Nieuwe oorlog overschaduwt herdenking in Rotterdam

Vierenzestig jaar na het bombardement van Rotterdam legde kanselier Schr donderdag een krans voor 'de Verwoeste Stad' van Zadkine. Het leek een anachronisme....

Om vijf voor half drie lijkt alles nog vertrouwd op Plein 1940. In afwachting van Gerhard Schr ondervraagt een radioverslaggeefster een hoogbejaarde man over zijn gevoelens met betrekking tot wat er te gebeuren staat. De man zou liever zien dat de kanselier eens bij de jaarlijkse herdenking van het bombardement zou komen, zegt hij.

Maar dan vraagt de jonge vrouw: 'Op de vierde mei?' 'Nou, het bombardement was op de veertiende, hoor. Dacht ik', zegt de man mild. Hij begrijpt ook wel dat het lang geleden is.

Een paar meter verder zegt een meisje tegen haar vriendinnen dat ze later nog wel even wil lezen 'wat er nou op dat beeld staat', wijzend naar het beeld zonder hart. Er volgt een discussie over wat het symboliseert. 'Versailles', meent een van hen te weten.

Inmiddels valt op dat de bejaarde man geen voorhoede is van meer belangstellenden op leeftijd. Integendeel, die ene man wordt gemaand zich te begeven buiten de afzettingen die inmiddels in een zeer ruime straal rond het plein zijn opgetrokken.

Elf man publiek blijft achter. Het blijken allen studenten te zijn die door de organisatoren van het bezoek, de economische faculteitsvereniging van de Erasmus Universiteit, zijn gevraagd te dienen als 'publieksvulling'.

Om drie minuten voor drie, zeven minuten achter op schema, komt Gerhard Schr in looppas aanzetten. Om hem heen, naast enige tientallen dignitarissen, evenzovele fit ogende jongemannen met oorschelpjes in. Ze spieden in het rond terwijl de Duitse bondskanselier traditiegetrouw even frummelt aan de linten van de krans die anderen daar voor hem hebben neergelegd.

Het is een onwezenlijk en wezenloos moment. De emotie van eerdere kransleggingen, zoals bijna twintig jaar geleden door de toenmalige kanselier Kohl, ontbreekt. De getuigen van het bombardement of nabestaanden van de ruim negenhonderd slachtoffers zijn er niet. Een deel van deze omstanders weet niet meer goed wat er gebeurd is.

Maar wat het meest afleidt: de spiedende blikken van de fitte mannen met de oorschelpjes. Die maken duidelijk dat er een nieuwe oorlog is. Wat er in het hoofd van de kanselier omgaat, zal altijd een raadsel blijven. Maar in de hoofden van zijn beschermers spoken niet de beelden van 'Rotterdam', maar van 'Madrid' en 'New York'.

De kanselier loopt terug en luistert staand naast burgemeester Opstelten nog even naar tien pijpers en tamboers van het korps mariniers. Dan beent hij weer weg, aan de kop van het hele gezelschap met en zonder oorschelpjes.

Het is drie minuten over drie. Gerhard Schr heeft vier minuten teruggepakt op zijn schema.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden