Nieuwe partijen maken weinig kans op een zetel

Partijen die nog niet in de Tweede Kamer zitten en meedoen aan de verkiezingen, maken statistisch gezien niet veel kans op zetels.

Jeanette Winter, lijsttrekker Hero Brinkman en Carlo Strijk tijdens de presentatie van de kandidatenlijst DPK voor de verkiezingen van de Tweede Kamer op 12 september. Beeld anp

Van de 168 partijen die sinds 1948 voor het eerst meededen aan Tweede Kamerverkiezingen, slaagden er slechts 14 in om direct de eerste keer in het parlement te belanden, blijkt uit cijfers van de Kiesraad die het ANP en Sargasso.nl analyseerden. Vaak bestond het succes slechts uit één zetel, vaak raakten de partijen na de verkiezingen erna in de vergetelheid.

Uitzonderingen waren er natuurlijk ook: recentelijk slaagden de PVV (2006) en daarvoor de LPF (2001) met respectievelijk 9 en 26 zetels in de Kamer te komen. DS70, een afsplitsing van de PvdA, belandde in 1971 met acht mensen in de Kamer. Wat langer geleden wist D66 (1967) zeven zetels binnen te slepen. GroenLinks kreeg in 1989 zes zetels, evenveel als de AOV er in 1994 veroverde.

Er waren ook partijen die meer verkiezingen nodig hadden om genoeg kiezers te vergaren; de SP werd maar liefst vijf verkiezingen teleurgesteld met nul zetels, totdat de partij in 1994 twee zetels wist te veroveren. De kans is aanwezig dat de partij op 12 september de grootste wordt; het kan verkeren.

Ouderenpartijen
De verkiezingen in 1971 telden het grootste aantal nieuwkomers. Toen stonden er maar liefst 17 nieuwe partijen op, waarvan vier zich richtten op ouderen. Drie partijen wisten in de Kamer te komen: DS70, PPR en de Nederlandse Middenstands Partij.

Elke verkiezing kende diverse nieuwkomers. Alleen in 1982 was de Progressieve Partij voor Behoud van Milieu, Werk en Maatschappij de enige nieuwe partij op het stembiljet. Een zetel zat er toen overigens niet in.

Vijf jaar geleden stonden er 14 nieuwkomers op het stembiljet. Alleen de PVV kwam in de Kamer, maar dus wel in één keer met negen zetels. Het was ook de laatste keer dat een partij debuteerde in het parlement. In 2010 deden er acht partijen mee, waarvan Trots op Nederland de meeste stemmen binnenhaalde. Maar te weinig voor een zetel.

Dinsdag moeten alle partijen hun kandidatenlijsten inleveren en goedgekeurd krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.