Nieuwe Schippers is zalig ontregelend

Wuivend Graan..

LEIDEN Help! – Zin en onzin in de hulpverlening, Kan God ons verdommen? en de essaybundel Bij leven en welzijn – het zijn slechts enkele titels in het omvangrijke oeuvre van Prof. Dr. Henrik van Woerdekom, populair wetenschapper en publicist. In het nieuwe toneelstuk Wuivend Graan van Wim Schippers geeft Van Woerdekom een lezing met als onderwerp ‘Wat doen wij er toe? – Ethiek in het licht der evolutie.’ Het aandachtige publiek dat er op is afgekomen, dat zijn wij, het theaterpubliek dat eigenlijk komt voor de nieuwe Schippers maar dat Van Woerdekom er gratis bij krijgt.

Die constructie – een toneelstuk in de vorm van een lezing, en andersom – is meteen geniaal en typisch Schippers. Van hier uit kan hij fijn gaan spelen met schijn en werkelijkheid, wetenschap en theater – allemaal terreinen waarop hij zich goed thuis voelt. Het is al weer lang geleden dat Schippers met Zonder titel zijn laatste toneelstuk schreef. Grandioos mislukt destijds, maar Wuivend Graan is een zalig en ontregelend avondje absurd theater, waarvan je ook nog wat opsteekt.

Titus Muizelaar speelt Van Woerdekom die zijn lezing op onnavolgbare wijze opbouwt, begeleidt door een powerpoint-presentatie. Hij begint met Galileo Galilei en komt via Socrates, Plato en Kant uit bij de mensapen van Frans de Waal. Intussen passeren tal van ethische, religieuze en filosofische kwesties de revue. Je zit erbij en luistert er aandacht naar, en het is allemaal net echt. Muizelaar speelt zijn rol als gepassioneerd wetenschapper en causeur dan ook met verve.

Net echt inderdaad, totdat er achter op het podium en in de zaal rare dingen gebeuren. Een vrouw roert zich hoorbaar, later nog eentje, en nog eentje, en nog eentje. Dan blijkt dat Van Woerdekom nog heel wat te stellen heeft met de vrouwen in zijn leven: zijn moeder (Nelly Frijda), echtgenote (Anke van ’t Hof), nieuwe vriendin (Raymonde de Kuyper) en dochter (Randy Fokke).

Alle populair-wetenschappelijke informatie die we tot dan toen hebben gehoord, wordt hier gerelativeerd en getoetst aan de praktijk. Schippers berijdt zijn stokpaardje verrukkelijk en gebruikt even zo handig allerlei clichés uit wetenschap, taal en theater dan dat hij ze doorprikt. Met veel humor bovendien, en met een paar regelrechte kluchteffecten.

Het geheel wordt aan elkaar gepraat door de gastheer en moderator van de avond, drs. De Bruyn, een magnifieke rol van Kees Hulst. Hem een avondlang bezig te zien als deze even arrogante als hulpeloze redder van de avond, is op zich al een genot. Zijn John Cleese-achtige motoriek, dat uitgestreken smoelwerk, die doeltreffende mimiek en malle stembuigingen – het is gek, maf, en prachtig.

Henrik van Woerdekom zelf is, zo leren wij, vernoemd naar Henrik Ibsen, omdat zijn vader dol was op deze Noorse toneelschrijver die al in de 19e eeuw zo modern over vrouwenemancipatie schreef. Hoe het met die vrouwen en onze Henrik verder is gegaan, wordt door Schippers getoond in deze erg leuke, en vooral fantasierijke voorstelling.

Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden