Commentaar

Nieuwe toekomstvisie EU is welkome breuk met het verleden

Het scenariodenken van de Commissie-Juncker vormt een welkome breuk met het verleden.

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker tijdens de presentatie van het 'witboek' op 1 maart in Brussel. Beeld epa

Bescheidenheid kenmerkt 'het geboortekaartje van de EU-27', zoals de Europese Commissie zijn 'witboek' over de toekomst van de EU noemt. De commissie-Juncker schetst geen blauwdruk meer, maar legt vijf scenario's voor aan de Europese landen - en het is aan hen te kiezen. Dat vormt een welkome breuk met een verleden waarin verdergaande integratie het onbetwiste eindpunt was.

Die open opstelling beoogt de wind uit de zeilen nemen van critici die roepen dat Europa dictaten oplegt en een voortdenderende integratiemachine is - karikaturale verwijten die breed ingang hebben gevonden en dus beantwoord moesten worden. Bovendien kan deze methode helpen een einde te maken aan het perverse politiek spel van regeringsleiders. Die plegen bij onpopulair beleid Brussel als schuldige aan te wijzen. Wanneer zij zelf voor een scenario verantwoordelijk zijn, wordt dat lastig.

Van het vrije denken gaat ook een creatieve impuls uit op het vastgelopen debat over de Europese toekomst. Dat is broodnodig - niet alleen na de politieke aardverschuiving van de Brexit, maar ook in antwoord op rechtse populisten die de EU willen afbreken. De scenario's zijn een verdienstelijke, eerste aanzet en komen geen dag te laat.

Van het vijftal zijn de varianten 'het vormen van kopgroepen' en 'minder, maar beter' het aantrekkelijkst. Nu nog het federale Europa najagen, de 'Verhofstadt-optie', is een effectieve manier nog meer mensen van Europa te vervreemden. Even helder is dat de EU in welke vorm dan ook onmisbaar is. Voor kwesties als migratiebeleid, handel, veiligheid en toezicht op het bankwezen verdienen Europese oplossingen veruit de voorkeur boven nationale.

Mogelijk valt er op die terreinen alleen voortgang te boeken via kopgroepen - de ervaring die met de euro (negentien landen) is opgedaan, kan in dit verband helpen. Dit scenario valt te combineren met de 'minder, maar beter'-optie, waarbij Brussel zaken als regionale ontwikkeling en sociaal beleid aan de lidstaten overlaat. Onduidelijk is hoe scenario's kunnen worden gecombineerd, terwijl ook de lengte van dit Europese debat helaas onbepaald is. Niettemin valt de frisse wind uit Brussel toe te juichen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden