NieuwsPsychologische bijwerkingen van de pil

Nieuwe richtlijn huisartsen: meer aandacht voor psychologische bijwerkingen van de pil

Huisartsen gaan bij gesprekken over de anticonceptiepil meer aandacht besteden aan de psychologische bijwerkingen daarvan, zoals stemmingswisselingen en minder zin in seks. Dat staat in de herziene huisartsenrichtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). 

Beeld ANP

Tot nu toe was er in de richtlijn vooral aandacht voor tevredenheid over de pil en eventuele lichamelijke klachten. De anticonceptiepil kan, zoals elk medicijn, bijwerkingen hebben. De bekendste daarvan zijn lichamelijk, zoals een toename van het risico op trombose en een kleine toename van het risico op borstkanker. Sommige vrouwen ervaren echter ook psychische klachten door de pil. Die kunnen uiteenlopen van stemmingswisselingen tot minder zin in seks. 

De anticonceptierichtlijn adviseert huisartsen de mogelijke bijwerkingen van de pil – en andere anticonceptie – te bespreken met een vrouw die aan de pil wil. Na drie maanden evalueren veel huisartsen met de vrouw hoe de pil bevalt. Op de checklist daarvoor stonden al tevredenheid met de pil en hoe het gaat met dagelijks slikken. Nu komen daar vragen bij over eventuele depressieve klachten en seksueel verlangen.

In de praktijk kwamen die onderwerpen vaak al aan de orde in de spreekkamer. Dat de mogelijke psychologische effecten nu expliciet in de nieuwe richtlijn staan, is dan ook deels op aanraden van huisartsen zelf. ‘Huisartsen kregen daar veel vragen over. Daarom hebben we systematisch de nieuwe medische kennis samengevat, zodat ze vragen van vrouwen beter kunnen beantwoorden’, zegt Zamire Damen, senior wetenschappelijk medewerker van het NHG en lid van de werkgroep die de richtlijn herzag.

Depressieve gevoelens en stemmingswisselingen

De psychologische effecten van de pil zijn niet nieuw. In elke bijsluiter van anticonceptiepillen staat dat ongeveer 1 op de 100 vrouwen psychologische bijwerken ervaart, zoals stemmingsveranderingen, mailt Agnes Kant, directeur van bijwerkingencentrum Lareb in een reactie.

In totaal ontving Lareb 528 meldingen met daarin 772 psychologische bijwerkingen over anticonceptiepillen. De meest gemelde bijwerking is die van depressieve gevoelens (154 meldingen), gevolgd door stemmingswisselingen (125 meldingen). Moeilijk te achterhalen is daarbij altijd of de pil ook echt de oorzaak is van de problemen.

In 2018 verstrekten openbare apotheken aan 1,6 miljoen vrouwen hormonale anticonceptie. Het aantal meldingen over bijwerkingen van de pil is de laatste jaren gestegen, maar dat zegt niets over hoeveel vrouwen last hebben van deze bijwerkingen, benadrukt Kant. Onder andere door media-aandacht over mogelijke bijwerkingen melden mensen soms later alsnog bijwerkingen bij Lareb, omdat ze eerder misschien niet wisten dat ze dit konden doen.

Kant is blij met de aanpassing van de richtlijn, zodat huisartsen alert kunnen zijn op de mogelijke psychologische effecten. Kant wil geen angst zaaien over de pil. In het Verenigd Koninkrijk leidde ‘pill scare’ in de jaren negentig al tot meer ongewenste zwangerschappen en abortussen. 

In de NHG-Standaarden staan richtlijnen voor behandeling en diagnose, gebaseerd op actuele medische kennis. Met de herziene richtlijn kunnen huisartsen een genuanceerder gesprek voeren met een vrouw, maar het duurt volgens Damen nog even voor alle huisartsen vertrouwd zijn met de wijzigingen. ‘Maar ze scholen zich regelmatig bij en ze willen zelf ook vrouwen zo goed mogelijk voorlichten’.

Meer over de pil

Volgens de Amerikaanse evolutionair psycholoog Sarah Hill gaan we te nonchalant om met de pil.

Lees hier de nieuwe huisartsenrichtlijn over de anticonceptiepil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden