Nieuwe terreurgroep nóg gevaarlijker dan IS? Waarom dan?

Een paar maanden geleden hadden de meeste mensen geen idee wie of wat Islamitische Staat was, maar na de massamoord op Irakese minderheden als de yezidi's en de onthoofding van een aantal westerlingen, lijkt bijna iedereen in het westen het eens te zijn: deze organisatie is zó gevaarlijk dat militair ingrijpen noodzakelijk is. Vervolgens waarschuwen Amerikaanse inlichtingendiensten voor Khorasan, een groepering die een nóg grotere bedreiging zou vormen. Wie zitten daar nu weer achter? En waarom is zij gevaarlijker dan IS?

Irakese troepen die vechten tegen Islamitische Staat. Beeld afp
Irakese troepen die vechten tegen Islamitische Staat.Beeld afp

Sinds de burgeroorlog in Syrië is begonnen wordt er door vele verschillende organisaties tegen het regime van Bashar al-Assad gevochten: een onoverzichtelijke hoeveelheid clubs die op het ene moment een alliantie met elkaar vormt en het volgende tegen elkaar blijkt te strijden.

Islamitische Staat is een van de succesvolste organisaties in deze burgeroorlog: ze heeft veel terrein veroverd, beschikt over enorme fondsen, trekt veel buitenlandse strijders en heeft haar eigen kalifaat uitgeroepen. Het is echter vooral de wreedheid van IS die zoveel internationale aandacht trekt: als de jihadisten duizenden sjiieten afslachten of hun tegenstanders onthoofden, proberen ze dat niet weg te moffelen, maar wordt het door henzelf gefilmd en op het internet geplaatst.

Belangrijkste doel: aanval op het westen
Toch is Islamitische Staat niet de grootste bedreiging voor de Verenigde Staten en Europa, meent het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten James Clapper. Een totaal onbekende organisatie genaamd Khorasan zou dat wel zijn. Waarom? Omdat IS zich vooral concentreert op het vergroten en besturen van haar kalifaat in Syrië en Irak, terwijl het belangrijkste doel van Khorasan zou zijn om grote aanvallen in het westen uit te voeren.

Mike Morell, voormalig vicedirecteur van de CIA, legde vorige week bij de zender CBS uit dat Khorasan wordt gevormd door militanten die vanuit Pakistan en Afghanistan naar Syrië zijn vertrokken. 'Zij focussen op aanvallen op het westen', zegt hij. Ze zouden bommen proberen te ontwikkelen die aan boord van een vliegtuig kunnen worden gesmokkeld en in Syrië westerse jihadisten proberen te vinden die bereid zijn dergelijke bommen mee te nemen.

Militanten in Irak met de vlag van IS. Beeld afp
Militanten in Irak met de vlag van IS.Beeld afp

Khorasan wordt aangevoerd door Muhsin al Fadhli, een belangrijk lid van Al Qaida die zo dichtbij Osama bin Laden stond, dat hij een van de weinige mensen was die op de hoogte was van de aanslagen van 11/9 voordat ze werden uitgevoerd.

Beloning
Al Fadhli is 33 jaar oud en zou al meer dan 10 jaar in de gaten worden gehouden door Amerikaanse inlichtingendiensten. Hij zou na 11/9 naar Iran zijn gevlucht en in 2012 staat er een beloning van 7 miljoen dollar (5,5 miljoen euro) op zijn hoofd.

Khorasan zou weer een splintergroepering zijn van Jabhat al-Nusra, een groepering die in Syrië vecht en die is gelieerd aan al-Qaeda. 'Het is moeilijk om in te schatten hoe ver de plannen van Khorasan, Al Nusra en andere groeperingen zijn gevorderd om een aanval in het westen uit te voeren', schrijft de New York Times dit weekeinde. 'Maar er is een groeiend aantal extremisten uit de hele wereld die naar Syrië reizen waar ze gebruik maken van terrein waar geen enkele overheid actief is om zelf informele groeperingen te vormen', aldus een anonieme bron tegen de Amerikaanse krant.

Internationale luchtaanvallen tegen Islamitische Staat zouden organisaties als Khorasan en Al Nusra juist steviger in het zadel kunnen helpen, zo vrezen analisten. De VS moet daarom een duidelijke strategie hebben, waarschuwt Jennifer Cafarella van het Instituut voor de Studie van Oorlog in Washington. Als er geen andere partij klaar staat om de macht over te nemen op het moment dat IS door de aanvallen wordt verzwakt, is het risico groot dat juist deze organisaties in het vacuüm springen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden