Nieuwe voorzitter krijgt hooguit voordeel van de twijfel

De Tweede Kamer kiest vandaag een nieuwe voorzitter. Een onomstreden kandidaat is er niet.

Kadidaat-kamervoorzitter Ton Elias (VVD) en VVD-kamerlid Anouchka van Miltenburg. Beeld anp

Ton Elias is voor de VVD het minste van vier kwaden. Dat is misschien geen fijne gedachte voor de kandidaat-Tweede Kamervoorzitter, maar het is wel de pragmatische waarheid van zijn fractieleider Halbe Zijlstra.

Want als PvdA'er Roos Vermeij de PvdA-kandidaat was geworden, had Elias zijn ambitie moeten inslikken. Maar bij de PvdA werd het Khadija Arib. En vanuit de oppositie staken Madeleine van Toorenburg (CDA) en Martin Bosma (PVV) hun vinger op. Vooruit, klonk het bij de VVD, dan mag Elias ook. Zijlstra zei het dinsdag hardop: 'Wij hadden gehoopt op Vermeij, iemand met breed draagvlak. Arib - hoe zal ik het zeggen? - heeft dat niet.'

Meer lezen?

Lees hier het Volkskrantcommentaar, geschreven door onze chef politiek Raoul du Pré.

Wie zijn de vier kandidaten die strijden om het voorzitterschap van de Kamer? Lees hier de analyse van de Volkskrant.

Bovenal hoopt Zijlstra op een laatste jaar Rutte II zonder discussie over het functioneren van de Kamervoorzitter, zei hij. Daar heeft hij genoeg van na de drie moeizame jaren met Van Miltenburg. Maar zoals de race om het voorzitterschap er dinsdag uitziet, is 'gedoe' over de voorzitter de komende maanden niet uit te sluiten. Wie het ook wordt, de nieuwe voorzitter zal het moeten doen met het voordeel van de twijfel van een groot deel van de Kamer.

Dat zit zo. De coalitiepartijen gunnen elkaar elkanders kandidaten niet. En de coalitiekandidaten zijn niet onomstreden in de eigen fractie. Elias is tweede keuze, bij gebrek aan beter bij de regeringspartner. Arib won bij de interne verkiezing van fractiegenoten Vermeij en Angelien Eijsink. Ze heeft het mandaat van de meerderheid van de fractie, maar haar kandidatuur verkleint aanzienlijk de kansen voor de PvdA, gezien de reactie van de VVD.

Ook bij andere partijen trekt Arib meer vuur dan de naam Vermeij. Het CDA was al niet blij met haar kandidatuur in 2012 en is dat nu ook niet. Ook de SGP heeft bedenkingen over Arib. PVV-leider Wilders voert actief campagne tegen haar om haar Marokkaanse afkomst. Andere partijen uiten hun kritiek wat verbloemder, maar ook daar wordt het als een probleem ervaren dat aan haar taalgebruik is te horen dat ze niet geboren en getogen is in Nederland.

De vraag is of alle VVD- en PvdA-Kamerleden woensdag drie rondes lang unaniem achter hun kandidaten blijven staan of dat ze, in een poging de kandidaat van de ander te dwarsbomen, halverwege overstappen naar Van Toorenburg.

Khadija Arib. Beeld anp

Zo komen we bij de CDA-kandidaat. Zij is politiek de veiligste optie van de vier, maar ook het onbekendst als voorzitter. De andere drie waren vaste vervangers van Van Miltenburg en hebben ervaring met het leiden van plenaire debatten. Zij zal het moeten hebben van Kamerleden die Arib of Elias uit de voorzittersstoel willen houden.

Tot slot PVV'er Bosma. Hij maakt het minste kans. Alle andere fracties hebben er moeite mee dat Wilders vorig jaar de Tweede Kamer een 'nepparlement' noemde. Bosma zal daar afstand van moeten nemen, vinden andere fracties, maar de kans is klein dat hij zijn partijleider zal afvallen.

De Tweede Kamer debatteert vanaf 14.00 uur over en met de vier kandidaten. Aansluitend stemmen Kamerleden anoniem op hun favoriet. Als in de eerste twee ronden geen van de kandidaten een meerderheid haalt, volgt een derde ronde tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen.

Martin Bosma. Beeld anp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden