Nieuwe president van El Salvador rekent af met dubieus verleden

Arena-kandidaat Armando Calderón wordt president van El Salvador. Hij behaalde zondag in de tweede ronde 68 procent van de stemmen, ruim twee keer zoveel als zijn linkse oppenent Rubén Zamora, de kandidaat van de voormalige verzetsbeweging FMLN....

ART VAN IPEREN

ARMANDO CALDERN sloeg maandagmorgen op zijn eerste persconferentie een opvallend verzoenende toon aan. Hij beloofde plechtig dat zijn regering het in januari 1992 met de voormalige guerrillabeweging FMLN gesloten VN-vredesverdrag volledig zal uitvoeren.

Enkele cruciale onderdelen van dat akkoord wachten nog steeds op implementatie en de oppositie is er stellig van overtuigd dat Calderón die op de lange baan wilde schuiven. De president in spe zei zelfs bereid te zijn tot 'een permanente dialoog' met de linkse oppositie in het Congres en vertrekt binnenkort naar New York om ook VN-secretaris-generaal Boutros Ghali van zijn vreedzame bedoelingen te overtuigen.

Nu hij eenmaal tot president is gekozen, probeert Calderón definitief af te rekenen met zijn dubieuze verleden, hoewel er op zijn politieke staat van dienst niet veel is af te dingen: hij stond begin jaren tachtig aan de bakermat van de rechtse Arena, bracht het tot Congreslid en partijvoorzitter en werd twee keer tot burgemeester van de hoofdstad San Salvador gekozen. Als hij vorige maand een kleine 10 duizend stemmen meer had gekregen bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, was de tweede ronde van afgelopen zondag niet eens nodig geweest.

Dat respectabele curriculum vitae neemt niet weg dat de aanstaande president van El Salvador vooral in linkse kringen op veel wantrouwen stuit. De ouders van de exadvocaat Calderón (45) behoorden tot de beruchte veertien families in El Salvador, de rijke oligarchie die decennia lang elke democratisering en hervorming tegenhield en daarmee de voedingsbodem creëerde voor de twee jaar geleden beëindigde burgeroorlog.

Calderón was bovendien dikke maatjes met de in 1992 overleden majoor Roberto d'Aubuisson, de oprichter van de beruchte extreemrechtse doodseskaders en volgens een VN-rapport geestelijk vader van de moord op aartsbisschop Romero.

Volgens documenten van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA zouden begin jaren tachtig in Calderóns huis ontvoeringen van linkse leiders zijn beraamd. Betrouwbare bronnen meldden vorig jaar dat zijn naam in de voorlopige versie van het VN-rapport direct in verband werd gebracht met de doodseskaders. In de slotversie komt Calderóns naam plotseling niet meer voor. Calderón heeft alle banden met d'Aubuissons doodseskaders altijd ontkend en tweederde van de kiezers bleek hem zondag te geloven.

De nieuwe president wordt afgeschilderd als het prototype van de traditionele rechtervleugel van de Arena-partij die nauwe banden onderhoudt met de grootgrondbezitters en de legerleiding. De keus van zijn vice-president duidt erop dat Calderón het neo-liberale economische beleid van zijn voorganger Cristiani wil voortzetten.

Vice-president Bustamente was vroeger VN-ambassadeur in New York en eigenaar van de luchtvaartmaatschappij TACA. Bustamente staat model voor een nieuwe generatie technocratische zakenlieden die niets meer van doen hebben met het duistere Arena-verleden en eigenlijk alleen maar oog hebben voor goede macro-economische rapportcijfers.

Het was zondag voor het eerst sinds de jaren dertig dat El Salvador in vredestijd een president koos. Door met overgrote meerderheid law and order-kandidaat Calderón Sol tot president te kiezen bleken de Salvadoranen continuïteit belangrijker te vinden dan de fundamentele sociale, agrarische en politieke hervormingen die de linkse kandidaat Rubén Zamora beloofde. Het electoraat durfde dat niet aan.

In de kostbare advertentiecampagne van Arena werden de tegenstanders van Calderón steevast afgeschilderd als 'communisten' en 'terroristen'. Calderón stelde El Salvador voor de keus tussen 'vrijheid en democratie' of 'anarchie en wanorde onder de dictatuur van het proletariaat'. De meeste kiezers bleken hem te geloven en kozen voor het eerste.

Art van Iperen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden