steeds lid zijn geweest van de Europese Unie. Het wonderbaarlijke is dat Farage zijn doel heeft bereikt zonder ooit in het Lagerhuis te hebben gezeten. Zeven keer heeft hij kandidaat gestaan voor een parlementszetel, zeven keer struikelde hij over de drempels van het Britse districtenstelsel.

Bij al die pogingen stond Farage kandidaat namens de UK Independence Party (UKIP), de eurosceptische partij die hij in 1993 mede oprichtte en met zijn joviale charisma groot wist te maken. De grootste zelfs, want bij de Europese verkiezingen van 2014 mocht UKIP de meeste afgevaardigden naar het parlement in Straatsburg sturen, ironisch genoeg profiterend van het evenredige kiessysteem. Het Europees Parlement, het hol van de leeuw, vormde zijn machtsbasis.

Kippenhok

Farage was daar reeds de onbetwiste leider van de eurosceptische fractie. Met zijn provocerende en confronterende optredens vervulde hij de rol van vos in een kippenhok. Beroemd werd zijn rede waarin hij de pas benoemde Europese Raad-voorzitter Herman Van Rompuy ‘het charisma van een vochtige vaatdoek en de uitstraling van een tweederangs bankbediende’ toedichtte. Waar vergaderingen van het Europees Parlement doorgaans geruisloos voorbij gingen, kregen ze dankzij deze Britse spookrijder volop aandacht.

Zijn redevoeringen waren niet zozeer gericht aan collega-europarlementariërs, maar via Youtube en andere sociale media aan de Britse bevolking. Sinds hij de Londense beurs had verlaten, waar hij handelend in edelmetalen optimaal had geprofiteerd van de door zijn heldin Margaret Thatcher ingevoerde hervormingen, was zijn levensmissie de Brexit, al moest dat woord nog worden uitgevonden. De onvrede in conservatief Engeland over het Verdrag van Maastricht, de geboorte in 1992 van de politieke unie, wist hij vakkundig uit te melken.

Deze alumnus van het private Dulwich College bleek te zijn gezegend met een cruciaal talent: hij wist verschillende bevolkingsgroepen aan te spreken. Tegenover landelijk Engeland presenteerde hij zich als een in tweed geklede herenboer, die elk jaar zijn opwachting maakte bij de opening van het jachtseizoen. Maar daarnaast was er Farage de stamgast die de taal van de arbeidersklasse sprak. Campagnes van Farage’s UKIP waren dan ook veredelde kroegentochten. Het betere drinken had hij geleerd in zijn beursjaren.

Zijn groeiende populariteit noopte David Cameron tot het organiseren van het EU-referendum. Bij de campagne daarvoor verrichtte Farage het vuile werk. Terwijl Tories zoals Boris Johnson spraken over soevereiniteit, was immigratiebeperking de boodschap van Farage, een boodschap die de doorslag zou geven. Toen het Brexit-project dreigde stuk te lopen, richtte Farage, die het zinkende UKIP-schip had verlaten, in 2019 The Brexit Party op om druk uit te oefenen op Downing Street. Onderwijl was hij lid geworden van Donald Trumps hofhouding.

Tijd voor politiek

Na de voltooiing van de Brexit doopte hij The Brexit Party om tot Reform UK, een partij die tegen de lockdown is, tegen illegale immigratie en tegen alles wat woke is. Zijn vriend Richard Tice zal deze partij naar de plaatselijke verkiezingen van mei loodsen. De populist blijft deelnemen aan de cultuurstrijd die aan het ontbranden is op het eiland. Na de Brexit is de woke-beweging daarbij de nieuwe vijand. Farage’s afscheid doet denken aan wat de bekende socialist Tony Benn twintig jaar terug zei: ‘Ik verlaat het parlement om meer tijd te kunnen besteden aan politiek.’

Toch zou Farage, die graag in het middelpunt van de belangstelling staat, wat graag als Lord Farage of Brexit in het ongekozen Hogerhuis plaatsnemen. Normaal gesproken komt een politicus die zoveel invloed heeft gehad op de politiek en op de toekomst van de natie zonder problemen in dit politieke rustoord terecht. De kans is echter klein dat de Conservatieve Partij, voor wie hij bijna 30 jaar lang een luis in de pels is geweest, Farage bij de koningin gaat voordragen voor een adellijke titel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden