Nieuwe uitzettingswet voor migranten splijt België

In België is beroering ontstaan over een nieuwe wet die het mogelijk maakt om vreemdelingen uit te zetten die een gevaar vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid. Vooral het feit dat buitenlanders zonder enige veroordeling kunnen worden uitgezet, wekt weerstand. Volgens critici is de wet een aantasting van de rechtsstaat en van het vermoeden van onschuld.

Staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken wordt belaagd door de Belgische pers. Beeld epa

In België was het al langer mogelijk om als gevaarlijk aangemerkte buitenlanders zonder veroordeling uit te wijzen, maar dit kon alleen bij mensen die geen sterke band met België hadden. Zo werd vorig jaar een Nederlands-Marokkaanse haatprediker naar Nederland gedeporteerd. Het was de eerste keer dat een buitenlander zonder strafblad als 'gevaar voor de samenleving' werd uitgezet.

De nieuwe wet, die donderdagavond werd goedgekeurd, geldt voor alle buitenlanders, ook zij die in België geboren zijn. Hun verblijfsvergunning kan worden ingetrokken als zij worden veroordeeld - of worden verdacht - van terrorisme of zware misdaden, zoals gewapende overvallen, verkrachtingen of zware drugsdelicten.

Volgens staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) is de wet van toepassing op zeventig niet-Belgen, van wie er twintig bekend staan vanwege terroristische feiten en vijftig vanwege zware criminaliteit. Verschillende Syriëstrijders, die in België geboren zijn maar geen Belgische nationaliteit hebben, zouden zo hun verblijfsrecht verliezen.

Volgens de oppositie en verschillende rechtsdeskundigen is het laakbaar dat vreemdelingen zonder enige veroordeling, louter op basis van aanwijzingen, uitgezet kunnen worden. De vraag of zij een gevaar vormen, wordt niet beoordeeld door een rechter, maar door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), te vergelijken met de Nederlandse Immigratie -en Naturalisatiedienst (IND).

'Door deze regeling is de administratie rechter, politieagent en grenswachter ineen', aldus oppositielid Monica De Coninck (SP.A). 'Als we niet opletten, voeren we straks een pseudo-Gestapo in.' Matthias Somers van de progressieve denktank Minerva waarschuwde dat het vermoeden van onschuld overboord gaat voor mensen die hun hele leven in België wonen.

Staatssecretaris Francken meent dat de wet voldoende waarborgen biedt. Zo kunnen personen die langer dan tien jaar legaal in België verblijven alleen worden uitgezet als ze 'een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging voor de samenleving' vormen. 'Het gaat over zeer zware feiten, niet over het stelen van een fles Fanta in de nachtwinkel', aldus Francken.

In Nederland is het al sinds 2000 mogelijk om op basis van nationale veiligheid ook zonder veroordeling vreemdelingen uit te wijzen. Mensenrechtenadvocaat Marq Wijngaarden van advocatenkantoor Prakken d'Oliveira verdedigde leden van de Hofstadgroep, die door de rechter waren vrijgesproken maar daarna hun verblijfsrecht verloren.

Volgens Wijngaarden is de wet in Nederland geruisloos ingevoerd, hoewel er toch bezwaren zijn: 'Zo'n uitzetting is vaak gebaseerd op een ambtsbericht van de AIVD, dat de betrokkene zelf niet mag inzien. Je kan je er moeilijk tegen verweren. Terwijl er soms buitengewoon diep wordt ingegrepen in iemands leven: na 25 jaar moet je dan naar een land waar je nauwelijks banden mee hebt.'

Profiel van Vlaams politicus Theo Francken (N-VA)

Door stemmenverlies aan het Vlaams Belang wordt Asiel-staatssecretaris Francken harder jegens vluchtelingen. Hij weigert een Syrisch gezin een visum, tegen een uitspraak van de rechter in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden