Nieuwkomers van de Partij zijn de kroonprinsen van China

We gaan nog jaren gissen of Li of Xi het roer straks overneemt. Maar is er verschil?..

Hans Moleman

Negen mannen in identieke zakenkostuums, allen een rode das gestropt: de vernieuwde hoogste leiding van China presenteerde zich maandag in de Grote Hal van het Volk aan de wereld. Leider van land en partij tot 2012 blijft president Hu Jintao – en wie daarna het roer overneemt blijft nog jaren gissen. Wordt het Li, of wordt het Xi? En maakt het wat uit?

Twee nieuwelingen in de hoogste leiding gelden als China’s kroonprinsen. Ze zijn begin vijftig, gedetacheerd als partijbazen in vitale delen van het land, en voorzien van cruciale persoonlijke netwerken. En het zijn, voor het eerst, geen ingenieurs.

Econoom Li Keqiang is met zijn 52 jaar de jongste van het stel en is de man die Hu over vijf jaar het liefst naar het hoogste ambt zou doorschuiven.

Zijn concurrent is Xi Jinping (54), een partij-insider die politieke wetenschappen studeerde en over goede banden met het leger beschikt. Xi werd dit jaar tot partijchef van Shanghai benoemd nadat Hu de vorige voorman van de economische metropool had weg gezuiverd met behulp van beschuldigingen van corruptie en vriendjespolitiek. De manoeuvre was een slag in het gezicht van het Shanghaise smaldeel in de Communistische Partij van China, die gewend is zijn eigen gang te gaan.

Maakt het voor de buitenwereld veel uit wie China vanaf 2012 tien jaar lang, de gebruikelijke leidersperiode, zal leiden? Nee, het is grotendeels lood om oud ijzer. Beide mannen zijn conservatieve, loyale partijmanagers, de een (Li) misschien een ietsje minder behoudend dan de ander (Xi).

De koers van de Partij zal hetzelfde blijven: China groot maken, een van de machtigste landen ter wereld, door sterke groei; het inkomen van de modale Chinees moet tegen 2020 verviervoudigd zijn. Er komen meer sociale maatregelen om de scherpe kantjes van de kloof tussen arm en rijk af te halen. En de economische wildgroei, de corruptie, de milieuvervuiling en de verkwisting van grondstoffen moeten worden teruggedrongen.

Een andere optie is dat Li en Xi in 2012 een duo-leiderschap gaan vormen, in navolging van Hu en zijn rechterhand, premier Wen Jiabao.

De presentatie van de kroonprinsen vormde het slotakkoord van het 17de congres van de CPC. Partijleider Hu Jintao riep de weeklange bijeenkomst uit tot ‘een daverend succes’, en vanuit zijn perspectief klopt dat aardig. Hij heeft zijn macht kunnen versterken door enkele getrouwen van zijn voorganger Jiang Zemin te lozen, al had hij vast liever ook een andere vertrouweling, Li Yuangchao, partijchef in Jiangsu, nog naar het hoogste podium willen promoveren.

De CPC, door een commentator van de Chinese staatstelevisie maandag triomfantelijk aangeduid als ‘de grootste regeringspartij ter wereld’, heeft de economische wind al jaren mee. Ze wil behoedzaam wat meer inspraak van de leden toelaten. Hiermee verwacht de moloch, die sinds 1949 aan de macht is, zijn ombouw voort te zetten: van een ouderwetse communistische organisatie naar het succesvolste autoritaire en meest nationalistische bestuur ter wereld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden