Nieuwe presidentskandidaat Macron wil Frans 'politiek systeem' aanpakken

Frankrijk heeft een nieuwe presidentskandidaat die 'het systeem' wil bevechten. Emmanuel Macron, voormalig minister van Economische Zaken, heeft zich kandidaat gesteld voor de verkiezingen van 2017. Hij zal campagne voeren als onafhankelijke, los van de socialistische partij.

Emmanuel Macron wil de volgende president van Frankrijk worden, hij moet daarvoor nog wel eerst de tweede ronde halen. Beeld afp

Macron (38) is een van de populairste politici van het land, een briljante jongeling die rijk werd bij de zakenbank De Rotschild, een onconventionele geest die trouwde met zijn twintig jaar oudere lerares Frans. President Hollande haalde hem de politiek binnen, eerst als adjunct-secretaris-generaal van het Elysée, daarna als minister van Economische Zaken. Door zich kandidaat te stellen pleegt hij volgens de socialisten 'verraad' aan zijn politieke vader, François Hollande. Macron gelooft echter dat de politieke dood van Hollande allang is ingetreden. Als hij zelf nog enige kans wil maken, moet hij zich los maken van zijn patron.

Emmanuel Macron bracht vier jaar door in de hoogste politieke kringen, maar presenteert zich als een outsider. Hij is nooit lid geworden van de socialistische partij, maar richtte in april wel een eigen beweging op, En Marche! Macron heeft 'de leegte van ons politiek systeem van binnenuit gezien', zei hij vandaag. 'De politiek leeft voor zichzelf, zij is drukker bezig met haar eigen overleving dan met de belangen van het land.'

Tegenhanger van de mastodonten

Macron is echter geen buitenstaander die zich tegen de globalisering keert, zoals Le Pen of Trump. Hij is juist een liberaal die vindt dat Frankrijk zich eindelijk moet aanpassen aan de globalisering, door hervormingen door te voeren die in de rest van Europa allang gemeengoed zijn. Hij wil Frankrijk weer energie geven door de arbeidsmarkt te flexibiliseren, de economie te dereguleren en de macht van de vakbonden te verminderen.

Macron trekt kiezers van links en rechts en is vooral aantrekkelijk voor de 30 procent van de Fransen die zeggen dat zij zich met geen enkele partij verwant voelen. Voor veel mensen is de jonge Macron een welkome tegenhanger voor mastodonten als François Hollande (61) of Nicolas Sarkozy (62), politici die vergroeid zijn met het systeem en een zware verantwoordelijkheid dragen voor de stagnatie die Frankrijk al decennia treft.

Toch is het zeer de vraag of nieuweling Macron enige kans maakt op het Elysée. Hij is vooral geïnteresseerd in de economie en veel minder in islam, immigratie en identiteit, thema's die in de verkiezingscampagne een belangrijke rol zullen spelen.

D66-achtige vernieuwer ligt niet erg goed in partij

Nog nooit vertoond: een minister van Economie in een socialistische regering die zelf zegt geen socialist te zijn en een eigen beweging aanvoert die Frankrijk wil vernieuwen. Macron is de frisse wind in de Franse politiek. Zijn gedachtengoed lijkt een beetje op dat van D66. Hij predikt dynamiek, concurrentie en culturele openheid.

Macron is vooral populair bij jongeren en ondernemers die genoeg hebben van het Franse conservatisme en de starre houding van de vakbonden. Hij doorbreekt graag linkse taboes - hij pleitte voor het einde van de 35-urige werkweek en noemde rijkdom geen schande - en is daarom niet erg populair binnen de Parti Socialiste.

'De kandidaat van de banken'

Bovendien spreekt hij vooral hoger opgeleide kiezers uit de grote steden aan. Als hij president wil worden, zal hij een brug moeten slaan naar bredere groepen, ook naar lager opgeleiden die zich bedreigd voelen door de globalisering. Zij willen niets weten van een liberalisering van de economie en willen juist beschermd worden door de staat.

Een woordvoerder van het Front National kenschetste Macron gisteren meteen als 'de kandidaat van de banken'. In de peilingen schommelt Emmanuel Macron rond de 15 procent. Als hij de tweede ronde van de presidentsverkiezingen wil halen, zal hij ruim boven de 20 procent moeten uitkomen. Zijn kansen worden sterk bepaald door de uitkomst van de voorverkiezingen bij de rechtse Republikeinen. Winst voor de gematigde Alain Juppé is slecht nieuws voor Macron, omdat Juppé een zelfde soort kiezers aanspreekt.

Presidentskandidaat Macron met zijn vrouw Brigitte Trogneux. Beeld afp

Groene, communist en een trotskist

Maar als Nicolas Sarkozy wint, kan Macron zich profileren als het redelijk alternatief voor een rechtse scherpslijper die steeds nadrukkelijker tegen het Front National aanleunt.

In een recente peiling had Macron nog maar vier procent achterstand op Sarkozy. Op korte termijn is de kandidatuur van Macron vooral slecht nieuws voor links, dat totaal versnipperd de verkiezingen in gaat. De (centrum-) linkse kiezer heeft straks de keuze uit Macron, een socialist (Hollande of iemand anders), Jean-Luc Mélenchon (radicaal-links, goed voor zo'n 10 procent), een groene, een communist en een trotskist. Door die versnippering is het bijna uitgesloten dat een linkse kandidaat de tweede ronde haalt, waarin alleen de twee kandidaten met de hoogste scores tegen elkaar uitkomen.

Toen Macron in augustus opstapte als minister van Economische Zaken, beet de socialistische premier Valls hem toe: 'Wil je je kandidaat stellen? Je maakt geen enkele kans! Je zult verslagen worden en de uitschakeling van links in de eerste ronde veroorzaken. Is dat wat je wilt?'

Lees ook: Marine Le Pen president?

Marine Le Pen loopt zich warm voor het presidentschap. In de VS bewees Trump dat het onmogelijke mogelijk bleek. In een opiniestuk in de New York Times schrijft Sylvie Kaufmann, oud-hoofdredacteur van Le Monde, dat ook voor Le Pen nu het onmogelijke mogelijk lijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.