'Nieuwe' programma's in het najaar? Vooral propaganda

Verscheidene programma's ondergingen een cosmetishe ingreep. Niet altijd een verbetering.

Rick Nieman bij WNL op Zondag. Beeld NPO

Vast nazomerritueel: met trompetgeschal kondigen zenders en omroepen elk najaar weer een stortvloed aan nieuwe programma's aan. Maar is het ook waar? Nu het najaar enkele weken op streek is, beperken de meeste vernieuwingen in het aanbod zich tot het minimale. Veel lijkt op wat al bestond, enkele programma's ondergingen 'slechts' een facelift. Zo werkt dat met propaganda.

Zo wordt WNL op zondag nu geleid door Rick Nieman. Een geslaagde operatie, wat mij betreft is hij de eerste van de presentatoren die erin slaagt op dat onmogelijke tijdstip de juiste sfeer te brengen, een mengeling van alerte interviewstijl en niet te onnozel amusement.

Niemans stijl is losjes en minder geforceerd en stram dan bij sommige voorgangers. Zondag ontving hij Marianne Thieme, Ronald Plasterk, Sjuul Paradijs en Sofie van den Enk; de laatste als onuitroeibaar symptoom van televisie over televisie.

De gesprekken met Plasterk en Thieme waren zinnig, die met Paradijs (gezeten naast zijn hondje Messi) miste elke grond. Sjuul 'wil en mag' niets zeggen over zijn vertrek bij De Telegraaf. Noch over 'de omstreden Volkert-foto'. 'Ik vind gewoon dat ik daar niks over ga zeggen'. In november ontvouwt Paradijs - binnenkort politiek commentator bij Pauw - plannen voor een onderneming, ontvouwde hij bij WNL. Tipje van de sluier? 'Nee, dat doe ik dán.'

Prima sfeertje verder. Al strekt de cosmetische ingreep zich nog altijd niet uit tot het hardnekkige affreuze strafbankje. Eva Jinek schoof het uiteindelijk opzij, maar WNL laat de mannelijke gasten nog worstelen met hoog opkruipende broekspijpen. Zondag moest de nuchtere maag zelfs bestand zijn tegen het volle shot van Nieman die wijdbeens tot de camera sprak.

In Dit was het nieuws (RTL4) zijn 'captains' Raoul Heertje en Thomas Acda vervangen door Martijn Koning en Daniel Arends. Aan die metamorfose kan ik nog moeilijk wennen. Ik mis vooral de authentieke, prettig ongepolijste boosheid van Heertje.

Met het radio-duo Coen Swijnenberg en Sander Lantinga kwam een pijnlijk plekje aan het zicht: ze waren zo rap en op de hoogte van de actualiteit, dat hun rollen hadden net zo goed omgekeerd kunnen zijn met die van de 'captains'. Dat Koning en Swijnenberg ook oogden als broers, vergrootte de verwarring alleen maar. Resteren de teksten van Harm Edens, maar de aftiteling meldde de schrijvers niet eens meer.

Ook Jelle Brandt Corstius onderging een kleine metamorfose. In Grensland (VPRO) is zijn voormalige regisseur Hans Pool vervangen door Alexander Oey. Het is niet de enige reden waarom de reeks een ongeslepener sfeer ademt dan de vorige. Ontwapenend, in vaardig Russisch, voert Jelle gesprekken op straat, aangevuld met eigen teksten die twijfels of bevindingen moeten verwoorden.

Zondag schetste hij zo het beeld van de Russische 'propagandamachine', die zijn reeks dwarsboomde: 'Echt om gek van te worden, deze hele serie al, dat je niet weet wat je kunt geloven.' Hij had een 'trol' gevonden, een vrouw die zich betaald op internet onder verschillende namen voordeed als Poetin-aanhanger. Bij een demonstratie waar hij stond rees de twijfel of die wel echt was, of dat de (dronken) demonstranten betaald werden en het hele circus 'hartstikke nep' is. De Truman Show in Moskou. Dat is volgens Brandt Corstius het geniale van de propagandamachine: 'Ze dringen je niet hun eigen waarheid op, maar verspreiden zoveel leugens, dat je niet meer weet wat waar is.'

Zo werkt dat, met propaganda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden