Nieuwe wet tegen stalkers blijkt effectief

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft het afgelopen jaar tegen ruim honderd stalkers vervolging ingesteld. De politie stuurde in de eerste tien maanden sinds de invoering van de antistalkingswet 162 zaken door naar justitie....

Het grote aantal vervolgingen logenstraft de houding van de opeenvolgende ministers van Justitie, Sorgdrager en Korthals, die de wet nooit hebben zien zitten. Stalken, het stelselmatig lastigvallen van een persoon, gebeurt meestal in het geniep. De ministers vreesden dat slachtoffers uit angst geen aangifte zouden doen en dat bewijs lastig te vergaren zou zijn.

Het initiatief-wetsvoorstel, ingediend door de Kamerleden Dittrich (D66), Swildens-Rozendaal (PvdA) en Vos (VVD), leidde uiteindelijk toch tot strafbaarstelling. Stalkers kunnen een gevangenisstraf krijgen van maximaal drie jaar.

Hoe vaak stalking in Nederland voorkomt, is onbekend. Het ministerie van Justitie rondt deze zomer een onderzoek af naar de omvang van het probleem en de typologie van de daders. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 4 procent van de bevolking ooit is gestalkt. De meeste slachtoffers zijn vrouwen, de stalkers bijna altijd mannen.

In tweederde van het aantal gevallen is de dader een ex-geliefde. Stalking heeft grote psychische gevolgen. Een kwart van de slachtoffers heeft wel eens zelfmoord overwogen, 7 procent is door het stalken gestopt met werken.

Het Nederlandse succes is opmerkelijk, omdat de antistalkingswet in de Verenigde Staten na de algehele invoering in 1995 niet tot extra arrestaties leidde. Volgens het onderzoeksinstituut van het ministerie van Justitie, het WODC, dat drie jaar geleden literatuuronderzoek naar stalking deed, had dat te maken met de onbekendheid met de wet.

Het WODC pleitte daarom voor training van politie en justitie als stalking in Nederland strafbaar zou worden gesteld. Een aantal politiekorpsen heeft dat advies ter harte genomen en biedt rechercheurs een speciale cursus aan.

Uit de cijfers van het OM blijkt niettemin dat vervolging zich niet beperkt tot de arrondissementen waar de cursussen zijn gevolgd: in heel Nederland worden stalkers voor de rechter gebracht.

Dittrich hoopt dat het grote aantal vervolgingen daders zal afschrikken. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat interventie door politie en justitie in driekwart van de gevallen geen of een averechts effect heeft. Stalkers stoppen vooral als ze verliefd worden op iemand anders dan de gestalkte of als hun slachtoffer verhuist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden