Nieuwstoename Privacyklachten

Nieuwe privacywetgeving leidt tot explosieve toename privacyklachten

De nieuwe privacywetgeving (AVG) heeft geleid tot veel meer klachten bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Maar dat is niet de enige verklaring voor de forse toename. ‘Nederlanders zijn privacybewuster geworden.’

Taxidienst Uber kreeg een boete van 600.000 euro voor het te laat melden van een datalek.Beeld ANP

Websites die ongevraagd cookies plaatsen, opdringerige telefonische verkopers of een kerk die weigert een afvallige uit te schrijven uit het doopregister. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) krijgt een breed arsenaal aan klachten voor haar kiezen. En ze krijgt er ook veel meer: een stijging van 80 procent in een jaar tijd. 

Deze forse stijging is deels te verklaren uit de invoering van de nieuwe privacywet in mei 2018. Maar dat is niet de enige verklaring. De cijfers laten volgens AP-voorzitter Aleid Wolfsen zien dat mensen de autoriteit goed weten te vinden. ‘Nederlanders zijn privacybewuster geworden, omdat onze samenleving sterk gedigitaliseerd is en er dus ook meer fout gaat. En ook omdat er meer belangstelling voor is.’ Sommige klachten leiden daadwerkelijk tot – forse – boetes. 

Uber

Zo kreeg Uber een boete van 600.000 euro voor het te laat melden van een datalek. Het HagaZiekenhuis moest bijna een half miljoen betalen vanwege de gebrekkige interne beveiliging van zijn patiëntendossiers. Volgens Wolfsen lopen er op dit moment ‘vier a vijf’ onderzoeken waar vergelijkbare boetes in het verschiet liggen.

Het overgrote deel van de klachten wordt met minder tamtam afgehandeld. Bijvoorbeeld door te bemiddelen. Veel mensen klagen erover dat ze geen of onvolledige inzage hebben in hun gegevens of lopen tegen drempels op als zij persoonsgegevens willen laten verwijderen. Ondertussen hoopt Wolfsen op meer medewerkers om het toenemende aantal klachten het hoofd te bieden. 

Enkele klachten zoals die bij de AP binnenkomen:

‘Ik probeerde mij uit te schrijven uit het doopregister van mijn voormalige parochie. Maar de parochie wees mijn verzoek af, omdat de kerk vindt dat deze een zogeheten gerechtvaardigd belang heeft om de persoonsgegevens van leden en ex-leden te behouden.’ 

‘Ik werd gebeld door een telefonische verkoper, met een aanbieding van een energieleverancier. Ik wilde dit helemaal niet en vroeg de verkoper aan de telefoon of hij mijn gegevens uit het systeem kon halen. Tot mijn verrassing en ergernis werd ik later toch weer gebeld met een aanbieding van diezelfde energieleverancier.’

Middeleeuwen

Meer bewustwording en, als het goed is, meer medewerkers dus. Maar Wolfsen is niet per se optimistisch over de toekomst: ‘Wat betreft digitalisering zitten we nog in de Middeleeuwen. Er gaat nog veel meer op ons afkomen. Mooie dingen, maar we moeten er wel zorgvuldig mee omgaan.’ Wolfsen noemt de gevaren die bijvoorbeeld samenhangen met gezondheidsdata: ‘Op het moment dat private partijen de gegevens in handen hebben van je smartwatch, moet je oppassen. Burgers kunnen op basis hiervan bijvoorbeeld buitengesloten worden voor verzekeringen.’

Ook Frederik Zuiderveen Borgesius, hoogleraar ICT en Recht aan de Radboud Universiteit van Nijmegen, constateert een hoger privacybewustzijn bij burgers. En ook hij waarschuwt: ‘Het is oppassen geblazen. We zitten pas aan het begin van dataverzameling en -gebruik.’ Volgens Zuiderveen Borgesius zou dit gebruik nog veel extremer kunnen worden. ‘Inmiddels maken we ons druk om de grote techbedrijven die onze data verzamelen voor gerichte advertenties. Terecht. Maar die zijn nog redelijk onschuldig. Al die data kunnen ook voor minder onschuldige doelen kunnen worden gebruikt.’ 

Zuiderveen Borgesius noemt net als Wolfsen de gezondheidszorg, maar ook verzekeringen en sollicitaties. ‘Data van burgers spelen daar een steeds grotere rol. Daar kunnen risico's aan vastzitten. Bijvoorbeeld als mensen geen verzekering of baan krijgen op grond van de gegevens die bedrijven van ze verzamelen.’

cijfers 2019

27.871 klachten (stijging van 79 procent)

20.723 klachten afgerond

138 onderzoeken

25 overtredingen

Lees ook:

Van webwinkels tot media: massaal schenden ze de privacywetgeving.
Van de ongeveer 175 gecontroleerde websites zou de helft op de verkeerde manier toestemming vragen voor het plaatsen van tracking cookies, volgens de Autoriteit Persoonsgegevens.

Binnen 0,0146 seconden wisten 835 bedrijven wie Julia was.
Ze zette de ‘kleine lettertjes’ van al die bedrijven achter elkaar en laat ze voorlezen op de Dutch Design Week in Eindhoven. Honderden uren lang.

Enkele tientallen gemeenten maken gebruik van agressieve online volgmethoden
Dankzij deze commerciële cookies kunnen bedrijven als Facebook en Google de bezoekers van de gemeentelijke website volgen. De burgers weten van niks, want de gemeenten maken zelden melding van het gebruik van deze cookies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden