Nieuwe voorziening voor integraal jeugdbeleid biedt wijken scala aan activiteiten Groningse vensterschool richt zich op kinderen én ouders

Op het kruispunt van de buurten Selwerd, Paddepoel en Tuinwijk verrijst straks de eerste volledig nieuwe vensterschool van Groningen. Tussen een bestaande sporthal en een zwembad worden rond een soort dorpsplein een school, een peuterspeelzaal, sociaal-culturele ruimtes, een kinderopvang, een ruimte voor de GGD en een buurtbibliotheek gebouwd....

WIO JOUSTRA

Van onze verslaggever

Wio Joustra

GRONINGEN

'Het wordt geweldig', zegt J. Lechner, gebogen over de bouwtekening die op de vloer van haar kantoor in de openbare bibliotheek van Groningen ligt. 'Een dorp in een wijk. Met het karakter, de openheid, sfeer, bekendheid, alles wat je je maar van een dorpscultuur kunt voorstellen. Maar dan met stadse voorzieningen.' Lechner is projectleider integrale kwaliteitszorg bij de bibliotheek, maar sinds vorig schooljaar besteedt ze ten minste de helft van de week aan haar werk als projectmanager van de vensterschool in de wijk Paddepoel.

Op een vensterschool wordt niet alleen onderwijs gegeven. Het is een nieuwe voorziening voor integraal jeugdbeleid van 0 tot 14-jarigen, gericht op onderwijs en opvoeding. Omdat ouders er in de filosofie van de Groninger wethouder van onderwijs H. Pijlman (D66) recht op hebben mee te denken en te beslissen over de manier waarop op school wordt gewerkt, is de vensterschool er ook voor hen.

Groningen kent vier vensterschoolprojecten: in de naoorlogse achterstandswijken Paddepoel en Vinkhuizen, het vooroorlogse Oosterpark en in het nabijgelegen dorp Hoogkerk. Die projecten lopen een jaar. Nieuwe staan op stapel in de Grunobuurt, Korrewegwijk en Lewenborg. In Oosterpark is deze maand de eerste paal de grond in gegaan voor restauratie en aanbouw van een schoolgebouw. Voor Paddepoel, Vinkhuizen en Hoogkerk liggen nieuwbouwplannen klaar.

'We investeren 30 miljoen in die scholen', aldus Pijlman. 'Tweederde daarvan betalen we zelf. Dat is heel bijzonder. In andere steden worden scholen in dergelijke wijken gesloten. Wij bouwen nieuw. Kenmerken van de vensterscholen zijn integraliteit, benutting van de volle dag en ouderparticipatie. De school moet met alles wat erbij hoort het centrale punt worden in de wijk, maar moet naar die wijk toe ook ''smoel'' hebben.'

Het wordt volgens Pijlman in de toekomst normaal voor een kind om naast het reguliere onderwijs een aanbod te krijgen op het gebied van sport, cultuur en huiswerkbegeleiding. En ouders moeten meer kansen krijgen mee te doen met de opvoeding. 'Opvoeding en onderwijs doe je samen. Je beïnvloedt elkaar ook. In de huidige samenleving wordt dat te veel losgelaten. Wij proberen het terug te halen. Daarom bieden we ouders in de avonduren ook cursussen aan ter ondersteuning van die opvoedende taak.'

Ook in andere steden komen soortgelijke projecten op gang. Maar met de integratie van opvoeding en onderwijs loopt Groningen voorop. De gemeente steekt traditioneel veel geld in het onderwijs. Vensterscholen passen in het achterstandsbeleid. Daarbij heeft de gemeente het tij mee van de decentralisatiedrang van het kabinet.

Pijlman: 'Wij hebben nu de regie van het totale onderwijs en wij vinden het nodig het kussen op te schudden. Groningen is schrikbarend armoedig. De helft van de kinderen in deze stad valt onder de achterstandsnorm zoals het ministerie van Onderwijs die hanteert.

'In een wijk als het Oosterpark heerst een structurele werkloosheid van 40 procent. Daar is werken ongewoon geworden. Je moet je afvragen wat dat op den duur voor de maatschappij betekent. Welk effect het op kinderen heeft als ze niemand zien werken.'

Steeds meer Groningse scholen, zowel openbaar als bijzonder, sluiten zich bij het project vensterscholen aan. Dat komt ook doordat de nieuwe gebouwen mensen als het ware uitnodigen elkaar te treffen. Wethouder W. Smink (PvdA) van ruimtelijke ordening: 'Wij zien vensterscholen als een belangrijke stap in de verbetering van het leefklimaat in met name de naoorlogse wijken. Juist omdat die zijn ontworpen in een tijd dat gebouwd werd om te wonen en er weinig aandacht was voor uitstraling van openbare gebouwen en openbare ruimte.

'Vensterscholen worden nog meer dan gewone scholen trefpunten in een wijk. Dergelijke gebouwen hebben allure en uitstraling nodig. Vandaar dat we architecten uitkiezen die hebben bewezen zulke gebouwen te kunnen ontwerpen.'

In de Paddepoelster vensterschool werken drie peuterspeelzalen, een openbare basisschool, een school voor speciaal onderwijs, de bibliotheek, de GGD, de Stichting Kinderopvang, de Stichting Thuiszorg (consultatiebureaus) en de Stichting Wing, een overkoepelende welzijnsorganisatie, samen. Waar Lechner vooral enthousiast over is, zijn de 'cultuurtolken', contactpersonen die allochtone ouders meer bij het onderwijs en de opvoeding van hun kinderen betrekken. Ook noemt ze de muziekcursussen 'in een wijk waar dat niet kon omdat het te duur was' en de basketballessen in samenwerking met de topspelers en trainers van Donar.

Lechner: 'Je laat kinderen zien dat schoolervaring meer is dan alleen in een bankje zitten. En je haalt ouders uit hun isolement. Voor zowel kinderen als ouders verhoog je de trefkans, je brengt ze in aanraking met dingen die vroeger onhaalbaar waren.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden