Nieuws Onterechte uitkeringen

Nieuwsuur: gevangenen krijgen nog ten onrechte uitkering van UWV

Een groot aantal gevangenen krijgt ten onrechte nog een uitkering in de cel. Door een gebrekkige controle van het UWV wordt hun WW- of WAO-uitkering niet stopgezet na hun veroordeling. Dit meldt Nieuwsuur op basis van vertrouwelijke UWV-onderzoeken die het heeft ingezien.

De wet bepaalt dat veroordeelden geen recht hebben op een uitkering. Hoeveel gevangenen toch een uitkering krijgen in de cel, is niet duidelijk. Uit steekproeven blijkt echter dat het om forse aantallen gaat.

Minister Koolmees van Sociale Zaken zegt in een reactie niet op de hoogte te zijn van de problemen en wil van het UWV weten wat er aan de hand is. Het is de zoveelste keer in de afgelopen maanden dat blijkt dat het UWV steken laat vallen. Zo meldde Nieuwsuur eerder dat het UWV werkloosheidsuitkeringen uitkeert aan onder anderen Poolse werknemers zonder na te gaan of ze zijn ontslagen. Ook bleek dat het UWV geen zicht had op Polen die met een WW-uitkering weer terug gingen naar hun geboorteland.

Uit een UWV-onderzoek blijkt dat een kwart van een groep van 2.200 gedetineerden, 550 in totaal, in de cel nog een uitkering genoot. Een ander onderzoek wees uit dat iets meer dan de helft van de 68 onderzochte gevangenen, 36 om precies te zijn, uitkeringsgeld op hun rekening kreeg gestort. Veroordeelden zijn verplicht om aan het UWV te melden dat ze in de gevangenis zitten. Niet iedereen doet dat echter. Zij kunnen tegen de lamp lopen doordat Justitie aan het UWV doorgeeft wie is veroordeeld.

Gevangenen moeten flinke bedragen terugbetalen aan het UWV als ze worden betrapt. Dit heeft in de afgelopen jaren geleid tot diverse rechtszaken. Beeld ANP XTRA

Gebrekkige controle

Aan de controle van het UWV schort echter veel, zo meldt Nieuwsuur op basis van interne documenten. De uitkeringsinstantie beschikt over een verouderde database. Ook worden binnen de organisatie processen ‘onvoldoende bewaakt’. Volgens ICT-deskundige René Veldwijk, die eerder werkte voor het UWV, zit de organisatie opgescheept met een ‘onnodig ingewikkeld systeem’.

 Veldwijk: ‘Dit proces is eenvoudig en goedkoop te automatiseren. Je bespaart dan niet alleen een zak uitkeringsgeld, maar er zijn ook nog eens minder UWV’ers nodig.’ UWV-medewerkers voerden de afgelopen jaren minstens vijf onderzoeken uit naar gevangenen die mogelijk toch een uitkering kregen. De Raad van Bestuur van de uitkeringsinstantie was op de hoogte van de problemen. 

Wie door het UWV werd betrapt, moest vaak grote sommen terugbetalen. Zo moest een gevangene die wegens drugshandel was veroordeeld, 102 duizend euro betalen omdat hij geen recht meer had op een WAO-uitkering. Een andere gevangene moest na 19 maanden in de gevangenis 24 duizend euro terugstorten. ‘Mijn cliënt stond nota bene ingeschreven op het adres van de gevangenis’, aldus zijn Rotterdamse advocaat Rasim Kücükünal. ‘Het UWV kon weten dat hij vastzat. Ze stapelen daar fout op fout en mijn cliënt moet daar nu voor opdraaien.’

CDA-kamerlid Van Toorenburg over de ten onrechte betaling van uitkeringsgeld: ‘Hoe moeilijk kan het zijn?’ Beeld ANP

Kritiek in de Kamer

Minister Koolmees kondigde vorig jaar een onafhankelijk, extern onderzoek aan dat duidelijk moest maken waarom het UWV er maar niet in slaagde om grootschalige fraude met werkloosheidsuitkeringen op te sporen. Ook beloofde hij beterschap.

De Tweede Kamer reageert geschokt op de nieuwe onthullingen. ‘Heeft de minister wel grip op het UWV?’, vraagt Kamerlid Paul Smeulders (GroenLinks) zich af. ‘Het ondermijnt het draagvlak voor de sociale zekerheid als mensen op grote schaal onterecht uitkeringen ontvangen. Dit moet stoppen.’ 

‘Hoe moeilijk kan het zijn?’, vraagt CDA’er Madeleine van Toorenburg zich af. ‘De mensen zijn bekend, zitten vast, de ene overheid bericht aan de andere overheid en nog gaat het mis.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden