Nieuwe natuur in gedrang

De overheid komt meer dan een miljard euro tekort voor de aanleg van de ecologische hoofd structuur (EHS), het grote natuurproject van Nederland dat in 2018 af moet zijn.

Dat zegt Walter Kooy, directeur van het Nationaal Groenfonds, de organisatie die het overheidsgeld voor de uitvoering van de EHS beheert en zelf geld voor natuur werft en uitleent. ‘En dat nog los van de bezuinigingen op natuur die wellicht gaan komen.’

Kooy vreest dat de streefdatum van 2018, waarin 275.000 hectaren ‘extra natuur’ moet zijn gerealiseerd, niet gehaald wordt. ‘Als de Rijksoverheid ook op natuur gaat bezuinigen, dan is het reëel om te kijken of je die einddatum niet kunt opschuiven. Een andere mogelijkheid is dat we meer gaan voorfinancieren. Dat zou betekenen dat het Rijk pas later gaat afbetalen.’

Kooy zegt dit aan de vooravond van de presentatie van het boek Publiek geheim; het succes van de EHS dat het Groenfonds vandaag, samen met alle natuurorganisaties en de particuliere natuurbeheerders, presenteert. De organisaties pleiten er in Den Haag voor om de Ecologische Hoofdstructuur hoe dan ook af te maken.

Het boekje besteedt veel aandacht aan de maatschappelijke en economische resultaten van de realisatie van ‘de groene ruggengraat’ van Nederland. ‘Bewust,’ zegt Kooy: ‘Vroeger keken we alleen naar de natuur met een ethische blik: we wilde de laatst overgebleven planten en dieren, de zwakkeren, beschermen. Nu kijken we ook naar wat de natuur ons oplevert; welzijn, gezondheid, welvaart, veiligheid in de zin van waterberging.’

Kooy is bezorgd over het draagvlak in de politiek. ‘De discussie over de Hedwigepolder, de ingewikkelde regels omtrent de bestaande, in Europees verband te beschermen natuur (Natura 2000; red.) dreigt de blijdschap over de nieuwe natuurgebieden te overschaduwen. Wij willen laten zien dat het leuk is dat die prachtige natuur er nu is.’

Het aanleggen van ‘nieuwe natuur’ in het kader van de ecologische hoofdstructuur begon in 1990. Sindsdien is ongeveer de helft (130.000 hectaren) van het streefaantal gerealiseerd. 145.000 hectaren wachten nog om aangekocht en ingericht te worden.

Walter Kooy schat dat de totale kosten van de EHS, ‘afhankelijk van de ontwikkeling van de grondprijzen’ op zes miljard euro. Tot nu toe is er 2,9 miljard euro besteed aan de EHS.

Het project loopt behalve door tekort aan geld ook vertraging op omdat boeren slechts mondjesmaat grond wilden verkopen. Kooy: ‘Voor de aanleg van een Rijksweg kun je onteigenen, maar grond verkopen voor natuur gaat op basis van vrijwilligheid. Dat werkte vertragend toen de grondprijzen ieder jaar bleven stijgen.’

Wat dat betreft is er goed nieuws, aldus Kooy. ‘De grondprijzen zijn aan het stabiliseren. Je ziet nu dat de bereidheid bij particulieren om grond te verkopen toeneemt. Ook kiezen steeds meer particulieren er voor om zelf natuur te realiseren in EHS-verband.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden