Nieuwe raketprovocatie Noord-Korea leidt tot ongemeen felle reacties wereldwijd

In een uitzonderlijke provocatie heeft Noord-Korea vannacht een ballistische raket over Japans grondgebied geschoten. Het projectiel vloog enkele minuten over het noordelijke eiland Hokkaido voor het in drie stukken in de Stille Oceaan belande. De actie is opvallend omdat Noord-Korea testraketten doorgaans niet over buitenlands grondgebied stuurt. De meeste landen in zee, ver van de Japanse kust. De Amerikaanse president Trump zei dinsdag in een reactie op de lancering nogmaals dat 'alle opties op tafel liggen'.

Een Noord-Koreaanse raket voor lancering.Beeld afp

'De wereld heeft de laatste boodschap van Noord-Korea luid en duidelijk ontvangen.' Volgens Trump laat de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un met de raketlancering 'duidelijk zijn minachting zien voor zijn buurlanden'.

De lancering zorgde voor ongemeen felle reacties bij de buurlanden. In een Facebookbericht sprak de Japanse premier Shinzo Abe van een 'serieuze bedreiging zonder precedent'. De Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in reageerde ook fel: hij liet gevechtsvliegtuigen bommen afwerpen bij de oostkust, niet ver van de grens met Noord-Korea. Beide landen willen nu dat de VN-Veiligheidsraad zo snel mogelijk bijeenkomt. 'Dit is de meest serieuze Noord-Koreaanse raketlancering tot nu toe', schreef de Amerikaanse oud-diplomaat Christopher Hill op Twitter. 'Zeer zorgelijk.'

Japan vond de dreiging zo serieus dat in het noorden van het land het nationale alarm ('J-alarm') afging. Inwoners werden wakker door de sirenes en lazen op hun telefoons dat ze moesten schuilen in kelders of stevige gebouwen. Op Hokkaido werd via luidsprekers gewaarschuwd voor de Noord-Koreaanse raket die mogelijk zou inslaan in een van de steden op het eiland.

Noord-Korea vuurde twee keer eerder, in 1998 en 2009, een testraket af boven Japans grondgebied. De situatie is nu wezenlijk anders. Destijds deed Pyongyang zijn best Tokyo te overtuigen dat het om een satellietlancering ging; nu werkt Pyongyang in alle openheid aan een nucleair wapenarsenaal. Sinds 2013 deed Noord-Korea vijf atoomproeven - waarvan twee vorig jaar - en eerder dit jaar vuurde het voor het eerst een intercontinentale ballistische raket af. Zo'n raket kan met een kernkop worden uitgerust, een techniek die Pyongyang vooralsnog niet onder de knie heeft.

Meer nog dan in Zuid-Korea kijken de Japanners met argusogen naar hun buren aan de overkant van de Japanse Zee. De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un dreigt in het geval van een oorlog niet alleen Seoul, maar ook Tokyo in 'een zee van vuur' te veranderen. Sinds de spanningen tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten dit voorjaar opliepen, zijn er in tientallen steden en dorpen aan de kust evacuatieoefeningen gehouden. De overheid promoot bovendien een website met tips wat te doen in het geval van een raketaanval.

Beeld ap

De provocatie maakt voorlopig een einde aan speculaties dat Pyongyang zich 'inhoudt' om ruimte te bieden aan een diplomatieke oplossing, zoals de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson vorige week zei. Zijn Japanse collega opperde dat de lancering over Hokkaido een alternatief was voor het dreigement van Noord-Korea vorige maand rakketten richting het Amerikaanse eiland Guam te schieten. 'Misschien dat Noord-Korea daarvoor terugdeinsde.'

De provocatie van Noord-Korea is niet helemaal onverwacht. Elk jaar in augustus bijt het land van zich af als de Verenigde Staten samen met bondgenoten Zuid-Korea en Japan in de regio militaire oefeningen houden. De afgelopen twee weken hielden Japanse en Amerikaanse soldaten juist op Hokkaido oefeningen met veel wapengekletter.

Daarnaast is Pyongyang boos over een satelliet die in juni door Japan de ruimte in werd geschoten. Volgens Pyongyang is de satelliet bedoeld om te spioneren en heeft Tokyo het recht verloren Noord-Korea te bekritiseren, 'ook niet als we iets over Japan heen schieten'. Volgens sommige analisten wilde het regime met de lancering bewijzen dat het Guam kan bereiken. Het Amerikaanse eiland ligt op 3500 kilometer van Noord-Korea; de vannacht afgeschoten raket legde ongeveer 2700 kilometer af.


Kim Jong-un inspecteert het leger.Beeld ap

J-alert

Sirenes haalden de bewoners van het noordelijke eiland Hokkaido dinsdag even na 06.00 uur uit hun slaap. Op hun telefoon lichtte een waarschuwing op: 'Een raket is afgevuurd vanuit Noord-Korea. Zoek een veilig heenkomen in een stevig gebouw of in een kelder.'

De Japanse overheid achtte het gevaar van de Noord-Koreaanse raket zo reëel dat in het noorden het nationale waarschuwingsalarm 'J-alert' werd ingezet. Op televisie en via luidsprekers op straat werden bewoners gewaarschuwd voor naderend onheil.

Meer nog dan in Zuid-Korea kijken de Japanners met argusogen naar hun buren aan de overkant van de Japanse Zee. De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un dreigt in het geval van een oorlog niet alleen Seoul, maar ook Tokio, ook bondgenoot van de VS, in 'een zee van vuur' te veranderen. Japan, het enige land dat ooit met kernwapens is aangevallen, neemt de dreigementen zeer serieus.

Daarbij komt dat Japan het enige land is dat de Noord-Koreaanse raketten ook daadwerkelijk op zich ziet afkomen. Veel van de testraketten die Pyongyang afvuurt, komen in de Japanse Zee terecht, net buiten de zeegrenzen van het land. Sinds de spanningen tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten dit voorjaar opliepen, zijn er met name in kustplaatsen evacuatieoefeningen gehouden. 'Ik ben bang dat iets bij een lancering uit de lucht valt of dat een raket onverwachts hier neerkomt', zei Akira Hamakawa (38), inwoner van het kustplaatsje Kotoura (18 duizend inwoners) vorige week tegen persbureau Reuters.

Er was dinsdag ook kritiek op het inschakelen van J-alert. De waarschuwing ging uit om 06.02 uur, vier of vijf minuten na de lancering. Vijf minuten na de lancering was de raket echter alweer voorbij Japans grondgebied.

Verder lezen

De halve economie van de Chinese stad Dandong draait op 'kijken naar Noord-Korea' (+)

Guam: Dit is het eiland dat Noord-Korea in het vizier heeft voor een raketaanval.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden