Nieuws

Nieuwe wet die kraken ‘zo goed als onmogelijk maakt’ aangenomen door senaat, ondanks forse kritiek

Krakers kunnen voortaan binnen 72 uur een pand worden uitgezet. Het wetsvoorstel hierover, dat was ingediend door Kamerleden Madeleine van Toorenburg (CDA) en Daniel Koerhuis (VVD), is ondanks kritiek van onder meer de Raad van State dinsdagmiddag aangenomen in de Eerste Kamer.

 CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg diende samen met Daniel Koerhuis van de VVD de initiatiefwet tegen kraken in.   Beeld ANP
CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg diende samen met Daniel Koerhuis van de VVD de initiatiefwet tegen kraken in.Beeld ANP

Met de nieuwe wet krijgt de rechter-commissaris de bevoegdheid om binnen 72 uur een machtiging te verlenen aan de officier van justitie. Die kan vervolgens opsporingsambtenaren bevelen tot ontruiming over te gaan. Nu is het zo dat krakers eerst de gelegenheid krijgen om een kort geding aan te spannen. De uitkomst hiervan moet worden afgewacht voordat er kan worden ontruimd.

Van Toorenburg en Koerhuis hopen dat kraken met de nieuwe wet, die eind vorig jaar op een krappe meerderheid in de Tweede Kamer kon rekenen, zo goed als onmogelijk wordt gemaakt. Krakers zijn criminelen, vinden zij, die hard moeten worden aangepakt. ‘Goed dat na de Tweede Kamer de Eerste Kamer vandaag onze initiatiefwet heeft aangenomen om een flitsuitzetting voor elkaar te krijgen’, schrijft Koerhuis op Twitter.

Forse kritiek

Het initiatiefvoorstel, dat al sinds 2019 op tafel ligt, kon op forse kritiek rekenen. Aan de vooravond van de stemming in de Eerste Kamer stuurde de Amsterdamse ‘driehoek’ een opvallend scherpe en op zichzelf ongebruikelijke brief aan alle senatoren met het verzoek om het wetsvoorstel naar de prullenbak te verwijzen.

Eerder hadden de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Raad voor de rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad van State er al op gewezen dat de wet meer bureaucratie en complexere procedures in de hand werkt.

Het aantal rechtelijke uitspraken en dossiers zal door de nieuwe wet toenemen, stellen de critici, omdat over alle ‘kraakzaken’ een dossier moet worden opgesteld. Nu is dit alleen het geval bij zaken waarover een kort geding is aangespannen. Een complicerende factor is dat de bewijslast bij het OM komt te liggen in plaats van bij de krakers. Het is onder de nieuwe wet niet langer aan de kraker om aan te tonen dat hij terecht gebruik maakt van het huisrecht, maar aan het OM om aan te tonen waarom dit juist niet het geval is. Dit zal leiden tot toenemende werkdruk.

De Raad van State, de hoogste bestuursrechter, schreef in zijn advies dat niet duidelijk is of met het wetsvoorstel een zodanige tijdwinst wordt geboekt dat een geheel nieuwe procedure te rechtvaardigen is.

Incidentenpolitiek

Officier van justitie Willem Nijkerk is teleurgesteld over de uitkomst van de stemming. Hij spreekt van ‘incidentenpolitiek’. In 2019 leek kraken met de rondtrekkende We Are Here-groep een woonmodel te zijn geworden, zegt hij. Na wijzigingen in het beleid, die het mogelijk maakten om op heterdaad te kunnen optreden en kortgedingen binnen twee of drie weken in te plannen, nam het kraken in Amsterdam met 80 procent af. In 2020 werden 15 panden gekraakt, ten opzichte van 86 in 2019.‘Het huidige wetsvoorstel is vooral gebaseerd op die incidenten. Maar het lokale Amsterdamse beleid was al voldoende om de problemen op te lossen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden