Nieuwe president Colombia: een denker die bekend is als doener

SANTA CRUZ Het is Juan Manuel Santos (58) gelukt munt te slaan uit de politieke erfenis van Álvaro Uribe. Nooit eerder won een kandidaat de presidentsverkiezingen in Colombia met zo’n grote overmacht: 69 procent steunde Santos....

De voormalige minister van Defensie belooft zijn mandaat te gebruiken om de strijd tegen de FARC voort te zetten, de armoede en werkloosheid terug te dringen en de relaties met de buurlanden Venezuela en Ecuador te verbeteren.

Santos richtte zich zondagavond in zijn overwinningstoespraak tot het huidige staatshoofd: ‘Meneer de president Uribe, dit is uw triomf!’ Vervolgens zei hij: ‘Het uurwerk van de historie geeft een nieuwe tijd aan: die van de nationale eenheid. We moeten nu met elkaar welvaart creëren.’

In de campagne presenteerde Santos zich als een doener tegenover zijn intellectuele concurrent Antanas Mockus. Maar de academische geloofsbrieven van de leider van de conservatieve regeringspartij Partido de la U zijn bijna net zo indrukwekkend als die van de wiskundeprofessor Mockus. Santos is econoom, bedrijfskundige en jurist, met postdoctorale diploma’s van onder andere Harvard en de London School of Economics. Lange tijd was hij hoogleraar politieke economie aan de Andes-universiteit in Bogotá.

Mockus had in de presidentiële race de steun van een twintigtal belangrijke internationale academici, onder wie Jürgen Habermas. Ook Santos had intellectuelen achter zich, zoals de literaire zwaargewichten Carlos Fuentes en Mario Vargas Llosa. Als journalist won Santos in 1985 een prestigieuze Spaanse prijs voor reportages over het sandinisme in Nicaragua. Hij heeft enkele boeken geschreven, waaronder een over de ‘Derde Weg’ met de voormalige Britse premier Tony Blair. In zijn jongste essaybundel Jaque al terror (De terreur schaak gezet) vertelt Santos over de militaire operaties die hij als minister van Defensie onder Uribe (2006-2009) tegen de FARC leidde.

Als strateeg op Defensie oogstte hij belangrijke successen tegen de linkse guerrilla. Daaronder het bombardement in maart 2008, waarbij de nummer twee van de FARC Raúl Reyes omkwam, en de bevrijding in juli 2008 van oud-presidentskandidaat Ingrid Betancourt en veertien anderen. Aan de vooravond van de verkiezingen zei Betancourt dat ze, ondanks haar ‘ideologische sympathie’ voor de centrum-linkse Mockus, zou stemmen op Santos. ‘Aan hem dank ik mijn vrijheid.’ De winnaar zei zondagavond dat hij als president de strijd tegen de FARC nog krachtiger zal voortzetten.

Op het ministerie van Defensie begon Santos de onderhandelingen over een militair akkoord, gesloten in oktober 2009, dat de Amerikanen toegang geeft tot zeven Colombiaanse legerbases om het land te helpen bij de strijd tegen drugshandel en terrorisme. Het pact bracht Venezuela’s president Hugo Chávez ertoe de diplomatieke en commerciële relaties met Colombia te bevriezen. Chávez vindt dat de aanwezigheid van Amerikaanse soldaten een bedreiging vormt voor de veiligheid van zijn land. Ook de betrekkingen met Ecuadors president Rafael Correa zijn slecht, omdat het op last van Santos gebombardeerde FARC-kamp van Raúl Reyes op Ecuadoriaans territorium lag.

Volgens waarnemers hebben de diplomatieke conflicten met de twee linkse buurlanden Santos electoraal voordeel opgeleverd. Chávez en diens adept Correa zijn erg impopulair in Colombia. Maar Santos beseft dat hij zich verzoenend moet opstellen. ‘Het is in Colombia’s belang goed overweg te kunnen met onze buren.’

De economie ziet Santos als zijn grootste uitdaging. Colombia kampt met een werkloosheid van ruim 12 procent. De helft van de bevolking leeft onder de armoedegrens. ‘Werk, werk en nog eens werk is de absolute prioriteit’, aldus Santos. Hij belooft de komende vier jaar 2,5 miljoen banen te scheppen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden